Lugo retira a Franco o título de alcalde honorario perpetuo co voto en contra do PP

Concello de Lugo

Traducción Estación Atlántica

 

O BNG enfróntase ao alcalde do PSOE por reivindicar a figura de Manuel Fraga

 

El Plural.com - M.T. | 05/05/2015

Tardou 61 anos en chegar pero finalmente o Concello de Lugo retirou os honores a Francisco Franco, quen desde 1954 era alcalde honorario perpetuo da cidade. A decisión, que tamén ía acompañada de varios nomes no callejero para cumprir a Lei de Memoria Histórica, foi aprobada coa excepción dos 12 votos do Partido Popular.

Na decisión tivo que recorrerse ao voto de calidade do alcalde, José López Orozco, do PSOE, debido a que unha concejala do BNG, Cristina Ferreiro, lesionouse no xeonllo e non podía camiñar. Pese ao acordo, houbo un momento de enfado da portavoz nacionalista, Paz Abraira, debido a que o alcalde reivindicou a figura de Manuel Fraga.

Alcalde perpetuo
O dictador Francisco Franco recibira o título de alcalde honorario en 1939 e 1942, pero en 1954 recibiu o título de alcalde honorario perpetuo de Lugo. Tamén se retiraron do callejero a sete rúas da cidade; Xeneral Tella, que pasará a chamarse Avelino Pousa Antelo; Comandante Manso, por Mártires de Carral; Cedrón del Valle, por Isaac Díaz Pardo; Tenente Coronel Teijeiro, polo de Luís Peña Novo; Glorieta Irmáns Pedrosa, por Joaquín Lorenzo "Xocas"; Ruiz de Alda, por Luís Cordeiro; e finalmente Carlos Azcárraga, polo do presidente Adolfo Suárez.

Estes cambios do rueiro  foron os que valeron ao PP de escusa para votar en contra de todo, alegando que tres das rúas non incumplían a Lei de Memoria Histórica. Unha estratexia que lles valeu para eludir retirar os honores a Franco.

Reivindicando a Fraga
O último pleno antes das eleccións mantivo un ton respetuoso ata que ao debater os cambios de nome das rúas, a concejala do BNG acusou ao alcalde de "cobarde" por intentar coar entre as novas nomenclaturas a Manuel Fraga, un "ministro franquista, que asinou sentenzas de norte".

Foi cando o alcalde tomou a palabra para reivindicar ao expresidente da Xunta e presidente fundador do PP: "Un dos pais que me deu liberdade, dereito ao voto, dereito á libre expresión, dereito a libre reunión e que lle deu a este país a posibilidade de vivir na autonomía de Galicia foi o presidente Fraga, que foi elixido polo conxunto dos galegos en catro ocasiones en maioría absoluta".

O Concello preguntará aos veciños si queren cambiar o nome de General Mola

 Plaza General Mola / Foto Carlos Pardellas 

Traducción Estación Atlántica

O Valedor do Pobo, a petición dun veciño, recomenda modificar o callejero da Coruña para cumprir a lei da memoria histórica

La Opinión A Coruña - Redacción | A Coruña 18.04.2015
O Concello realizará un informe sobre a denominación que prefiren os veciños da praza do Xeneral Mola. O alcalde, Carlos Negreira, aceptou a proposta do Valedor do Pobo de cambiar o nome polo de praza Fonte de San Andrés, tal e como reclama un dos residentes. O veciño esixiu ao Concello en reiteradas ocasións que cumpra a lei da memoria histórica, á vez que destaca que o Xeneral Mola xa ten unha rúa co seu nome.

O coruñés, que recibiu o amparo do Valedor do Pobo, insiste en que o militar non tiña "vinculación coa cidade nin ningún mérito que xustifique que o callejero oficial dedíqueselle unha rúa e unha praza", á vez que engade que honralo como organizador do movemento militar de 1936 supón "infringir a lei". O afectado tamén alegou que a denominación xera confusión, xa que se atopa xunto á rúa do mesmo nome.

Así, sostén que provoca "erros e confusións moi molestas para os veciños e para as persoas que teñen que repartir paquetes, cartas ou outros envíos, así como aos técnicos e profesionais que se desprazan para ofrecer os seus servizos".

