O Alcalde socialisto de Vigo é condenado pola xusticia a derrubala de urxencia pero segue negándose

Amosando publicacións coa etiqueta San Simón. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta San Simón. Amosar todas as publicacións

domingo, 10 de xullo de 2016

Homenaxe nacional ás vítimas do franquismo 2016


Iniciativa Galega pola Memoria 7/10/2016
A Iniciativa Galega pola Memoria un ano máis organiza a homenaxe nacional ás vítimas do franquismo que terá lugar o vindeiro domingo 17 de xullo na Illa de San Simón. Este ano, polo seu 80 aniversario ten especial relevancia para chamar a atención sobre este espazo que debera ser fundamentalmente un lugar para a memoria.

Na illa de San Simón houbo moitos presos na súa colonia penitenciaria agardando en moitos casos un desenlace tráxico. É un sitio para o recordo mais tamén para reivindicar a xustiza nun presente onde aínda segue vixente a impunidade, a mentira e a apoloxía dese réxime de terror. Desde a Iniciativa Galega pola Memoria queremos un ano mais defender a verdade, a xustiza, a reparación e as garantías de non repetición.

As persoas que estean interesadas en asistir teríanse que poñer en contacto coa Asociación memorialística da súa comarca que sexa membro da IGM co fin de organizar o embarque xa que as prazas son limitadas. A inscrición pecharase en canto se complete o número que lle corresponden a nosa comarca. Confirmarase e darase un tiquet a aqueles que poidan embarcar. Ninguén que non estea confirmado e co tiquet poderá embarcar por necesidades da propia limitación de prazas que teñen os barcos.

domingo, 29 de novembro de 2015

Declaración de Vilaboa

 
Iniciativa Galega pola Memoria - Vilaboa, 28 de novembro de 2015
A historia dun país, unha democracia digna de tal nome, non se pode construír sobre o silencio, sobre o esquecemento das vítimas da represión, sobre a ocultación e a desmemoria que aínda perviven hoxe, 79 anos despois do golpe militar fascista, 40 anos após a morte do Ditador.

Proclamámolo aquí, á beira da ría de Vigo, a maior foxa común de Galiza, estación última dos corpos de ducias de sindicalistas, obreiros, traballadores fondeados nas augas deste mar frío, fermoso e profundo. Depósito de loitadores pola República e a liberdade cuxos corpos nunca voltaron.

Berrámolo aquí, fronte ao Lazareto, “a illa dos amores para a morte confiscada”, lugar de prisión, de sufrimento, de humillación, de fame, de frío, de morte. Da morte que presentiron os que saíron da illa para seren fusilados en Pontevedra e en Vigo. Da morte que sufriron os que saíron da illa de noite –as noites da raposa, chamábanlle os presos- rumbo a unha curva, a unha cuneta, a unha praia da que nunca volveron.

Dicímolo alto e forte aquí, ao pé da estrada que construíron centos de presos da illa con man de obra escrava. Neste lugar de memoria que queren prohibir os herdeiros do franquismo, o continuadores da ignominia , os instauradores do Esquecemento.

E neste lugar cargado de simbolismo, de memoria e de dor, denunciamos que o sistema político vixente se instaurou sobre o esquecemento, sobre a amnesia, sobre unha amnistía que contravén o dereito internacional e os dereitos humanos. 

Neste lugar anunciamos que non imos parar a nosa loita. Aquí fronte a San Simón, ao pé do cemiterio mariño, proclamamos unha vez máis a nosa decisión de seguir adiante no labor a prol da memoria histórica en Galiza. A nosa vontade de exercer con firmeza a defensa dos dereitos humanos a nivel local e no seo da Iniciativa Galega pola Memoria.

En consecuencia, e tendo en conta a singularidade do ano 2016 -80 aniversario do 36, do inicio da represión- facemos pública a seguinte táboa reivindicativa

1. Demandamos a aprobación dunha política pública da memoria de carácter estatal e por parte do goberno galego. Como punto de partida desta política, consideramos de máximo interese as recomendacións do informe do relator da ONU para os dereitos humanos, Pablo de Greiff. Entendemos portanto que a política da memoria debe fundamentarse no respecto aos dereito humanos; e particularmente no respecto ao dereito á Verdade, á Xustiza, á Reparación e a Non Repetición. En consecuencia co anterior, esiximos a derrogación da Lei de Amnistía de 1977.

2. Reclamamos aos gobernos municipais e deputacións –nomeadamente aqueles con gobernos de esquerdas- que inclúan a política da memoria histórica nas súas prioridades políticas.

3. Esiximos ao goberno galego que a Illa de San Simón volva ser Illa da Memoria, e acolla prioritariamente actividades relacionadas coa memoria histórica. Demandamos que nas visitas á Illa se informe con amplitude sobre o seu pasado como cárcere e como corredor da morte, e sobre as sacas das que foron vítimas ducias de militantes republicanos. E que se non se organicen actividades contrarias ao respecto polas vítimas da represión.

4. Demandamos a recuperación e reactivación –con financiación do goberno galego- do Proxecto Nomes e Voces para a investigación e divulgación sobre a represión franquista en Galiza. E a difusión pública da documentación do proxecto: imaxes, documentos escritos, gravacións...

5. Solicitamos o apoio por parte do goberno galego ao labor das asociacións de recuperación da memoria histórica.

6. Apelamos a consciencia democrática de maxistrados e maxistradas para que non amparen a fascistas, integrantes activos da ditadura franquista, aínda vivos; favorecendo o seu xulgamento no noso territorio, así como a colaboración co proceso xudicial aberto desde Arxentina contra o rexime franquista.
 
7. Solicitamos unha decidida política de cara a facilitar o acceso aos arquivos que albergan documentación relacionada coa represión, así como a dotación de medios para a clasificación e a divulgación dos fondos na rede.

8. Esiximos a desaparición da simboloxía franquista e de todo tipo de elementos que lembren a Ditadura e sexan ofensivos para as vítimas: nomes de rúas e praza, monumentos, símbolos...

9. Propoñemos a organización ao longo de 2016 -en colaboración con concellos e deputacións- dun programa de actividades de investigación, divulgación e homenaxe sobre as vítimas do franquismo. No que atinxe á divulgación, prestarase especial atención aos centros educativos. Neste eido, solicitamos a inclusión na programación dos diferentes niveis educativos, de materiais pedagóxicos sobre a historia recente, sobre o golpe militar do 36, e sobre as súas causas e consecuencias.

10. Demandamos a creación dunha rede galega de Lugares da Memoria, sinalizados mediante unha imaxe e simboloxía común. E a edición dun mapa guía dos Lugares da Memoria Democrática de Galiza.

