Carta aberta a un neno de dez anos

 Lugar de paseos. A Paxase-Vincios

Foto: Telmo Comesaña

Texto cedido polo autor

Limiar

O  día 19 de marzo do 2005, na páxina de opinión de Faro de Vigo apareceu unha columna do avogado e exconcelleiro do Concello de Vigo polo Partido Popular Ramón Cortegoso, na que contestaba ás preguntas do seu fillo de 10 anos: (Papá Franco morreu onte?). Ramón explicoullo do xeito dos que queren tapar o pasado da España de chumbo e sangue.

Carta aberta a un neno de dez anos

Neno querido: eu, que xa son vello e xa que logo outra volta  neno, tamén me pregunto  “Franco morreu hoxe?. Ti, querido neno, tes un pai a quen lle-lo podes preguntar, ainda que o que che contesta, a min dame medo.

Eu, querido neno, nunca lle-lo puden preguntar o meu, porque él, José Comesaña Pérez foi asasinado o dia 6 de outubro do 1936, xuntamente co seu irmán Antonino, o seu curmán Emilio Comesaña e o seu amigo Fernando Costas. Un mes despois asasinaron a Adolfo Monroy e Gildo Andrés.

Querido neno: aquí non houbo guerra; asasinouse ós “ROJOS”. Agora mesmo non che podo decir quenes eran os “rojos” porque nin eu mesmo o entendo.

Querido neno: aquí en Alcabre, de seis homes asasinados quedaron cinco mulleres viuvas e vinte orfos. A mais, a duas fillas dun deles rapáronlle-lo cabelo. Destrozaron familias. Quedamos aldraxados, sin consolo e sin axudas ........ e ainda ninguen nos pediu perdón.

Querido neno: teu pai, Ramón Cortegoso non cho supo explicar, ou non o sabe, ou non o quer saber porque posiblemente forme parte desas familias de paseadores que queren tapalo pasado dos seus devanceiros e dos crimes que cometeron.

Querido neno: explícalle a teu pai e a outros como él, que Franco morreu  pero que hai moitos que votan de menos a ditadura, para seguir a pornos tesos ós que non cantamos o “cara al sol”, e ós que queremos vivir nun país laico e ceibe.

Querido neno: teu pai laiase porque en Madrid desmontaron ó burro do cabalo; e eu dígoche, que os agasallos son para os homes de bén, e non para os asasinos.

Querido neno: cando seas máis grandiño eu serei máis neno, ou xa non serei; si ainda son, eiche suxerir que tódolos símbolos feixistas, incluidos os que están pendurados nas paredes das igrexas os leven o “valle de los caídos” e que o declaren MUSEO DO HORROR da ditadura franquista. Alí, querido neno, está soterrado Franco, mais un tal José Antonio Primo de Rivera; o que nunca che contará teu pai é, que esa obra fíxose con homes esclavos, cheos de fame e de miseria, e que moitos deles deixaron alí a sua vida. O delito destes homes era ser demócratas.

Querido neno: agora que sei que existes nunca me esquecerei de ti.

Telmo Comesaña Pampillón           20/03/05

Esta carta foi entregada en Faro de Vigo, rúa Colón o dia 21 de marzal. Foi censurada e non pubricada.

Esta é a segunda carta que me censura  Faro de Vigo

O PSOE pide resarcir aos «indesexables» de Viana

Praza de Viana do Bolo en 1940

Ou Barco - a Voz 1/7/2011

O portavoz socialista en Viana, Jesús Salgado, expuxo unha moción para que a corporación acorde varias medidas destinadas a reparar a honra dos 17 veciños que están documentados como vítimas da represión franquista, encarcerados ou asasinados.

Pero o PSOE pide tamén unha «reparación moral» a aqueles que formaron parte dunha lista de «indesexables» que manexou o Goberno Civil. Nela están unha vintena de nomes de veciños, desde mestres ou médicos, a zapateiros, xastres, dulceros ou agricultores. Todos acusados de ser comunistas «a rabiar», ou simplemente de ser irmáns de alguén ou de que «teñen mala cara para ter bos feitos» segundo pódese ler nalgúns parágrafos.

O PSOE quere que, ademais, o concello comprométase a axudar a quen desexen buscar os restos dos seus familiares.

As últimas balas do franquismo

Traducción Estación Atlántica

A ONU acepta un recurso xudicial. A ONU aceptou o estudo do recurso xudicial contra a sentenza de morte do vigués Humberto Baena, 35 anos despois da súa execución. Baena formaba parte do quinteto de "últimos fusilados do franquismo" xunto a dous etarras e outros dous membros do FRAP.