No escrito presentado ante o Valedor, o demandante fai referencia a "contradicións" do Concello, xa que, na actualidade, a praza carece de placa oficial que indique o seu nome. Con todo, o Concello instalou un panel para recoñecer o valor artístico do edificio Casa Fonte de San Andrés, deseñado por Julio Galán.

O alcalde, na súa resposta á recomendación do Valedor do Pobo de cambiar o nome, adianta que convocará a Comisión de Honras e Distincións co obxectivo de executar a súa demanda. O veciño afectado recorda que no pleno celebrado o 7 de setembro de 2009 no Concello, aprobouse un informe proposto pola comisión de expertos do Concello para a aplicación da lei da memoria histórica. Entre outros elementos, acordouse retirar do callejero a rúa e a praza dedicada ao Xeneral Mola. Na actualidade, ese acordo do Goberno municipal non se executou.

Un ex-ministro acusado de crimes de lesa humanidade falará en Galiza sobre a Transición

Martín Vila, rostro actual do franquismo

 

A presenza de Rodolfo Martín Villa en Galiza xa xerou as primeiras críticas e rexeitamentos das redes sociais. Organizacións como Causa Galiza fan un chamamento a acudir ás Pontes o 18 de abril para evidenciar protestar contra a asistencia dun ex-alto cargo do franquismo sobre o que pende unha orde de detención internacional.

Sermos Galiza - A.V. 9/4715

Un ex-alto cargo do franquismo e da etapa da ‘Transición’ contra o que a xustiza arxentina emitiu hai seis meses orde de detención e extradición pola súa presunta responsabilidade co asasinato de 5 obreiros estará nas Pontes de García Rodríguez o 18 de abril para dar unha conferencia. Rodolfo Martín Villa, coñecido popularmente nos finais dos 70 como ‘La porra de la Transición’ pola violencia e contundencia coas que ordenaba actuar como Ministro da Gobernación contra as manifestación, estará no cine Alvoi para tomar parte no coloquio ‘Transición democrática en España’.

 

O 31 de outubro do ano pasado a xuíza María Servini-instrutora dunha causa penal contra o franquismo- ordenaba en baseo ao principio de xustiza universal deter Martín Villa e outra vintena de cargos imputados por crimes da ditadura. A Rodolfo Martín Villa considerábao responsábel da 'Matanza de Vitoria', na que a policía matou a tiros a 5 obreiros e feriu a 150.

A mediados de novembro a Interpol iniciaba as dilixencias previas para solicitar a detención de Martín Villa. Mais todo ficou en nada. Desde un principio o goberno español afirmou que non ía proceder a detención nin entrega ningunha do ex-ministro, amparándose na Lei da Amnistía de 1977. O propio Martín Villa, en entrevistas á prensa española, afirmaba que estaba disposto a declarar perante a xustiza arxentina e negaba calquera implicación nos feitos dos que era acusado.

En febreiro deste ano o xuíz Velasco arquivou a petición de asociacións de vítimas para que se detivese o ex-ministro.

 

Da guerra suxa ás portas xiratorias

Martín Villa ostentou no franquismo varios altos cargos no sindicato vertical e foi procurador en Cortes en 5 lexislaturas. De 1976 a 1979 foi ministro de Gobernación (Interior) do Estado español. Durante o seu mandato, e só en Euskadi, unha trintena de persoas morreron por accións dos membros das forzas de seguridade do Estado -dados dun Informe do Goberno Vasco-. O seu nome estivo relacionado, en reportaxes e investigacións, cos primeiros anos de ‘guerra suxa’ contra ETA, que decorreron na súa etapa como ministro. Tamén se ten indagado sobre a súa responsabilidade en casos como o atentado do Scala ('montaxe' contra a CNT) ou nos atentados contra o independentista canario Cubillo.

Foi deputado no Congreso e ministro nos gobernos de UCD, así como vicepresidente do goberno español despois do golpe de estado do 23-F. De 1997 a 2002 foi presidente de Endesa, no que se describiu xa daquela como un caso de ‘portas xiratoria’. Foi tamén comisionado do goberno español na catástrofe do ‘Prestige’.

 

Rexeitamento

A presenza de Rodolfo Martín Villa en Galiza xa xerou as primeiras críticas e rexeitamentos das redes sociais. Organizacións como Causa Galiza fan un chamamento a acudir ás Pontes o 18 de abril para evidenciar protestar contra a asistencia dun ex-alto cargo do franquismo sobre o que pende unha orde de detención internacional.

