Moción en Narón relativa á conmemoración o 14 de Abril da proclamación da II República

Naron Esquerda Unida 31 mar. 2016

Parafraseando a ese gran comunista e poeta que foi Miguel Hernández, que rematou a súa luminosa vida un mes de Marzo de fai 74 anos nunha cadea fascista, “Xamais renunciaremos nin ao máis vello dos nosos sonos”. 

O 14 de abril cumpriranse 85 anos da proclamación da II República, o primeiro réxime democrático da nosa historia que instaurou un verdadeiro Estado de Dereito e proclamou a primeira constitución democrática de España. Esta Constitución plasmou o principio de igualdade dos españois ante a lei, ao proclamar España como “unha república de traballadores de toda clase que se organiza en réxime de Liberdade e de Xustiza”, o principio de soberanía popular, establece o sufraxio universal para homes e mulleres maiores de 23 anos. En economía a propiedade privada quedou suxeita aos intereses da economía nacional, constituíuse un “Estado integral, compatible coa autonomía dos Municipios e as Rexións”, o principio de laicidade “o Estado, as rexións, as provincias e os Municipios, non manterán, favorecerán, nin auxiliarán economicamente ás Igrexas, Asociacións e Institucións relixiosas”, ademais recoñeceuse o matrimonio civil e o divorcio así como o ensino primario laico, gratuíto e obrigatorio, e recoñécese a liberdade de cátedra.

Este sistema democrático acabou coa derrota na Guerra Civil para dar paso a máis de 40 anos de franquismo, de represión e de retrocesos.

O 14 de abril ten que ser unha data reivindicativa para reclamar o dereito á República e facer unha homenaxe a todos os alcaldes e concelleiros que coma nós defendían entón a legalidade e os intereses da veciñanza, moitos deles pagaron coa vida esta defensa, coma tamén o fixeron moitos veciños e veciñas dos concellos daquel período escuro, así como para condenar o golpe de estado contra a II República e a represión franquista. 

“Quen esquece a súa historia esta condenado a repetila”, isto o dixo fai moito tempo un tal Marco Tulio Cicerón, ala no 106 AC, esta é unha gran verdade, precisamos de ter Memoria Histórica. 

Porque a mal chamada Guerra Civil non foi unha guerra, foi un golpe de estado perpetrado por militares traidores as ordenes da oligarquía que defendía os seus privilexios, un golpe de estado contra un goberno lexitimo e referendado nas urnas, un golpe de estado covarde que provocou unha guerra brutal, os fascistas do bando mal chamado “Nacional” contaron con a inestimable axuda do fascista Benito Mussolini que enviou soldados e armas, tamén do NAZISMO de Adolf Hitler que aportou máis armas e a súa aviación, trouxeron tamén a Garda Mora, a todos eles o fascismo español lles abriu as portas para matar o seu propio pobo, no estado español fíxose un verdadeiro xenocidio ideolóxico, as fosas comúns seguen cheas da semente dun pobo que se quería libre. 

Lembro agora unha das imaxes de Castelao onde dicía, “Non enterran cadáveres enterran semente.”

Algúns din que cando falamos de memoria, xustiza e reparación, reábrense feridas, pero ¿como imos a reabrir feridas que nunca foron pechadas? cando eles mesmos encargáronse de mantelas abertas, de potenciar a separación das DOS ESPAÑAS, ¿como perdoar cando nunca se pediu perdón?, a ninguén se lle ocorre en Alemaña falar de que hai que esquecer o holocausto, alí negalo é un delito. 

Por Narón, polo noso concello tamén pasou a besta fascista, as cifras contan unha pequena parte do horror e o terror que se viviu, pero só temos datos estimados, tan só coñecemos a punta do iceberg da barbarie, posto que algúns aínda teiman en perder a Memoria. 

Temos documentados un total de 93 asasinados en Narón, unha parte deles foron mariñeiros que se mantiveron fieis a República e a legalidade durante o golpe, no Val foron fusilados e enterrados no cemiterio 48 mariñeiros do “Acorazado España” e do “Vapor Domine”, en San Mateo foron fusilados e enterrados no cemiterio 17 mariñeiros do “Mar Cantabrico”.