SALVADOR RODRÍGUEZ VIGO

"Fernando Baena Fernández, casado, de 70 anos de idade, natural de Vigo, ante a vosa Alteza Real acode co maior respecto e submisión e EXPÓN: (É.) Que o seu fillo, mozo idealista galego, alma de poeta soñador, namorado da vida e da natureza, amigo dos nenos e dos animais con probada xenerosidade, non puido ser o autor do feito que se lle imputa". Este é un fragmento da carta que o pai de Xosé Humberto Baena remitiu ao, por aquel entón, Príncipe don Juan Carlos, solicitando a anulación da sentenza de morte á que fora condenado o seu fillo, acusado de ter asasinado un policía. A carta, algo curiosamente inusual para a época, tivo resposta, e asinábaa, con data do 12 de setembro de 1975, o propio secretario de don Juan Carlos, un home ao que o futuro reservaría un insospeitado protagonismo: xeneral Alfonso Armada Comín. Desta contestación, lemos un extracto: "É lamentándoo moito, temos que comunicarlle que a solución ao problema que formula, se sae das nosas atribucións, polo que nada podemos facer para favorecelo. A sorte, pois, estaba botada. Quince días despois, o martes 27 de setembro, Xosé Humberto Baena completaba, cos etarras Juan Paredes Manot Txiki e Antonio Otaegui Echevarría, e os activistas da Frente Revolucionaria Antifascista Patriota (FRAP), José Luis Sánchez Bravo Solla (tamén vigués) e Ramón García Sanz, o quinteto do "últimos fusilados do franquismo", sanguinario berro de agonía dun Francisco Franco que falecería, máis cedo que tarde, o 20 de novembro daquel mesmo ano.

Corenta anos despois, os familiares e amigos de Xosé Humberto, encabezados pola súa irmá Flor, continúan esixindo Xustiza, e a Xustiza neste caso, consumada a execución, consiste na revisión do proceso que conduciu á morte de Humberto e a consecuente revogación da sentenza amparándose practicamente nos mesmos argumentos nos que Baena Fernández se dirixira ao Príncipe: "Que non hai contra el máis proba que a súa declaración, asinada en momentos de angustia horrorosa, sen que se encontrase unha pegada nin coincidan os seus datos persoais cos achegados polos testigos".¿Quién era Xosé Humberto Baena? Calquera dos que foron os seus amigos, responderá que, pasase que o que pasara, non lles cabe na cabeza que "Peter", como así lle coñecían de alcume, fose o autor dos disparos que acabaron co axente nunha refrega entre policía e militantes do FRAP. Iso si, Humberto era un de tantos mozos españois daquela xeración que, ante a persistencia da ditadura, decidira pasar á acción. Xosé Luís Méndez Ferrín, do que foi alumno no Instituto de Santa Irene, recorda que "Cando se foi a estudar a Santiago se afiliou ás Xuventudes Comunistas e despois pasouse ao Partido Comunista Marxista Leninista. O FRAP era a fronte de masas do PCE (m-l) "

Toda a familia Baena, e Humberto de xeito moi especial, mantiña excelentes relacións cos Vaamonde, sobre todo co cantautor Suso, e con Luis. Cando Humberto Baena decidiu participar activamente na loita antifranquista, non lle quedou máis remedio que pasar á clandestinidade. "En 1973 -refire Luis Vaamonde-, cando xa o buscaban, Humberto estivo escondido na nosa casa uns quince días. Eu tiña entón 18 anos e era o que menos estaba metido en política, aínda que ao final fun o que, en maio de 1975, lle levei a Madrid no coche do meu pai, coa idea de que fuxise a Francia. Despois, non sei por que motivos, Baena non cruzou a fronteira e quedou en Madrid, onde o detiveron. Detido e encarcerado, en vésperas da súa execución, Humberto escribiu unha emotiva carta: "Papá, mamá: Executaranme mañá pola mañá. Quero darvos ánimos. Pensade que eu morro, pero a vida segue. Recordo que na túa última visita, papá, me dixeches que fose valente, como bo galego. Funo, asegúrocho. Cando me fusilen mañá, pedirei que non me tapen os ollos para ver a morte de fronte".

 

En homenaxe aos últimos cinco fusilados do franquismo, Suso Vaamonde interpretaba unha canción,"Compañeiros na que, nomeando aos cinco fusilados e outras vítimas de franquismo, remataba" cun "Xosé Baena, irmán/ asasináronte". Iso é exactamente o que Flor Baena, decepcionada ante o nulo caso que lle fixeron tanto en España coma no Tribunal Europeo de Estrasburgo, acaba de transmitirlle aos órganos xudiciais da ONU. Agora tócalle, outra vez, esperar, pero a iso Flor está xa moi afeita.

A Iniciativa Galega pola Memoria na prensa

ATLÁNTICO DIARIO

A Iniciativa Galega pola Memoria  homenaxeou en San Simón as vítimas do franquismo

XORNAL.COM

A illa de San Simón recorda os represaliados

A Iniciativa Galega pola Memoria honrou as historias dos recluídos 
e os asasinados na illa

El PAIS

A Iniciativa Galega pola Memoria nace en San Simón

As asociacions buscan interlocución coa sociedade e políticos