Nesta iniciativa daráselle prioridade a lugares de represión, lugares de resistencia, espazos de solidariedade, foxas comúns, e a ría de Vigo como a maior foxa común de Galiza.

Aquí estamos, seguindo o ronsel que deixaron tantos homes e mulleres valentes, solidarias, xenerosos. En pé de loita, coma eles e elas, que retornan con nós da noite do esquecemento para convertírense en fachos de luz.

Fronte a San Simón, ao pé da ría, en Vilaboa, aquí estamos. Para reclamar Xustiza, Verdade, Reparación. E Memoria, sempre. 

Iniciativa Galega pola Memoria
Vilaboa, 28 de novembro de 2015

mércores, 4 de novembro de 2015

Cartas dun fusilado

Pazos e Alonso Montero, entre Enrique Alvarellos (esqda) e Olivia Rodríguez (dereita)
Traducción Estación Atlántica 

Alonso Montero presidiu a presentación do libro coas cartas que José Mejuto escribiu á súa muller no cárcere

24.10.2015

Editado por Alvarellos, foi presentado onte no salón de plenos de Cangas o libro "Cartas de un condenado a muerte" que contén as cartas que escribiu á súa muller Alejandra Nogueiras cando estivo prisioneiro na illa de San Simón.
 
O acto estivo presidido polo alcalde de Cangas, Xosé Manuel Pazos, que xa cando estaba na oposición municipal, alá polo mes de xaneiro, organizou a presentación das cartas en Cangas da man da neta do fusilado, Ana Paula Mejuto, ademais de por o presidente da Real Academia Galega, Xesús Alonso Montero. Xosé Manuel Pazos manifestou o seu orgullo porque este acto celébrese en Cangas e dixo que as cartas debía de servir de faro e guía para o futuro. Xosé Alonso Montero aludiu á importancia que as cartas orixinais estean en mans da Academia Galega e recordou o esforzo realizado na publicación deste libro que agora se presenta. Antes, o editor Enrique Alvarellos puxo ao descuberto o verdadeiro desexo de Alonso Montero, que as cartas formen parte dos libros de texto das asignaturas de Historia e Literatura. Precisamente Alonso Montero mencionou que Mejuto era un home sen titulación, pero cun gran talento literario, que tamén puxo de manifesto Olivia Rodríguez, profesora da Universidade da Coruña que foi a encargada de consentir e puír os textos das cartas para a súa publicación. Olivia Rodríguez tamén estivo no acto de presentación. Foi ela a que recordou como se atoparon as cartas, trala morte de Alejandra Nogueiras, as peripecias da súa neta Ana Paula Mejuto para publicar as cartas en Arxentina, as súas conversacións con Serrat e Sabina sobre esta cuestión.

Olivia Rodríguez e o editor Enrique Alvarellos aseguraron que se trataba, sen dúbida, dun libro moi especial, quizais o máis especial que chegou ás súas mans.

Alonso Montero revelou que Mejuto fixera no cárcere dous aneis con pezas de dominou, un estaba na tumba da súa muller e outro o tiña el, pero que ía pasar a mans da Academia.

domingo, 4 de outubro de 2015

O peirao da memoria

Eugenia Rey Acuña

O sábado 3 de outubro, ás 7 da tarde, a Regaduxa Memoria Histórica de Vilaboa organiza un acto público no peirao de Santa Cristina de Cobres (Vilaboa) para denunciar a negativa de Portos de Galicia a instalar una inscrición de homenaxe ás vítimas do terror franquista en Vilaboa.

Luis Bará -  Non des a esquecemento 30/9/15
Eugenia Rey Acuña, a muller da fotografía, naceu o 27 de setembro de 1932. Ten 83 anos. A súa nai, Áurea Acuña Seoane, morreu con 22 anos, cando ela tiña 4 meses. O 2 de marzo de 1937, os fascistas fusilaron ao seu pai en Pontevedra e enterráno nunha tumba sen nome, da que nunca máis volveu. Eugenia ficou no mundo coa súa avoa, Peregrina Acuña Seoane, nai solteira, muller forte e valente. Ficou aquí na terra para chorar amargamente polo pai preso, polo pai asasinado.

A comezos de 2014 fun á súa casa do Chincho na procura das páxinas do libro do esquecemento e tiven a sensación de que levaba décadas agardando ese momento. Levaba décadas esperando falar do que lle pasara ao seu pai, que tocaba o clarinete na banda de Ponte Sampaio e bailaba que daba gusto velo. Levaba décadas chorando en silencio unha ausencia que non parara de medrar, desde o día que foi ao Lazareto de San Simón visitalo e nunca máis o volveu ver. Desde o día de xullo do 36 que os falanxistas o foron buscar á casa do Outeiro e el lle dixo a Peregina que lle deixaba tres pesos para mercar herba para a semente e un vestido vermello para a nena.

En marzo de 2014 a asociación A Regaduxa organizou unha homenaxe ás vitimas do franquismo no concello de Vilaboa. Ali estaba ela, Eugenia Rey Acuña, chorando bágoas de emoción e orgullo polo pai asasinado, polo pai soterrado nunha tumba anónima, polo pai enterrado no silencio da Historia.
O pasado 26 de abril, Eugenia acompañounos na presentación da inscrición de homenaxe ás vítimas do terror franquista en Vilaboa que a Regaduxa quere instalar no peirao de Deilán, en Santa Cristina de Cobres. No peirao no que foi obrigado a realizar traballos forzados o seu pai, Eligio Rey, con centos de presos da illa. Quen lle vai explicar a Eugenia a negativa de Portos de Galicia a permitir esta homenaxe sinxela e sentida das xentes de Vilaboa?

O sábado 3 de outubro voltaremos a ese peirao para acabar co silencio ao que foi condenado Eligio, para limpar as bágoas de soidade e de dor de Eugenia, para compartir o seu orgullo de filla dun republicano, dun home de ben, humilde e honrado. Para que a luz da memoria dos homes e mulleres de Vilaboa que loitaron pola democracia e a liberdade venza definitivamente o esquecemento. E para acabar para sempre coa insensibilidade dos que ainda hoxe pretenden administrar o pasado e gobernar sobre os sentimentos das persoas.

PD O vindeiro sábado 3 de outubro, ás 7 da tarde, a Regaduxa Memoria Histórica de Vilaboa organiza un acto público no peirao de Santa Cristina de Cobres (Vilaboa) para denunciar a negativa de Portos de Galicia a instalar una inscrición de homenaxe ás vítimas do terror franquista en Vilaboa.