Nove veciños de Narón foron fusilados, quince foron paseados e asasinados nas nosas cunetas, un foi apaleado ata a morte, dous morreron en enfrontamento armado, outro morreu en prisión. 

Estas 93 persoas foron asasinadas, pero tamén están os represaliados, os que foron depurados, os desterrados, os escapados e exiliados, os presos, os multados...

Como terrible anécdota do terror das hordas Nacional Católicas do Franquismo, destas beatas persoas que loitaban por “Deus” e “España”, esta o feito de que o día 26 de Decembro, supoño que para celebrar o Natal, no Val foron fusilados máis de 20 mariñeiros do “Acorazado España”. 

O próximo día 13 de Abril Memoria Histórica acompañada por todas e todos os que queremos ter Memoria fará no cemiterio do Val e no de San Mateo unha ofrenda floral en homenaxe a todas e todos os represaliados. 

Honor e Gloria os nosos mártires. Saúde e República. 

¡A pola terceira!

Galicia, a guerrilla temprana

Benigno Andrade García "Foucellas", quizais
o máis coñecido dos guerrilleiros galegos

Traducción Estación Atlántica

Diagonal - Imanol 19/10/15

Debido ao triunfo fascista en terras galegas nos primeiros días da guerra civil, moitos republicanos de variada ideoloxía víronse obrigados, uns a ocultarse, outros a botarse ao monte, outros conseguiron chegar ata a veciña Asturias para loitar a favor da Republica, outros foron obrigados a alistarse no exército fascista e outros moitos foron apresados e/ou executados. Trataremos de seguir o rumbo aos libertarios que se botaron ao monte tanto no chamado periodo de fuxidos como no de guerrilleiros sen entrar a discutir si de verdade houbo tantas diferenzas entre un e outro.

Unha das primeiras noticias que temos é a morte en enfrontamento armado do cenetista Alejandro Costas Fernández o 13-8-1936 en Soutelo-Salceda de Caselas, dous días despois aparece o cadáver tiroteado no monto do Foxo do libertario coruñés Ramón Ponte Rivas . O 24 de decembro dese ano, nunha batida pola Sierra de Galleiro son abatidos tres libertarios dos que descoñecemos máis datos. Manuel Bergantiños Pouse foi capturado nas proximidades da Coruña en marzo de 1937 e fusilado en outubro do mesmo ano. Tamén en durante o ano 37 foron asasinados nos montes de Viveiro Balbino Gómez Rodríguez en marzo e posteriormente Candido Soto Gómez. O 25-6-1937 é abatido tras un enfrontamento armado o cenetista Alfonso Pérez Cornejo no monte Tureira, formaba parte dunha cuadrilla de fuxidos. Sabemos que estiveron fuxidos pero descoñecemos o que a sorte lles deparó aos libertarios de Almeiras José Castro Seijo e José María Galán Becerra do mesmo xeito que ao veciño de Casal Nicolás Uzal Campos.

Gráfico explicativo sobre voaduras de ferrocarril difundido en Galicia

Nas illas Cies andaron fuxidos un grupo de 7 ou 8 persoas ata ben entrado 1937, a maioría destacados cenetistas da zona, á espera dun barco que os sacase de alí, que finalmente non chegou. Entre eles Antonio Ferrari  Rodal 'O Carabelo', Antonio Fernández Ferrari 'O Amaro', Bernardo Lemos González e Manolo Soliño Soliño 'Carolitos', destes, os dous últimos foron asasinados nas illas, 'O Amaro' entregouse meses despois e 'O Carabelo' entregouse logo de finalizada a guerra.