Memorias na Illa de San Simón

 

Traducción Estación Atlántica

Xoan Arco da Vella 2/9/ 2012

Sendo Director Xeneral de Prisións, Máximo Cuervo Radigales (1938-1942), estableceu unha política penitenciaria na que os presos debían pagar as súas penas coa privación de liberdade e con traballos de reconstrución dun País devastado.

 

 

 O proxecto foi gestionado polo Patronato de Redención de Penas polo Traballo. O problema suscítase con que facer cos non aptos para ese tipo de traballos, ben por desnutrición ou ben pola súa avanzada idade. Convertéronse nun estorbo, a solución, ao máis puro estilo hitleriano, configurouse na Illa de San Simón.
 

 

Aproveitando as instalacións dun antigo convento e dun lazareto instalouse nas primeiras semanas da guerra unha especie de cárcere provisional para presos gubernativos que aínda non foran encausados pola jurisdicción militar.
 

Nesta época moitos dos detidos de San Simón foron sacados por elementos de Falange e os chamados "cívicos", e executados nas cunetas das estradas e ante os muros dos cemiterios

 

 
Segundo testemuños, o director de San Simón e das prisións de Pontevedra, Lago Búa, o médico forense Bustelo, foron responsables, xunto co tenente Rodríguez da Garda Civil, de moitos "paseos"; tamén se dedicaron a deter a persoas de dereitas ás que logo poñían en liberdade a cambio de importantes cantidades de diñeiro.

 
Denunciados por unha desas persoas de dereitas, foron condenados a matar en consello de guerra celebrado a porta pechada, e executados por un piquete ao mando, "casualmente", do seu compinche o tenente Rodríguez.

 

 
Ao derrubarse a Fronte Norte moitos prisioneiros foron conducidos a este cárcere provisional en funcións de campo de concentración.

Desde o porto de Bilbao partiu o barco prisión "Upo Mendi", cheo de prisioneiros, coa finalidade de integralo no sistema concentracionario de San Simón. A falta de calado impediu que o "Upo Mendi" achegásese o suficiente á illa de San Simón, permanecendo fondeado en augas máis profundas da ría de Vigo.
 

A San Simón foron tamén conducidos desde o campo de concentración de Camposancos varios presos condenados a pena de morte para ser executados. Ao finalizar a guerra tratouse de converter o Campo de Concentración de San Simón nun centro de reclusión para presos maiores de sesenta anos de idade, trasladando a centenares deles desde todas partes de España.
 

 
O 12 de Febreiro de 1943, coincidindo co principio do fin do Réxime Nazi, se evacua a illa de "refugallos humanos", mediante decreto de Franco no que se posibilitaba que os reos puidesen escoller destino penitenciario. por decreto de 17 de Decembro de 1943, 274 septuagenarios, poden ir libremente a morrer ás súas casas.

Franco, a pleno por última vez?

Bandeira do Goberno da II República no exilio

 

O PSOE eleva a pleno unha proposta para retirar os honores ao dictador e outros personaxes vinculados á ditadura que non convence a BNG e PP

La Opinión A Coruña - Antares Pérez -  Betanzos 17.07.2014 

Traducción Estación Atlántica

A Betanzos cústalle o seu cumprir a lei de memoria histórica. O Concello, gobernado polo PSOE e que presume de atesourar a bandeira da II República no exilio, aínda mantén ao dictador Francisco Franco como Fillo Adoptivo e Medalla de Ouro. Esta inusual paradoja liquidarase no próximo pleno ordinario. Polo menos, si prospera a proposta do Executivo para retirar as distincións ao dictador e a outras oito acodes vinculadas ao réxime franquista. E todo apunta a que así será. Polo menos, no que a Franco se refire.

Tras innumerables reunións dos partidos con representación no Concello e a elaboración de varios informes por parte de técnicos e historiadores, parece que o caudillo pisará por última vez o salón de plenos. Todos os grupos avanzaron que votarán a favor da proposta, aínda que con matices. O PP xa anticipa que só votará a favor si a proposta elévase a votación desvinculada do resto dos personaxes aos que o PSOE quere desposuír dos honores. Trátase de Fernando Fontes Villavicencio, Ramón Ferreiro Rodríguez, José Antonio Girón de Velasco, Blas Pérez González, Carlos María Rodríguez Valcarcel, Ramón Laporta Girón, José Solís Ruíz e Xullo Pérez Salas.