Eligio Rey, canteiro e músico
(texto publicado no blog en marzo de 2014)

Onte pola tarde fun a Paredes (a miña terra natal, no concello de Vilaboa) falar con unha muller de 82 anos á que lle mataron o pai cando tiña 4 anos, o 2 de marzo de 1937, despois de pasar meses preso en San Simón; matáronlle o pai (a nai morrera cando tiña catro meses) por ir a Pontevedra o 20 de xullo, por ser obreiro e comunista e defender a legalidade (a iso os golpistas chamábanlle rebelión); matáronlle a esperanza, a liberdade, a infancia e condenárona nun mundo de miseria, de fame, de terror.

Esta muller tamén me falou dos veciños e veciñas perseguidos, agochados no monte e nas cortes do gando; das mulleres rapadas; dos asasinos e dos seus cómplices. Faloume da represión invisíbel, da persecución e da dor interminábel. Gardaba coma un tesouro o libro Aillados, que fala do seu pai preso na illa que case se ve desde a súa casa. Quedamos para falar outro día mais vou precisar máis días para que me desvele a súa enciclopedia do esquecemento. Díxenlle que queriamos organizar no mes de marzo un acto en homenaxe do seu pai e os ollos enchéronselle de emoción e de orgullo.

Despois de tantos anos, aínda se laian algúns de que queiramos saber o que pasou, de que mundo silenciado vimos, e sinto con máis forza a obriga de saber, de pronunciar os nomes das vítimas, de sacalos da escuridade dos arquivos militares e da letra fría dos rexistros civis, de poñelos en letra escrita nunha historia que aínda non está contada e que reclama xustiza.

Na memoria de Eligio Rey Freijanes e de todas as persoas que foron encarceradas, perseguidas, aldraxadas, encerradas no xigantesco cárcere e enterradas no inmenso cemiterio do franquismo.

sábado, 3 de outubro de 2015

Cuntis recupera a súa memoria histórica

Delia Núñez Crestar, partera de Moraña que faleceu en xaneiro.  FdV

Traducción Estación Atlántica

O Concello, coa colaboración de varias entidades, dedica o mes de outubro a rehabilitar a figura das vítimas da represión derivada do golpe militar de 1936 

Faro de Vigo 29.09.2015
Durante todo o mes de outubro Cuntis recordará ás vítimas da represión fascista xurdida do golpe militar de 1936, cunha serie de actos que contan coa colaboración de varias asociacións culturais, autores e historiadores que investigaron sobre aqueles feitos, durante tantos anos silenciados.

Conferencias, presentacións de libros, exposicións e un pleno de restitución da última corporación republicana, integran este programa.

O sábado 31 de outubro ás 12.00 horas celebrarase un pleno simbólico para levar a cabo a restitución da última corporación municipal antes do golpe de 1936. Será na Casa dá Cultura Roberto Branco Torres. O acto concluirá coa colocación dunha placa en homenaxe a todas as persoas represaliadas no municipio.

Tamén se montarán varias exposicións como a que promueve a asociación O Fervedoiro sobre a figura de Xoán Xesús González, que poderá verse no colexio Don Aurelio desde o venres 2 ao xoves 8 de outubro e na Casa dá Cultura Roberto Blanco Torres desde o 9 ata o 12 de outubro.

Outra exposición centrarase en Roberto Blanco, esta na Casa dá Cultura entre o 2 e o 8 de outubro e do 9 ao 16 no colexio Don Aurelio.

Restitución da corporación republicana
Faro de Vigo - Redacción | Cuntis 29.09.2015
Cuntis quere reconciliarse con todas as vítimas da represión xurdida da sublevación militar de 1936, dedicando o mes de outubro á recuperación da memoria histórica e aos seus protagonistas. Son actividades organizadas pola Concellería de Cultura deste municipio en colaboración con varias asociacións e persoas vinculadas coa memoria histórica. Poñeranse en marcha o sábado 3 de outubro, coa inauguración destes actos na Casa dá Cultura Roberto Blanco Torres.

A iniciativa conta coa colaboración de asociacións de Cuntis, como O Fervedoiro e O Meigallo, ás que hai que sumar a colaboración de colectivos cun gran calado a nivel nacional, como son a Fundación Alexandre Bóveda ou a Asociación pola Recuperación dá Memoria Histórica, ao que se deben de sumar os contactos mantidos con Iniciativa Galega pola Memoria ou coa Asociación de Funcionarios pola Normalización Lingüística, así como a Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística, ou autores como Montse Fajardo, Baia Fernández da Torre, José Reigosa, Uxío Breogán ou Xoán Carlos Garrido.

Con estes actos recordaranse a vítimas como a partera de Moraña Delia Núñez Crestar, que faleceu o pasado mes de xaneiro aos 104 anos de idade. Precisamente nun dos capítulos do primeiro libro de Montse Fajardo, "Matriarcas" ten como escenario a comarca e está protagonizado por esta muller.

Son centos os nenos que trouxo ao mundo Delia Núñez Crestar, nos 47 anos que exerceu a súa profesión na comarca. Non era suficiente para sacar adiante soa ás dúas fillas que procreou, sen pasar polo altar, e por iso compaxinaba os partos coa venda de produtos do campo e gando en feiras tan afastadas da súa casa como a de Silleda, á que acudía andando. Iso obrigáballe a facer noite no camiño, que chegou a percorrer acompañada por unha pistola.

Foi testemuña do reinado de Alfonso XIII, a Segunda República, o golpe de Estado do 36, o franquismo e a democracia. Moitos recordos nunha memoria que nunca lle fallou e que compartiu cos lectores de "Matriarcas".

Libro
En "Un cesto de mazás" libro que Montse Fajardo presenta o 10 de outubro en Cuntis, a comarca está presente a través de dous escenarios comúns para os represaliados polo golpe de Estado de 1936.

Pontevedra, epicentro de prisión e xuízos e a illa de San Simón na que estiveron faltos de liberdade decenas de veciños da comarca. Como era o día a día do antigo lazareto, sácalas nocturnas, a miseria, os piojos e o fame son fielmente retratados polo vilaxoanés Antonio Alejandre, último superviviente da prisión.

mércores, 30 de setembro de 2015

Acto reivindicativo para denunciar a prohibición de portos de Galiza a instalar unha inscrición de homenaxe ás vítimas da represión franquista en Vilaboa

Porto de San Adrián de Cobres na homenaxe nacional ás vítimas do franquismo 
do ano 2014. Foto da Iniciativa Galega pola Memoria

O acto terá lugar o sábado 3 de outubro ás 19 h no peirao de Santa Cristina de Cobres. Este lugar foi elixido polo colectivo A Regaduxa para instalar unha inscrición en homenaxe ás vítimas do terror franquista polo seu simbolismo: pola proximidade ao cárcere de San Simón, e porque tanto o peirao como a estrada que leva até alí foron construídos co traballo forzado dos presos da illa, algúns deles de Vilaboa.