O 4-11-1937 trala caída da fronte asturiano, e a súa volta a terras galegas, un numeroso grupo de combatentes do batallón 219 Galicia, que estaban dirixidos polo libertario José Moreno Torres tivo un grave enfrontamento no porto do Acebo (Fonsagrada) con gardas civís e falanxistas, no que perderon a vida o propio José Moreno e 12 dos seus compañeiros. José Moreno botouse ao monte en xullo, estando fuxido ata decembro de 1936, cando puido saír de Galicia en compañía doutros 22 anarquistas a bordo de 'A Libertaria', desembarcando en Xixón e alistándose ao Batallón Galicia. Unha vez caído a fronte norte, xunto a unha quincena de cenetistas da súa unidade, deciden volver polo monte desde Xixón onde se atopaban, ata Galicia. Xunto a el, Manuel Bugallo Lois, Jaime Machicado Llorente, Jesús Martínez Castro, Maximino Martínez Fernández, Odilo Masid Masid, Emilio Novás Naya, Manuel Ramos Escariz, Luís Rafael Villar Sánchez e posiblemente Julián Carballo Gómez, Moisés Erguido Blanco, Víctor Paradela Ríos e Julio Roca Gantes. A noite do 29 ao 30 de outubro chegan ata o porto do Acebo, onde fixeron dous grupos e durmiron en senllas cantinas. A que estaba máis penetrada en Galicia foi asaltada por un numeroso contingente de falanxistas e gardas civís, sorprendendo ao grupo de nove que alí se atopaban, sendo apresados e executados. O outro grupo, alertado polos disparos, entabló combate cos asaltantes, matando ao falanxista Emilio Villar. Finalmente, nos días posteriores, foron capturados e executados Manuel Bugallo, Julián Carballo e José Moreno. Tamén foi capturado Julio Rocas, aínda que descoñecemos a súa sorte. Os únicos que conseguiron saír ben librados foron Moisés Ergueito e Víctor Paradela.

Libertarios fuxidos en "A Libertara". Morenos Torres e
outros compañeiros de fuga morrerían despois na emboscada
do Acebo

Desde o triunfo do golpe de estado, bótanse ao monte a partida dirixida polo anarquista Manuel Prado Pereira 'Lolito' quen van funcionar polos alrededores de Gondomar (Pontevedra), a parte de 'Lolito', a partida conta con outros 5 membros. Ademais de varios roubos a man armada, dedicábanse a acosar a delatores da zona. Sabemos que en febreiro de 1938 acabarán coa vida dun tratante de madeira portugués en Priegue-Panxón por consideralo informador da garda civil. Esta partida funcionará ata finais de ano, en novembro, tras un enfrontamento armado nas proximidades de Vigo serán detidos catro dos seus membros, pouco despois serao o propio Manuel Prado en Baiona, sendo posteriormente executado. Sabemos da participación nesta partida, polo menos temporalmente de Francisco Pintado Pérez.

Tamén desde xullo do 36 levaban ocultos no monte o grupo encabezado polos ácratas Víctor Romero Pazo 'Zorrilla', José Fernández Álvarez 'Severo' e José Alonso Álvarez 'Berzas'. Algunhas das noticias que coñecemos sobre eles é que o 27-3-1939 asaltan 5 domicilios en Lameiro-Sárdoma, tres días máis tarde, 3 domicilios en Salgueira-Sárdoma. Finalmente, o 4 de abril, nas proximidades de Vigo, tras un enfrontamento coa benemérita, resultan abatidos 'Severo' e 'Berzas'.

Pola zona de Vilagarcía de Arousa, durante os anos da guerra civil rexistráronse diversos sabotajes contra o alumado público e as vías de comunicación, entre os saboteadores, atopamos aos libertarios José Vidal Bugallo 'Robles' ou Ramón Díaz Hermo.

De Cervantes, Lugo, era a partida familiar dirixida polo libertario Abelardo Gutiérrez Alba, quen trala caída da fronte norte e regresar á súa terra, botouse ao monte xunto aos seus irmáns Jovino e Baldomero, a súa irmá Domitila, a súa nai Consuelo e un irmán desta última chamado Segundo. A maior parte de ell@s acabarían engrosando as filas da federación de guerrillas uns anos máis tarde. Tamén acabou engrosando as filas da federación Eduardo Pérez Veiga 'Tameirón' outro dos derrotados trala caída da fronte norte e que tamén dirixiu unha pequena partida polas terras do sur de orense.