Os populares aférranse ás observacións dun técnico municipal que advirte que só procede retirar os honores que foron concedidos para a exaltación persoal ou colectiva da ditadura e non daquelas que se deron por outros motivos.

Filgueira e o franquismo

 

Sermos Galiza - 11/7/14 - Xoán Carlos Garrido Couceiro

Membro da Iniciativa Galega pola Memoria e profesor de Filosofía

 

O problema non é se Filgueira asasinou a Bóveda ou non, tal como pretende situar os termos do debate unha “Voz” que gosta de presentar o nacionalismo como unha enfermidade irracional padecida por infrahumanos que se matan entre si. A cuestión é si no Estado Español se respectan os dereitos humanos. E, sobre todo, en que medida este debate previo condiciona calquera outro sobre a lingua e literatura que puidera haber e no cal eu non vou entrar por entender que quen está tras desta controvertida proposta non esta movido polo seu interese pola lingua ou a literatura galega.

"Se hai algo que poida frear un xenocidio é a perspectiva de que estas vergoñas se destapen e se amose a auténtica faciana xunto coas mans ensanguentadas de quen se considera gobernante por consentimento popular".

Pois ben, pode parecer moi atrevido mais eu considero que na situación actual non vivimos nun Estado normal no que se poida afirmar que expiou o seu pecado orixinal e tronzara o seu cordón umbilical co pasado do réxime criminal do que procede e, xa que logo, non se dan as circunstancias para que unha iniciativa coma esta careza de repercusión na consolidación e avance da loita pola memoria e, en definitiva, polos dereitos humanos. 

 

Sen entrar en leas filosóficas ou subxectivistas sobre o que son dereitos humanos, simplemente remitámonos ás impresións previas que tirou o relator da ONU Pablo de Greiff en cada un dos seus mandatos.

 

Dereito a verdade

Temos un sistema de acceso discrecional aos arquivos que impide coñecer os crimes do franquismo e de calquera outra feito máis recente que afecta de xeito decisivo a nosa historia. Hai pouco polemizábase polo tratamento de menores de idade recibido polos cidadáns deste Estado cando aínda hoxe se lle restrinxía o acceso as gravacións e documentos relacionados co 23 F. Instalados na opacidade herdada non lles custou aplicar a democracia o que tiñan reservado para o esquecemento do totalitarismo. Mais o caso é que calquera que pretenda acceder as Causas Xudiciais e fichas que puideran botar luz sobre o acontecido no franquismo topará uns limites temporais para ser autorizados ou mesmo uns borranchos acochando nomes de represores que ninguén se pode imaxinar que suceda logo da caída de calquera réxime de terror que se considere ilexítimo. Mais aplícaselle ao franquismo a mesma lexislación de protección de datos que ao que acontece no réxime actual porque no fondo considérase que merecen o mesmo respecto ambos escenarios. Non se pretende un distanciamento do marco franquista alén de consideralo unha solución excepcional porque no fondo preténdese manter a referencia de non descartabilidade no futuro, polo que merece toda a lexitimidade como resposta a posíbeis ameazas as hexemonías existentes. É sabido que se hai algo que poida frear un xenocidio é a perspectiva de que estas vergoñas se destapen e se amose a auténtica faciana xunto coas mans ensanguentadas de quen se considera gobernante por consentimento popular.

"A vixencia no ordenamento xurídico español da lei de amnistía do ano 77 é un escándalo mundial que ano tras ano leva a que se lle aperciba por manter a impunidade cara uns crimes que todos os tratados internacionais consideran imprescritíbeis"

Impunidade

A vixencia no ordenamento xurídico español da lei de amnistía do ano 77 é un escándalo mundial que ano tras ano leva a que se lle aperciba por manter a impunidade cara uns crimes que todos os tratados internacionais consideran imprescritíbeis. Mais a ilegalidade dos crimes contra a humanidade cometidos polo franquismo supoñía a ilegalización do franquismo e, xa que logo, a reforma democrática feita desde dentro dos propios límites que impoñía a ditadura. O problema é que a esquerda española non aceptou a “reconciliación nacional” só como un elemento transitorio no que apoiarse senón como fundamento estrutural do actual sistema democrático. Isto é, a “reconciliación nacional” é un ben superior, certo, mais non eterno e moito menos ao que haxa que subordinar de xeito permanente un sistema que garda na súa manga a tortura e a desaparición forzosa como algo que só se considera inadmisíbel en determinadas circunstancias como as que hoxe gozamos, mais que son aceptábeis noutras.