Na súa negativa a autorizar a instalación da inscrición, Portos aduce razóns de seguranza que non aplica noutros peiraos. En realidade, nas reunións que se mantiveron con responsábeis do organismo explicaron que non lles gustaba nada  a expresión “terror franquista”. 

A Regaduxa comeza con este acto unha campaña reivindicativa e de denuncia para conseguir instalar a inscrición. Facemos un chamamento a todas as persoas comprometidas coa recuperación da memoria histórica para que acudan ao peirao de Santa Cristina de Cobres o sábado 3 de outubro. Poderedes participar na acción colectiva que se vai realizar e poñer así o voso grao de area para que se faga realidade a homenaxe ás vítimas do terror franquista en Vilaboa.

Vilaboa, 28 de setembro de 2015

domingo, 26 de xullo de 2015

“Todo o que fago é polo meu pai, asasinado a mans dos falanxistas”

Dario Rivas de camiño a San Simón
 
Darío Rivas era o fillo de Severino, alcalde de Castro de Rei, asasinado polos falanxistas en 1936. Con 95 anos, segue a loitar por restituír a memoria das vítimas da represión e da guerra civil. Hoxe intervén no acto das Asociacións pola Recuperación da Memoria Histórica na Illa de San Simón
 
Sermos Galiza - Marta Obelleiro 20/7/15
Con 95 anos, Darío Rivas continúa con ganas de traballar por recuperar a honra das vítimas da represión. A súa loita en defensa das persoas represaliadas levouno a promover a querela arxentina contra o franquismo. Antes de intervir no acto convocado polas Iniciativa Galega pola Memoria (coordinadora nacional de entidades memorialísticas) na Illa de San Simón –que este ano homenaxea persoas exiliadas “sen relevancia política”-, conversou con Sermos Galiza para nos narrar a súa historia.
 
Este arxentino de adopción aténdenos do outro lado do teléfono, desde Lugo, onde descansa estes días na casa da súa familiar. Ten moito, moitísimo, que contar. De feito, convídanos a conversar en persoa para contarnos como comezou o seu activismo en defensa da recuperación da memoria. “Hai moitos detalles”, avanza. Explícanos que o seu afán por honrar a memoria das persoas que sufriron a represión “vén de hai anos, polo meu pai, que morreu asasinado en Portomarín”.
 
O seu pai, Severino Rivas, levaba tan só tres meses como alcalde de Castro de Rei cando foi apreixado polos falanxistas e asasinado nunha cuneta en Portomarín. A súa familiar intervén na conversa para nos explicar como tiveron coñecemento do lugar onde descansaban os restos do finado. “Foi unha casualidade. Pensabamos que o corpo de Severino ficara sepultado no cemiterio vello, baixo o caudal do río de Portomarín”, expón. Porén, nunha visita de Darío á vila luguesa, nunha tenda de souvenirs, unha veciña reconstruíu a morte do seu pai. “A veciña contou que sendo unha nena vira dous mortos nunha cuneta e que un dos asasinados era de Castro de Rei, segundo comentaban daquela en Portomarín”. Esta coincidencia provocou que, desde entón, Darío Rivas se afanara aínda máis en recuperar os restos do pai.
 
“Foi en 2005, grazas á Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica, cando conseguín recuperar o que quedaba de meu pai para enterrar os seus restos na sepultura da miña nai”, lembra. Severino Rivas convertíase hai unha década no primeiro galego vítima da represión exhumado. Para o resto dos familiares das vítimas reclama xustiza, “quero que os restos das persoas represaliadas que se atopan en fosas comúns lles sexan entregados ás familias”. “Tería que normalizarse a exhumación dos ósos de todas as persoas asasinadas polos falanxistas durante a represión e durante a ditadura”, sinala.
 
Darío Rivas non entende como a día de hoxe sigue habendo “ostentación da guerra civil”. Como mostra, alude ao Valle de Los Caídos, en Madrid, “un lugar construído por prisioneiros de guerra e onde aos falanxistas aínda se lles fan homenaxes”. Considera imprescindíbel reformar a constitución para garantir que as familias das persoas asasinadas recuperen os restos enterrados en fosas comúns e para acabar co enxalzamento da represión e de Franco. “O actual goberno prexudica a memoria, pois non ten problemas en sacar a relucir a guerra civil”, engade.
Franco segue gobernando. Deixou ben atadas as leis, o tipo de goberno e mesmo a Transición
Sobre a querela arxentina que el propio promoveu, lamenta que a xustiza española non aceptara investigar os crimes do franquismo. No Estado español, asevera, non hai democracia, “Franco, o criminal máis grande do século XX, segue gobernando”. “Encargouse de deixar ben atadas as leis, o tipo de goberno e mesmo a Transición”, denuncia.
 
Darío Rivas cóntanos que queda moito por recuperar a memoria, “fai falta que nos apoie o Goberno”. O que máis desexo, insiste, é que o Goberno contemple a situación das vítimas e que se faga cargo da exhumación. Antes de nos despedir, insiste en que non ten interese político nin económico ningún na recuperación da memoria: “todo isto fágoo polo meu pai”.
 
Con retranca, aos seus 95 anos, advírtenos de que teñamos tino co que publicamos “a ver se vos van cortar as subvencións por sacar á luz o que vos estou contando”. Hoxe volve citarse coa memoria na Illa de San Simón.
 

domingo, 19 de xullo de 2015

Crónica do Homenaxe nacional ás vítimas da represión franquista en San Simón

Foto da IGM
 
Iniciativa Galega pola Memoria [IGM] 19/7/15
O reclamo de xustiza e non esquecemento para as vítimas da ditadura franquista uniu a máis de 400 persoas este domingo no antigo campo de concentración da illa de San Simón. Convocados polas asociacións reunidas na Iniciativa Galega pola Memoria, participaron dun acto, este ano inspirado na lembranza das persoas exiliadas por causa da represión. A xuntanza, cun fondo carácter tamén emotivo, contou coa testemuño de Darío Rivas, quen aos 94 anos lidera a querela na Arxentina contra os responsables do xenocidio iniciado en 1936, entre cuxas vítimas atópase seu pai, alcalde de Castro Rei executado por falanxistas. 
Nesta homenaxe anual ás vítimas, a IGM reiterou demandas centrais como a derrogación da lei de amnistía, lembrando ao Estado español que está a incumprir coas recentes recomendacións que en materia de dereitos humanos fíxolle Nacións Unidas .
 
Especial fincapé tivo o reclamo por devolver o carácter de lugar de memoria á illa de San Simón, un dos maiores campos de concentración montados polo franquismo entre 1936 e 1943. Pedido estendido a un debido recoñecemento ás familias da parroquia de Cesantes, pola súa labor solidaria e humanitaria naquel período cos repesaliados e as súas familias. 
 