O guerrilleiro cervantino Abelardo Gutiérrez Alba

No verán de 1939, un grupo formado polos anarquistas José Garrido Pasandín e o seu fillo Eduardo Garrido Otero, Amador Domínguez Pan e José Seijo Don eliminan ao axente do SIMP José Barcia Rioboó, no término de Gándara. José Garrido e o seu fillo serán detidos e posteriormente executados, mentres que os seus compañeiros terán unha prolongada carreira nas guerrillas galegas.

Na partida do comunista 'Patitas' que actuaba polas proximidades do Ferrol, atopamos aos libertarios Juan Ares López 'Pallares', Francisco Barcia Casanova 'Paco da Casanova', Jesús López Ardao 'O de Someiro' de quen sabemos que atentou en novembro de 1944 contra o falanxista José Rodríguez 'O Lugués' en Campolongo, Ramiro Martínez López 'Zapateiro' e Victor Bértalo.

Na partida pontevedresa de 'Os Maletas' atopamos a José Luís Quintas Figueroa 'Quintas'.

José Luis Quintas Figueroa "Quintas"

Na zona fronteriza da Raia descubrimos ao militante confederal Juan Salgado Ribeiro, 'O Juan'.

O que posiblemente fose o guerrilleiro máis coñecido de terras galegas, Benigno Andrade García 'Foucellas' era militante libertario aínda que posteriormente foi moi influído polo PCE, montou unha partida na que tamén atopamos a cenetistas como Antonio Sánchez Veiras 'Antonio Varela', Basilio Calvar Solla 'O Roxo de Domaio', Jesús Lavandeira Pérez 'Ladrillo', Andrés Pérez Lavandeira ou Joaquín Sánchez Patiño. Este grupo movíase pola zona de Curtis.

A partida dos irmáns Rodríguez González, Antonio e Eulogio, supuestamente capitaneada polo primeiro deles, ambos libertarios, aos que tamén acompañaba Salvador Gil Moure 'Carolo' e un tal Justo. Este grupo funcionou durante os primeiros 40 pola zona de Chantada e Carballedo. A garda civil acusounos entre outras cousas do asasinato dun capitán de aviación na estrada de chantada a Monforte, de causar outras dúas vítimas na estrada que leva a Orense e do asalto a un coche de feiras. Antonio e Eulogio participarán posteriormente na invasión do val de Arán encadrados na 21ª brigada e despois no AGLA.

Os irmáns Eulogio, Antonio e Custodio Rodríguez González

Dos seguintes guerrilleiros libertarios, coñecemos os nomes pero non temos datos relevantes sobre as súas partidas nin zonas de actuación, Antonio Alejandre Ramos, Antonio Calviño actuaba pola zona ourensá de Alláriz, foi apuñalado por detrás en 1953, Daniel Calvo Rodríguez, abatido pola garda civil o 19-7-56, hai un Dá Silva, que poida que fose José Dá Silva Bartomeu 'Moreno', pero non podemos confirmalo, Antonio González Pérez 'Tono' estivo tres anos no monte, ata 1939, entón pasou a Francia, anos despois estaba como guía confederal na zona de Euskadi, (tamén exerceu de mugalari Juan Romeu Ramos), Eusebio González Pedreira, José Liró Louro 'Pepe o Cocheiro', José López Chao, Juan Mosquera Vázquez, Eduardo Rego Álvarez, Santiago Rey, José Rosende Calvo 'Negro' e Cándido Soto Gómez.

Integrados nas diversas agrupaciones do Ejercito Guerrilleiro de Galicia dirixido polos comunistas, atopamos a varios militantes confederales, entre eles, Benigno Andrade García 'Foucellas', Francisco Barcia Casanova 'Paco dá Casanova', Claudio Díaz Milía 'Manolete', Manuel e José María Díaz Pan 'Rogelio' e 'Jaime' respectivamente, Amador Domínguez Pan 'José Pimentel', Gregorio Dopico Fernández 'Bolichero', Jesús Iglesias Escourido 'O Tizón', Jesús Lago Díaz, José López Ardao 'O de Someiro', Elías López Armesto 'Pajaro', Vicente López Novo 'Rufino', José Pedreira de la Iglesia 'Queimarán', Ceferino Rodríguez Arias 'Bailarín', Juan Salgado Rivero 'O Juan', José Santiago Temprano 'Henares' e José Seijo Don 'Ramón'.