 

Reparación

A miúdo emprégase alegremente iso de que “antes se prohibía el gallego y ahora se prohibe el castellano” ou “todos mataban”, “Carrillo también hizo de las suyas” e outras frases que temos lido ou escoitado no mesmo sentido de evitar dúas cuestións claves para a superación do franquismo: O recoñecemento da culpa e a compensación as vítimas. As vítimas da represión do “outro bando”xa foron resarcidas de sobra -mesmo si se entendese esta como vinganza- co asasinato, prisión, persecución e exilio dos seus executores, por iso non deben usarse a estes como escusa. As equiparacións que se fan é unha perpetuación da represión: Non só se asasinou, deixou sen traballo, expulsouse ao exilio, etc. a quen escribira en galego senón que por enriba agora se banaliza isto ao comparalo cun Decreto que non xerou ningún expediente ou sanción e que só ordenaba o currículo co fin de que os alumnos adquiriran competencia en ambas as dúas linguas. E non se trata de indemnizacións ou devolución de incautacións. Compre insistir en que non se resarciu as vítimas nin sequera no máis barato: nun Estado onde tanto se fala de transición modélica porque se perdoou todo topámonos co paradoxo de que é o único lugar no que ninguén pediu perdón. É o mínimo que se lle podía esixir.

"Non é comparábel compartir algunhas ideas conservadoras co réxime -como puideron facer moitos outros autores que foron homenaxeados- como o feito de aceptar cargos políticos da embergadura dos que asumiu Filgueira"

Non repetición

Porque non se actúa nos anteriores puntos, pois porque se pretenden manter presente a ameaza. Non hai ningunha vontade de asentar na sociedade a idea de que o franquismo é irrepetíbel senón que se quere condicionar a xente polo medo a que volvan as andadas como alguén se desvíe do rego que se lle marca ( e isto non só vai por Cataluña). 

 

O tratamento dos lugares da memoria ou o xeito no que asistimos a xestión do fin da violencia de ETA supón asentar unha ontoloxía política na conciencia popular que naturalice a desigualdade e xustifique as agresións contra os desobedientes xa que a violencia é en última instancia o único xeito de resolver os conflitos nas relacións xerárquicas.  Como se pode xustificar que Otegui e outros catro presos vascos estean no cárcere polo delito de tentar reconstruír un grupo político (Batasuna) aínda que non cometera ningún acto violento nin estivera relacionado con quen os cometeu e ao mesmo tempo se considere que un ministro de Franco coma Fraga mereza ter dedicados centros de ensino, rúas, pontes, prazas, etc?

 Se o Val dos Caídos e outras moitas iconas do réxime se conservan (como a rúa principal do meu concello dedicada a Calvo Sotelo) mentres se quer borrar o rastro do sucedido en San Simón é porque se quer fundamentar que non todos somos iguais. Uns son enterrados coma porcos, e xa que logo non merecen nin que se retiren os seus restos das foxas comúns, mentres outros – os asasinos coma Franco – teñen un mausoleo intocábel. E tal como se trata ao mortos, así se pretende que sexan considerados os vivos.

"Mentres non se cumpran os catro mandatos anteriores (Dereito a verdade, eliminación da impunidade, reparación e non repetición) moitos non podemos render tributo a Filgueira "

E é neste contexto e non outro no que se lle dedica o Día das Letras Galegas a Filgueira. Podía noutras circunstancias aceptarse este nomeamento polos méritos estritamente literarios do autor?. Pode ser. Obviamente, dentro das lóxicas discrepancias que puidera haber sobre a calidade da súa obra. Mais nestes momentos é inaceptábel porque non podemos falar do franquismo como do feudalismo a respecto da dedicación a Alfonso X o Sabio desta data, e non é comparábel compartir algunhas ideas conservadoras co réxime -como puideron facer moitos outros autores que foron homenaxeados- como o feito de aceptar cargos políticos da embergadura dos que asumiu Filgueira que supoñía acatar o réxime no seu conxunto, sobre todo, ao non presentar a súa renuncia en ningún momento a representar un Estado que até o último alento cometía crimes, mesmo recoñecéndolle o non ter el executado ningún. 