Os asistentes á homenaxe chegaron á illa en catro quendas dun barco que partiu do porto de San Andrés de Cobres (Vilaboa). E no mediodía comezou a homenaxe coa interpretación do Himno de Reigo por parte do grupo de gaitas presente. Inmediatamente Fernando Souto (da CRMH da Coruña) fixo un resumo aos presentes das demandas históricas da IGM, para logo dar paso á lectura por parte de Queta Molas (ARMH de Marín) dun texto de Luís Bará (Asociación “A Regaduxa” de Vilaboa) que lembra a testemuña de Isabel Gómez Costas e a súa familia, veciños de Redondela, que marcharon ao exilio no ano 1937.
 
Darío Rivas foi presentado polo músico e mestre Mero a quen une unha afastada relación de amizade. Espazo da homenaxe altamente emotivo para eles e o público que seguiu cun silencio respectuoso a lembranza das horas difíciles que viviron esas familias de Lugo. A intervención de Darío Rivas, puxo broche final ao acto xunto coas tradicionais soltas de pombas e achegas florais que familiares e amigos das vítimas achegaron una ano máis a San Simón. Unha sentida entoación do Himno Galego pechou a homenaxe.

sábado, 18 de xullo de 2015

Acto anual de homenaxe as vitimas do franquismo na Illa de San Simón

 
Día 19 de xulio na Illa de San Simón
 
Programa:
  • Interpretación do himno de Riego
  • Fernando Souto da CRMH da Coruña
  • Enriqueta Otero Asociación pola Recuperación da Memoria Historica de Marín, lectura de texto sobre  Isabel Gómez Costas e a súa familia, veciños de Redondela, que marcharon ao exilio no ano 37 
  • Presentación de Mero de Darío Rivas
  • Intervención de Darío Rivas
  • Solta de pombas
  • Ofrenda floral
  • Himno Galego
Fóra de programa presentarase a Asociación de Familiares de Marinos vítimas do franquismo na Base Naval de Ferrol.

venres, 1 de maio de 2015

Un monumento homenxea ás vítimas do franquismo en Vilaboa

Unhas mozas colocan flores na inscripción. // Rafa Vázquez
Traducción Estación Atlántica
Unhas letras de ferro incrustadas nas pedras do dique do porto de Santa Cristina de Cobres recorda a estes veciños
 
Faro de Vigo - Redacción | Vilaboa 27.04.2015
A asociación A Regaduxa. Memoria histórica de Vilaboa inaugurou onte no porto de Santa Cristina de Cobres, un monumento en homenaxe ás vítimas do franquismo.

O monumento é un texto que di "Memoria dás vítimas do terror franquista en Vilaboa", en letras de ferro que irán incrustadas nas pedras do dique do porto.

O acto comezou coa presentación a cargo de Tereixa Carro, directiva da Regaduxa e bisnieta de Abelardo Sobral, canteiro de Postemirón asasinado en 1936. Posteriormente procedeuse á lectura colectiva por parte de quince novos do instituto de Toural dos nomes de persoas represaliadas.

A continuación interveu Carlos Casal en representación das familias represaliadas coa lectura do "Diario do seu abó", Pepe Casal, que estivo preso catro anos en Pontevedra, San Simón e no Forte de San Cristóbal, en Pamplona.

Tras esta intervención tocoulle a quenda ao concelleiro pontevedrés Lusi Bará, no seu cargo de directivo da asociación quen leu dous textos sobre a represión franquista en Vilaboa e culminou o acto o presidente da Regaduxa.

A actuación musical do dúo Dous na fronteira clausurou esta homenaxe, xunto coa música tradicional acompañada do lanzamento de flores ao mar, en memoria de todas as vítimas deste municipio.

martes, 21 de abril de 2015

homenaxe as vítimas do terror franquista en Vilaboa

 
A asociación A Regaduxa. Memoria Histórica de Vilaboa promove un monumento homenaxe ás vitimas do terror franquista en Vilaboa que será inaugurado o domingo 26 de abril ás 19 h no peirao de Santa Cristina de Cobres, fronte á illa de San Simón.
 
Moitos presos da illa fixeron traballos forzados para construir a estrada que vai ao peirao de Santa Cristina de Cobres.
 
O domingo lembrarémolos a eles e a todas as vítimas do terror franquista.

luns, 13 de abril de 2015

Conferencia e homenaxe en Santa Cristina de Cobres-Vilaboa


O colectivo A Regaduxa-Memoria histórica de Vilaboa organiza o xoves 16 de abril, ás 20.30 h na Casa dos Montes* de Santa Cristina de Cobres (Vilaboa), a conferencia de Luís Bará “Imaxes da memoria”, un percorrido visual pola memoria da represión e a resistencia contra o fascismo.
 
A contido da conferencia organízase en tres partes:
-Memoria de Vilaboa
-O Lazareto de San Simón
-Mulleres da Galiza represaliada e resistente
 
Esta conferencia serve como preámbulo ao acto de homenaxe ás vítimas do terror franquista en Vilaboa, que terá lugar o domingo 26 de abril ás 19 h no peirao de Santa Cristina de Cobres, no que se inaugurará un monumento en lembranza de todas as vítimas.
 
*A Casa dos Montes está situada ao lado da igrexa parroquial de Santa Cristina de Cobres

martes, 7 de abril de 2015

Presentación en Bos Aires "Cartas de un condenado a muerte. Los últimos días en prisión en 1936-37 del republicano español"

 
Traducción Estación Atlántica
Cartas de un condenado a muerte. Los últimos días en prisión en 1936-37 del republicano español José Mejuto Bernárdez

Xoves 9 de abril | 19 hs.
Sala Juan L. Ortiz
Biblioteca Nacional Mariano Moreno
Bos Aires

Presentacións
Preséntase o libro que reúne cartas de Mejuto Bermúdez, publicado por Alvarellos Editora e ao coidado de Ana Paula Mejuto Soba e Olivia Rodríguez González.

Cartas dun condenado a matar... é un testemuño único, desgarrador, da guerra civil española. Trinta e cinco cartas escritas, entre outubro de 1936 e xullo de 1937, nas cárceres galegos do Frontón de Vigo, San Simón e Pontevedra polo preso republicano español José Mejuto Bernárdez (1906-1937).
 
Custodiadas no exilio arxentino pola súa neta Ana Paula Mejuto, ven agora a luz por vez primeira nunha edición ao coidado de Olivia Rodríguez que conta coa participación de Eduardo Galeano, Xesús Alonso Montero e a propia neta de José Mejuto.

luns, 6 de abril de 2015

Memorias na Illa de San Simón

 
Traducción Estación Atlántica
Xoan Arco da Vella 2/9/ 2012
Sendo Director Xeneral de Prisións, Máximo Cuervo Radigales (1938-1942), estableceu unha política penitenciaria na que os presos debían pagar as súas penas coa privación de liberdade e con traballos de reconstrución dun País devastado.