José Pedreira de la Iglesia "Queimarán".

Integrados na plural Federación de Guerrillas León Galicia, atopamos aos libertarios galegos Eduardo Pérez Vega 'Tameirón', Abelardo Gutiérrez Alba, Antonio López Fernández 'Corchas' e Ceferino Rodríguez Arias 'Bailarín'.

Noticia sobre os combates entre guerrilleiros e gardas
en Cambedo en 1946

Fontes: O movemento libertario en Galiza. 1936-1976 (Dionisio Pereira e Eliseo Fernández), Terra e tempo Nº 163/170 (vvaa), Entremontes Nº 3 (vvaa), Enciclopedia histórica del  anarquismo español (Miguel Iñiguez), Proceso e morte de Luís Nodar (Juan Sobrino e Manuel Domínguez), A represión franquista en Galiza , actas do congreso dá memoria Narón 2003 (vvaa), O batallón Galicia nº 19 (Eliseo Fernández), http://losdelasierra.info/  e  http://vitimas.nomesevoces.net/gl/

A cela de Tejero no castelo de Ferrol: 65 m2, varias habitacións, baño e cociña

Traducción Estación Atlántica

O cabecilla do 23-F estivo dous anos preso (1981-1983) nunha estancia sen barrotes dunha fortaleza do século XVI que en agosto acollerá visitas guiadas

  

EUROPA PRESS 8/8/15 Ferrol .- 

A cela na que o golpista Antonio Tejero permaneceu arrestado no Castelo da Palma de Ferrol non tiña barrotes, nin sequera era unha cela ao uso pese a que a instalación estaba concibida como un cárcere militar desde a guerra civil. Os aposentos nos que permaneceu arrestado dous anos o cabecilla do 23F eran en realidade unha cómoda estancia duns 65 metros cadrados con varias habitacións, un servizo con bañera e ata unha cociña.

Esta fortaleza abriuse por primeira vez ao público durante este mes de agosto logo dun acordo entre o Concello de Mugardos onde se sitúa o castelo e o grupo de inversores que en 2003 comprou esta construción, iniciada en 1597, ao Ministerio de Defensa co obxectivo de convertela nun luxoso hotel con spa.

Veciños da zona recordan os días nos que tiveron como 'veciño' a Tejero. "Cando saíamos a pescar podíaselle ver facendo gimnasia e correndo en chándal pola cuberta do castelo", narra a Europa Press un veciño de avanzada idade, natural do próximo pobo da Redonda, que participa nunha das primeiras visitas guiadas que se ofrecen deste lugar centenario.

A guía confirma o lugar no que pasou a súa reclusión o golpista e engade que tiña liberdade de movemento por todo o recinto no que había ata unha cantina. Os habitantes da zona apuntan que Tejero non era un preso calquera e relatan que había simpatizantes que se acudían no castelo para entregarlle presentes: "bandexas cheas de carne, mariscos ou viño".

"Outros se subían á montaña para verlle e lanzarlle mensaxes de apoio", conta o mesmo veciño da Redonda, quen sostén que os veciños do pobo podían acceder ao forte para asistir a misa ou tomar a lancha ata o porto de Ferrol cun pase especial.

A 'cela' de Tejero atopábase xunto á entrada principal, preto da capela, nada máis cruzar o foso a través dunha ponte levadizo cuxa estrutura manter en perfecto estado de conservación. Era a primeira residencia de toda a fortificación xa que as habitacións dos altos mandos militares situábanse noutra zona máis apartada.