Que quede claro que non foi quen fusilou a Bóveda (por se quedaran dúbidas aos da Voz). Mais do que se trata non é de xulgar a Filgueira, tal como pretende facer quen non quere xulgar ao franquismo. Un xuízo e condena que segue a quedar pendente. Fronte ao que non podemos aceptar sen mais que se aproveite unha homenaxe como esta para lexitimalo aínda máis.

 

En definitiva, mentres non se cumpran os catro mandatos anteriores (Dereito a verdade, eliminación da impunidade, reparación e non repetición) moitos non podemos render tributo a Filgueira sen ter a sensación de estar a contribuír a perpetuar a anomalía na que vivimos, e xa que logo, non podemos concordar con que se lle dedique o día das letras galegas.

 

Cunqueiro (de pé), Fraga, o alcalde Joaquín Fole e Filgueira Valverde, sentados.
Na Festa do Albariño en Cambados
Foto da exposición sobre a Festa do Albariño na Cultural de Cambados

O PSOE pide que se retiren do panteón de mariños ilustres de Cádiz dous almirantes franquistas ferrolanos

 

Un deles é Salvador Moreno, que lideró o golpe de 1936 na cidade natal de Franco

A Voz de Galicia - Francisco Varela - Ferrol 11 de xaneiro de 2014 

A deputada socialista ferrolana Paloma Rodríguez anunciou esta mañá a presentación dunha proposición non de lei no Congreso dos Deputados sobre a memoria histórica. Asegura que quedou practicamente derrogada polo seu incumplimiento e por iso reclama que sexan reatirados do panteón de mariños ilustres de Cádiz os restos mortais de dous militares ferrolanos, un deles o Almirante Salvador Moreno que lideró o golpe militar de 1936 en Ferrol e que logo foi ministro con Franco, un segundo mariño, irmán do anterior, igualmente enterrano no mesmo panteón e solicita tamén que se lle quite do lugar. Ao mesmo tempo, a deputada reclama que se retiren das rúas interiores do Arsenal Militar de Ferrol os nomes doutros moitos militares franquistas como Carrero Branco e outros.

A deputada presentou a súa iniciativa esta mañá acompañada do historiador Enrique Barrera Beitia. Ambos demandaron que o antigo edificio de Aduanas do Porto de Ferrol, xa inutilizado, sexa dedicado a un centro da memoria histórica pola especial importancia que tivo a ría de Ferrol tanto para o triunfo do golpe militar de Franco como nos anos da ditadura a longa loita dos antifranquistas por recuperar as liberdades democráticas.

Piden a retirada dun mausoleo franquista en Pereiró

O capitán que proclamou o estado de guerra en Vigo

Nova Esquerda Galega reclama a desaparición do monumento funerario do Capitán Carrero

 

La Voz - Vigo  29 de xullo de 2013 

Nova Esquerda Galega reiterou ao goberno municipal que traslade o monumento funerario do Capitán Carrero, situado nun dos lugares máis destacados do cemiterio de Pereiró.

O portavoz da agrupación, Lois Pérez leira, recorda que este captán foi quen proclamou a Lei Marcial o 20 de xullo de 1936 en Pórta do Sol e foi o xefe do pelotón que fusilou ao alcalde democrático Martínez Garrido e a varios centos de veciños. Tras a súa morte, os simpatizantes da Falanxe decidiron construír un mausoleo onde o enterraron xunto con outros dous falanxistas mortos en combate.

Este mausoleo está situado á dereita da entrada ao cemiterio, nunha das zonas máis importantes deste lugar, dentro de terreos públicos. Por este motivo, Nova Esquerda Galega, solicita ao alcalde que cumpra coa Lei de Memoria Histórica e que ditos restos mortais sexan entregados aos seus familiares ou depositados nun cemiterio común e que dito espazo sexa utilizado para honrar a vigueses que deron a súa vida pola democracia.