 
 
 O proxecto foi gestionado polo Patronato de Redención de Penas polo Traballo. O problema suscítase con que facer cos non aptos para ese tipo de traballos, ben por desnutrición ou ben pola súa avanzada idade. Convertéronse nun estorbo, a solución, ao máis puro estilo hitleriano, configurouse na Illa de San Simón.
 
 
Aproveitando as instalacións dun antigo convento e dun lazareto instalouse nas primeiras semanas da guerra unha especie de cárcere provisional para presos gubernativos que aínda non foran encausados pola jurisdicción militar.
 

Nesta época moitos dos detidos de San Simón foron sacados por elementos de Falange e os chamados "cívicos", e executados nas cunetas das estradas e ante os muros dos cemiterios
 
 
Segundo testemuños, o director de San Simón e das prisións de Pontevedra, Lago Búa, o médico forense Bustelo, foron responsables, xunto co tenente Rodríguez da Garda Civil, de moitos "paseos"; tamén se dedicaron a deter a persoas de dereitas ás que logo poñían en liberdade a cambio de importantes cantidades de diñeiro.

 
Denunciados por unha desas persoas de dereitas, foron condenados a matar en consello de guerra celebrado a porta pechada, e executados por un piquete ao mando, "casualmente", do seu compinche o tenente Rodríguez.
 
 
Ao derrubarse a Fronte Norte moitos prisioneiros foron conducidos a este cárcere provisional en funcións de campo de concentración.

Desde o porto de Bilbao partiu o barco prisión "Upo Mendi", cheo de prisioneiros, coa finalidade de integralo no sistema concentracionario de San Simón. A falta de calado impediu que o "Upo Mendi" achegásese o suficiente á illa de San Simón, permanecendo fondeado en augas máis profundas da ría de Vigo.

 

A San Simón foron tamén conducidos desde o campo de concentración de Camposancos varios presos condenados a pena de morte para ser executados. Ao finalizar a guerra tratouse de converter o Campo de Concentración de San Simón nun centro de reclusión para presos maiores de sesenta anos de idade, trasladando a centenares deles desde todas partes de España.
 
 
O 12 de Febreiro de 1943, coincidindo co principio do fin do Réxime Nazi, se evacua a illa de "refugallos humanos", mediante decreto de Franco no que se posibilitaba que os reos puidesen escoller destino penitenciario. por decreto de 17 de Decembro de 1943, 274 septuagenarios, poden ir libremente a morrer ás súas casas.

mércores, 24 de decembro de 2014

As Mulleres da Illa e do Upo Mendi

Barco prisión Upo Mendi, fondeado perto de San Simón
Luís Bará en: non des a esquecemento 21/12/14
Para Olga Nogueira, neta de Florinda, que amasaba empanadas de xoubas para os presos do Lazareto e do Upo Mendi   
 
O 21 de outubro de 1938 o barco prisión Upo Mendi ficou fondeado na enseada de San Simón, entre as illas e o lugar da Portela (Redondela). A bordo do barco, case mil presos bascos, cántabros e asturianos malvivían amontoados, sometidos a unhas condicións infrahumanas, comestos pola fame, as pulgas, o frío e a distancia... Na intemperie absoluta, rodeados daquel mar cheo de beleza e de fulgor.
 
Aquela tortura non era igual para todos. Na illa e no barco había presos cuxas familias podían encargar a comida e outras atencións. E había quen non tiña nada, nin o agarimo dos seus, nin o amor dunha nai ou dunha compañeira, nin sequera bágoas para chorar a soidade e o desamparo. Só aquela escuridade, aquela morte en vida, aquel silencio, aquel mar, aquela amargura que o invadía todo.
 
Ata que chegaron elas. Mulleres xenerosas, valentes e solidarias. Ducias de mulleres de Redondela, A Portela, Cesantes e outros lugares da ría, que compuxeron escenas que merecen un lugar de honra no memorial da dignidade, nas páxinas de ouro da Galiza resistente, da Galiza combatente. Mulleres que amasaban bolos de pan e empanadas de xoubas sen pedir nada a cambio. Mulleres que facían potas de cocido que os presos quentaban con velas en botes de pementos morróns. Mulleres que ían camiñando até A Portela a recoller as bolsas de roupa suxa e as devolvían na data acordaba. Mulleres que desfacían as sabas para facer roupa interior e camisas para levarlles aos presos do Upo Mendi. Mulleres que cosían mensaxes nos dobrados da roupa, palabras de agarimo e de alento que eran pequenos lampos de vida no medio daquel horror.
 
Contan as protagonistas desta historia fermosa que fora Faustino da Portela, un mariñeiro humilde, quen tecera aquela rede solidaria. Unha rede que coseron, fío a fío, man a man, mulleres de Cesantes, da Portela e de Redondela, como as fillas de Faustino, como as irmás Josefa e Carmen Rodríguez Esteiro, e Carmen Fernández Domínguez, e Teresa Justo Otero, e Cándida Esteiro, e Filomena Míguez Blanco, e Carmen Crespo Rodríguez, e Serafina Bouzón, e Ceferina Docampo, e Candelaria Araújo, e Narcisa “A Monxa”, e Rosa do Louro, e Lola e María da Vila, e Candelaria, e Gina, e Maruja A Chiquiña, e a nai de Felicitas, e Lourdes ... e Florinda que amasaba empanadas de xoubas para os presos, e Salud, que casou cun bilbaíno...
 
Todas elas, e moitas máis cuxos nomes se perderon nas tebras do tempo, compuxeron unha historia chea de beleza, de grandeza e de heroísmo. A crónica de como, no medio da devastación e do terror, había homes e mulleres que se mantiveron en pé, que se arriscaron, e que tiveron coraxe para levarlle roupa e alimento e agarimo a quen máis o necesitaba.
 
PD Os nomes das mulleres que aparecen citados neste artigo foron extraídos do libro Redondela, crónica dun tempo pasado (Edicións do Castro, 2002), de Gonzalo Amoedo, e do artigo “Unha pequena homenaxe ás lavandeiras de Redondela durante a guerra civil”, de Carlos Antuña Souto. En marzo de 1995 a Asociación de Mulleres Xanela organizou en Redondela unha homenaxe ás mulleres da Illa e do Upo Mendi.

martes, 22 de xullo de 2014

Iniciativa Galega pola Memoria condena que existan "crímenes impunes" del Franquismo

Foto IGM
 
Traducción Estación Atlántica
Unhas conclusións preliminares realizadas por un ponente da ONU mostran que "non existe respecto" pola memoria histórica en España
Pontevedra 20 Jul. (EUROPA PRESS) -
Iniciativa Galega polo Memoria (IGM) condenou este domingo, nunha homenaxe nacional ás vítimas do Franquismo celebrado na Illa de San Simón (Pontevedra), que aínda existan "crimes impunes" desta época.