Tamén había unha galería destinada específicamente aos presos militares á que hoxe tamén se pode acceder. Consiste nun longo e escuro corredor no que se distribúen habitáculos máis modestos que o que ocupou Tejero. Ese lugar foi habitado, por exemplo, por soldados republicanos durante a guerra civil.

A estancia que habitou o golpista desde abril de 1981 ata maio de 1983 contaba con tres habitacións, unha cociña e un baño. Tiña dúas portas de acceso que daban a dúas salas principais. A través dunha delas accedíase a outro habitáculo interior, mentres que a outra sala comunicaba coa cociña e o baño.

Tejero foi condenado a 30 anos de cárcere pola intentona golpista de 1981. Tralo seu paso por Ferrol foi trasladado ao Castelo de San Fernando, en Figueras (Girona), onde permaneceu ata 1991 cando foi levado á prisión militar de Alcalá de Henares (Madrid). Alí recibiu o terceiro grado en 1993 e a liberdade condicional en 1996. Actualmente, con 83 anos de idade, fai unha vida normal en liberdade.

O proxecto para converter o Castelo da Palma nun hotel atópase estancado por falta de financiamento e aínda que hai zonas que presentan un certo abandono pola humidade ou os saqueos, a visita permite descubrir os recunchos e o funcionamento dunha fortificación que en tempos serviu para defender o Arsenal Militar da cidade de Ferrol.

Atópase na mesma beira que o Castelo de San Martín (hoxe en ruínas) e fronte ao Castelo de San Felipe. Entre estas dúas últimas fortificaciones, situadas a ambos extremos de ríaa, despregábase unha cadea de grandes dimensións que unía as dúas fortalezas taponando a entrada aos navíos inimigos que quedaban a mercé dos canóns. experimentou diversas ampliacións e modificacións ata que definitivamente foi convertida en penal militar.

No Castelo da Palma tamén estiveron recluídos no seu día outros presos como o comandante de Infantería, Marín García-Verde, máis coñecido como o home da gabardina, vinculado cos sucesos de Montejurra de 1976 nos que se levou a cabo o asasinato de dúas persoas no marco dun complot da extrema dereita contra os entón dirixentes do Partido Carlista.

O Castelo da Palma poderase visitar só durante os fins de semana deste mes de agosto previa inscripción no Concello de Mugardos ata conformar grupos de 15 persoas, segundo a web oficial da localidade. Os horarios das visitas son os sábados e os domingos ás 10, as 11.30 e as 13.00.

Presentación en S. Simón da Asoc. Familiares de Marinos vitimas do franquismo na Base Naval de Ferrol

Presentouse nos actos da illa de San Simón a Asoc. Familiares de Marinos vitimas do franquismo na Base Naval de Ferrol

Correo de contacto: marinosferrol@gmail.com

FMVF Base Naval de Ferrol

No 79º aniversario dos enfrontamentos por defender os buques na Base Naval de Ferrol como familiares dos marinos destinados nesta Base, asasinados e presos polas forzas sublevadas que provocou o golpe de estado e a posterior Guerra Civil, vémonos na necesidade de organizarnos para darlles visibilidade as nosas vítimas familiares aínda ocultas e profundamente discriminadas, dada a importancia histórica que teñen, tanto na historia de Ferrol, como de Galicia e do Estado Español en canto á resistencia e perdida dos buques que devanditos marinos protexeron e polo cal perderon a vida a través de penas de morte, paseos e crueis permanencias en prisión.

Os nosos obxectivos son:

1- Reivindicar xustiza polos crimes do franquismo sufridos polo persoal destinado na Base Naval de Ferrol, incluíndo como tal penas de morte executadas, paseos e condenas en prisión sufridas polas vítimas.

2-Reivindicar a anulación dos procesos xudiciais do franquismo xunto ás condenas derivadas dos mesmos.