De feito, un ponente da Organización das Nacións Unidas (ONU) redactou unhas "conclusións preliminares" sobre a memoria histórica tras visitar en xaneiro a Comunidade galega, segundo manifestou, en declaracións a Europa Press, o responsable de comunicación de IGM, Rubén Afonso Lobato.
E é que sostén Lobato que estas conclusións preliminares realizadas por Pablo de Greiff, que foron lidas este domingo no auditorio da illa ante unhas 300 persoas polo escritor galego Manuel Rivas, son "demoledoras". Así, Afonso Lobato asegurou que estas mostran como "non existe respecto" pola memoria histórica.

Nesta mesma liña, criticou que a Lei de Amnistía do ano 1977 continúe "vigente", pois explicou que esta posibilita que existan crimes franquistas que aínda seguen "impunes".

Deste xeito, Afonso Lobato asegurou que esta lei permite que algúns arquivos "non se abran" para "non ver quen foron os responsables".

Visita pola illa
Nesta homenaxe nacional ás vítimas do Franquismo celebrouse unha visita aos edificios da illa, que chegou a acoller, simultáneamente, a máis de 5.000 presos. E é que a Illa de San Simón foi, segundo recordou Afonso Lobato, un dos principais campos de concentración durante o Franquismo en Galicia.

Así mesmo, Iniciativa Galega pola Memoria tirou, tras finalizar o acto, unhas 50 pombas en recordo ás vítimas do Franquismo.

Denuncian a "conversión" de San Simón "na illa do esquecemento"

En primeiro término Manuel Rivas. Foto da IGM
Praza Pública 19/7/14
A Iniciativa Galega pola Memoria (IGM), coordinadora galega de grupos memorialistas, celebrará este domingo 20 a Homenaxe Nacional ás Vítimas do Franquismo na Illa de San Simón. Na homenaxe participarán ao redor de 300 representantes destes colectivos, que ademais do recordo e o recoñecemento ás persoas mortas, presas e represaliadas, servirá para denunciar o que o colectivo A Regaduxa de Vilaboa sinala como "decisión do goberno da Xunta de Galicia, do PP, de silenciar e ocultar a historia da illa de San Simón como lugar da represión franquista e espazo da memoria histórica democrática de Galicia"
 
Para a entidade, este feito "forma parte da política do PP de afogar e aniquilar todas as iniciativas desenvolvidas no período 2005-2009 pola Xunta de Galicia e o movemento asociativo para a recuperación da memoria histórica, que se concretaron entre outras medidas na conmemoración en 2006 do Ano da Memoria, o desevolvemento do proxecto de investigación Nomes e Voces sobre a represión franquista en Galiza, e o intenso labor realizado polas entidades de recuperación da memoria histórica".
Denuncia que a illa "está absolutamente infrautilizada" e que na súa "escasa programación se intenta ocultar o periodo histórico no que a illa foi convertido en sinistro escenario do terror franquista"
A Regaduxa lembra que un dos piares dese programa institucional e social "foi precisamente a escolla da Illa de San Simón como espazo simbólico da represión fascista e da homenaxe ás súas vítimas, polo que foi bautizada como a Illa da Memoria". Nese contexto, a illa acolleu múltiples actividades de recoñemento, divulgación e lembranza, e a historia da illa como lugar de represión era un elemento central das visitas guiadas a este espazo. O colectivo denuncia que a illa "está absolutamente infrautilizada" e que na súa "escasa programación –centrada en escasos eventos lúdicos e visitas turísticas- se intenta ocultar o periodo histórico no que a illa foi convertido en sinistro escenario do terror franquista no que foron recluidos máis de 5.000 demócratas".
 
O único acto organizado na Illa anualmente en relación coa recuperación da memoria histórica, explican, é o organizado pola Iniciativa Galega pola Memoria, "mentres que o goberno galego non promove nin unha soa actividade relacionada co que segue a ser un pasado incómodo para a dereita". A Regaduxa denuncia "a transformación da Illa da Memoria en Illa do Esquecemento" e reivindica "o desenvolvemento dunha programación estábel, financiada con fondos públicos, arredor da historia da illa como escenario do terror fascista e como espazo de homenaxe ás súas vítimas".
 
Nos actos deste domingo un representante da IGM falará da historia da illa como penal franquista. A seguir, o escritor e xornalista Manuel Rivas lerá as conclusións preliminares (á espera de que en outubro deste ano redacte as conclusións definitivas) elaboradas por Pablo de Greiff, relator da ONU, trala súa visita a Galicia o pasado mes de xaneiro, conclusuóns "demoledoras" segundo a IGM, ao manter "a impunidade dos crimes do franquismo". Finalmente, trala lectura dun poema, serán ceibadas unhas pombas "nun xesto simbólico que expresa a metáfora da busca da liberdade por parte de todas as persoas que alí estiveron presas por loitar pola xustiza, pola democracia e contra a ilegalidade do golpismo franquista".
 
Cantando o Himno Galego ao final do acto. Foto da IGM
 

luns, 14 de xullo de 2014

Filgueira e o franquismo

 
Sermos Galiza - 11/7/14 - Xoán Carlos Garrido Couceiro
Membro da Iniciativa Galega pola Memoria e profesor de Filosofía
 
O problema non é se Filgueira asasinou a Bóveda ou non, tal como pretende situar os termos do debate unha “Voz” que gosta de presentar o nacionalismo como unha enfermidade irracional padecida por infrahumanos que se matan entre si. A cuestión é si no Estado Español se respectan os dereitos humanos. E, sobre todo, en que medida este debate previo condiciona calquera outro sobre a lingua e literatura que puidera haber e no cal eu non vou entrar por entender que quen está tras desta controvertida proposta non esta movido polo seu interese pola lingua ou a literatura galega.
"Se hai algo que poida frear un xenocidio é a perspectiva de que estas vergoñas se destapen e se amose a auténtica faciana xunto coas mans ensanguentadas de quen se considera gobernante por consentimento popular".
Pois ben, pode parecer moi atrevido mais eu considero que na situación actual non vivimos nun Estado normal no que se poida afirmar que expiou o seu pecado orixinal e tronzara o seu cordón umbilical co pasado do réxime criminal do que procede e, xa que logo, non se dan as circunstancias para que unha iniciativa coma esta careza de repercusión na consolidación e avance da loita pola memoria e, en definitiva, polos dereitos humanos. 
 