3-Reivindicar a Base Naval e Arsenal Militar de Ferrol como Lugar de Memoria sinalado e recoñecido institucionalmente. Tendo en conta como feitos históricos de relevancia:

a) Os enfrontamentos armados entre os días 19 ao 21 de xullo de 1936 para impedir a marinería que os sublevados fixésense co control dos buques de guerra alí destinados (Almirante Cervera, España, etc...)

b) A existencia do campo de concentración da Escollera dentro da Base Naval como prisión da marina, defensores da legalidade republicana a súa señalización exacta.

c) Os fusilamientos por execución de condenada e paseos no patio do edificio do Corpo de Garda na Punta do Martelo, espigón onde se efectuaban devanditos crimes, ambos sinalados como Lugar de Memoria.

4-Retirar os nomes de exaltación franquista do rueiro do Arsenal Militar de Ferrol, segundo estudo xa realizado por historiadores locais.

5-A realización dunha homenaxe anual e institucional contando con representación das familias represaliadas dedicado a todas as vítimas da marina da Base Naval de Ferrol.

6-Instalación dun monumento ás vítimas xunto a un listado de cada un deles, (ao estilo doutros xa existentes noutros lugares do estado español). Como base do listado usaranse os xa existentes froito das investigacións académicas dos historiadores locais de renombre recoñecido, Deixando espazo para posibles incorporaciones futuras.

Familiares de Marinos vitimas do franquismo na Base Naval de Ferrol

Illa San Simón 19 de xullo de 2015

Jorge Glez Gude na presentación da nova asociación
Foto da Iniciativa Galega pola Memoria

Homenaxe 12 de abril en Cedeira

Dunha fosa en Portomarín ao xulgado de Bos Aires

Traducción Estación Atlántica
R. Prieto 22.03.2015

En agosto de 2005, arqueólogos da ARMH abriron en Portomarín a primeira fosa de vítimas galegas do franquismo. Darío Rivas recuperou entón os poucos restos que a humidade da zona deixaran do seu pai, o exalcalde lucense Severino Rivas, fusilado en outubro de 1936. Desde entón, Darío Rivas, afincado en Arxentina, loita para que os xuíces do país austral investiguen os crimes do franquismo.

 

Nestes dez anos, o colectivo da memoria histórica exhumó outras 16 fosas en Galicia. Para a campaña deste ano prevé realizar cinco. En Rao (Lugo), a ARMH buscará os restos de Salvador Voces, abatido por en outubro de 1948. No concello asturiano Santirso de Abres, limítrofe con Galicia, xacen os restos dun mestre de Lugo, Pablo Martínez-Crespo, xunto a outros cinco asturianos.

 

Na aldea lucense de Teilán xa teñen localizados os restos do comandante Benito, abatido pola Garda Civil xunto a Bernardo Álvarez. Aínda que non ten descendientes, a ARMH sopesa a posibilidade de exhumar os restos e levalos ao seu pobo, Mugardos. Tamén buscarán en Vilarmea (Lugo), onde sospeitan que hai unha fosa con numerosos corpos e intentarán retomar os traballos en Amenal (A Coruña).

76º aniversario do fusilamento de Manuel Barreiro Rey

Retrato na prisión 1938

Tal día como hoxe 14 de marzo de 1939 foi fusilado na Punta do Martelo do Arsenal Militar de Ferrol, xunto a dous compañeiros máis un de Ares e o outro Sevillano.

 

Os tres asasinados pola loita na defensa dos buques os días 19 ao 21 de xullo de 1936, ata o seu fusilamiento estiveron na prisión da Escollera do Arsenal

Manuel Barreiro Rey, 25 a. Ferrol

Manuel A. López Iglesia, 27 a. Ares

Antonio Alcántara Mejia, 24 a. Sevilla
 

Por todos eles...  

E por todos os marinos galegos esquecidos pola sociedade mais polos partidos políticos

Para saber máis del:
Resistente con causa

78º y 76º aniversario de un crimen

Flores a Amada xunto á tapia do castelo de Ferrol onde morreu fusilada

 

Traducción Estación Atlántica

27-01-2015 / EFE
Como cada 27 de xaneiro, a Asociación Memoria Histórica Democrática e a entidade cultural Fuco Buxán, dous colectivos moi activos na recuperación da memoria histórica en Ferrolterra, reuníronse esta tarde no castelo de San Felipe, para recordar a Amada García Rodríguez, no mesmo lugar que serviu de cárcere e patíbulo a esta mugardesa fusilada tras dar a luz.

Sobre unha placa erigida no medio do campo en memoria de "as persoas que foron vítimas da represión polo seu defensa da liberdade e da legalidad republicana", depositáronse flores en recordo de Amada e dos outros sete veciños que foron fusilados xunto a ela un día como hoxe fai 77 anos.

A historia desta veciña de Mugardos, condenada a matar en plena gestación e executada tres meses logo de dar a luz ao seu fillo por simpatizar, supuestamente, coa II República, é unha das máis crueis herdanzas da represión franquista na cidade naval, que tamén foi o berce do dictador Francisco Franco.

Un tribunal militar sentenciouna a morrer en 1937, recordan desde Fuco Buxán.

Entón Amada tiña 27 anos e estaba embarazada do seu segundo fillo, un varón que naceu o 31 de outubro de 1937, durante o seu cautiverio no castelo de San Felipe e ao que chamou Gabriel.

Aquel bebé, Gabriel Torrente, faleceu na primavera do 2014 aos 77 anos.

A Amada García, redera e filla dunha humilde familia de pescadores, apenas lle permitiron aleitar ao seu fillo uns tres meses.

Foi fusilada contra o muro exterior do castelo, unha fortaleza militar do século XVI na bocana de ríaa de Ferrol que serviu de cárcere militar durante a Guerra Civil.

Con Amada, perderon a vida outros sete veciños da zona, rememoraron hoxe integrantes de Fuco Buxán.

Eran Anxo Roldós, Juan José Teijeiro Leira, José María Montero Martínez, Antonio Caniña, Ramón Rodríguez López, Jaime González Pérez e Germán López García.

"Está moi estendida a idea de que a fusilaron por bordar unha bandeira do Partido Comunista pero é falso", expón a entidade cultural ferrolana.

"A realidade é que era unha muller políticamente moi activa, boa oradora e unha líder natural que se gañou a antipatía dos sectores máis conservadores", conclúe.

Ares dedicará un monumento á fuxida do «Bou Ramón»

Imaxe de época do “Bou Ramón”, ancorado en Pontedeume

En xullo do ano 1939, un grupo de 27 republicanos perseguidos pola ditadura abordaron un pesqueiro no porto

             

C. Elías - Ares / A Voz  08 de xaneiro de 2015                           

En xullo do ano 1939, un grupo de 27 republicanos perseguidos pola ditadura abordaron un barco pesqueiro no porto de Ares, o Bou Ramón, disfrazados de milicianos falanxistas e gardas civís, para escapar a Francia. Esta fuxida da que se cumpre o 75 aniversario será obxecto dunha homenaxe e unha xornada de investigación que terá lugar na Alianza Aresana este sábado.

 

O alcalde do municipio, Julio Iglesias, acompañado do historiador Enrique Barrera, e as concelleiras Olimpia Marcos e Alma Barrón, presentaron onte o programa de actos, no que colabora a Asociación Memoria Histórica Democrática, que servirá para investigar todos os aspectos relacionados coa fuxida, da que os seus protagonistas correron diferente sorte.

 

Eliseo Fernández abrirá o acto ás 11.00 horas cunha conferencia, A fuxida do Bou Ramón, tras a que intervirá Enrique Barrera para falar sobre Ás consecuencias dá fuxida. As actividades continuarán pola tarde, de 17 a 20 horas, cun taller de memoria no que participarán descendentes dos protagonistas, para dar a coñecer de primeira man como foron as súas vidas despois da fuxida.

 

Tras as actividades didácticas e de investigación, a xornada completarase cunha representación artística na que participará o actor Roberto Leal -fillo dun dos fuxidos-, e o músico ferrolán Víctor Aneiros. O acto finalizará ás 20.30 horas cando está previsto que se descubra nos xardíns da Alianza un monumento en memoria do 75 aniversario dos feitos. Trátase dunha obra do escultor Miguel Couto.