Sen entrar en leas filosóficas ou subxectivistas sobre o que son dereitos humanos, simplemente remitámonos ás impresións previas que tirou o relator da ONU Pablo de Greiff en cada un dos seus mandatos.
 
Dereito a verdade
Temos un sistema de acceso discrecional aos arquivos que impide coñecer os crimes do franquismo e de calquera outra feito máis recente que afecta de xeito decisivo a nosa historia. Hai pouco polemizábase polo tratamento de menores de idade recibido polos cidadáns deste Estado cando aínda hoxe se lle restrinxía o acceso as gravacións e documentos relacionados co 23 F. Instalados na opacidade herdada non lles custou aplicar a democracia o que tiñan reservado para o esquecemento do totalitarismo. Mais o caso é que calquera que pretenda acceder as Causas Xudiciais e fichas que puideran botar luz sobre o acontecido no franquismo topará uns limites temporais para ser autorizados ou mesmo uns borranchos acochando nomes de represores que ninguén se pode imaxinar que suceda logo da caída de calquera réxime de terror que se considere ilexítimo. Mais aplícaselle ao franquismo a mesma lexislación de protección de datos que ao que acontece no réxime actual porque no fondo considérase que merecen o mesmo respecto ambos escenarios. Non se pretende un distanciamento do marco franquista alén de consideralo unha solución excepcional porque no fondo preténdese manter a referencia de non descartabilidade no futuro, polo que merece toda a lexitimidade como resposta a posíbeis ameazas as hexemonías existentes. É sabido que se hai algo que poida frear un xenocidio é a perspectiva de que estas vergoñas se destapen e se amose a auténtica faciana xunto coas mans ensanguentadas de quen se considera gobernante por consentimento popular.
"A vixencia no ordenamento xurídico español da lei de amnistía do ano 77 é un escándalo mundial que ano tras ano leva a que se lle aperciba por manter a impunidade cara uns crimes que todos os tratados internacionais consideran imprescritíbeis"
Impunidade
A vixencia no ordenamento xurídico español da lei de amnistía do ano 77 é un escándalo mundial que ano tras ano leva a que se lle aperciba por manter a impunidade cara uns crimes que todos os tratados internacionais consideran imprescritíbeis. Mais a ilegalidade dos crimes contra a humanidade cometidos polo franquismo supoñía a ilegalización do franquismo e, xa que logo, a reforma democrática feita desde dentro dos propios límites que impoñía a ditadura. O problema é que a esquerda española non aceptou a “reconciliación nacional” só como un elemento transitorio no que apoiarse senón como fundamento estrutural do actual sistema democrático. Isto é, a “reconciliación nacional” é un ben superior, certo, mais non eterno e moito menos ao que haxa que subordinar de xeito permanente un sistema que garda na súa manga a tortura e a desaparición forzosa como algo que só se considera inadmisíbel en determinadas circunstancias como as que hoxe gozamos, mais que son aceptábeis noutras.
 
Reparación
A miúdo emprégase alegremente iso de que “antes se prohibía el gallego y ahora se prohibe el castellano” ou “todos mataban”, “Carrillo también hizo de las suyas” e outras frases que temos lido ou escoitado no mesmo sentido de evitar dúas cuestións claves para a superación do franquismo: O recoñecemento da culpa e a compensación as vítimas. As vítimas da represión do “outro bando”xa foron resarcidas de sobra -mesmo si se entendese esta como vinganza- co asasinato, prisión, persecución e exilio dos seus executores, por iso non deben usarse a estes como escusa. As equiparacións que se fan é unha perpetuación da represión: Non só se asasinou, deixou sen traballo, expulsouse ao exilio, etc. a quen escribira en galego senón que por enriba agora se banaliza isto ao comparalo cun Decreto que non xerou ningún expediente ou sanción e que só ordenaba o currículo co fin de que os alumnos adquiriran competencia en ambas as dúas linguas. E non se trata de indemnizacións ou devolución de incautacións. Compre insistir en que non se resarciu as vítimas nin sequera no máis barato: nun Estado onde tanto se fala de transición modélica porque se perdoou todo topámonos co paradoxo de que é o único lugar no que ninguén pediu perdón. É o mínimo que se lle podía esixir.
"Non é comparábel compartir algunhas ideas conservadoras co réxime -como puideron facer moitos outros autores que foron homenaxeados- como o feito de aceptar cargos políticos da embergadura dos que asumiu Filgueira"
Non repetición
Porque non se actúa nos anteriores puntos, pois porque se pretenden manter presente a ameaza. Non hai ningunha vontade de asentar na sociedade a idea de que o franquismo é irrepetíbel senón que se quere condicionar a xente polo medo a que volvan as andadas como alguén se desvíe do rego que se lle marca ( e isto non só vai por Cataluña). 
 
O tratamento dos lugares da memoria ou o xeito no que asistimos a xestión do fin da violencia de ETA supón asentar unha ontoloxía política na conciencia popular que naturalice a desigualdade e xustifique as agresións contra os desobedientes xa que a violencia é en última instancia o único xeito de resolver os conflitos nas relacións xerárquicas.  Como se pode xustificar que Otegui e outros catro presos vascos estean no cárcere polo delito de tentar reconstruír un grupo político (Batasuna) aínda que non cometera ningún acto violento nin estivera relacionado con quen os cometeu e ao mesmo tempo se considere que un ministro de Franco coma Fraga mereza ter dedicados centros de ensino, rúas, pontes, prazas, etc?

 Se o Val dos Caídos e outras moitas iconas do réxime se conservan (como a rúa principal do meu concello dedicada a Calvo Sotelo) mentres se quer borrar o rastro do sucedido en San Simón é porque se quer fundamentar que non todos somos iguais. Uns son enterrados coma porcos, e xa que logo non merecen nin que se retiren os seus restos das foxas comúns, mentres outros – os asasinos coma Franco – teñen un mausoleo intocábel. E tal como se trata ao mortos, así se pretende que sexan considerados os vivos.
"Mentres non se cumpran os catro mandatos anteriores (Dereito a verdade, eliminación da impunidade, reparación e non repetición) moitos non podemos render tributo a Filgueira "
E é neste contexto e non outro no que se lle dedica o Día das Letras Galegas a Filgueira. Podía noutras circunstancias aceptarse este nomeamento polos méritos estritamente literarios do autor?. Pode ser. Obviamente, dentro das lóxicas discrepancias que puidera haber sobre a calidade da súa obra. Mais nestes momentos é inaceptábel porque non podemos falar do franquismo como do feudalismo a respecto da dedicación a Alfonso X o Sabio desta data, e non é comparábel compartir algunhas ideas conservadoras co réxime -como puideron facer moitos outros autores que foron homenaxeados- como o feito de aceptar cargos políticos da embergadura dos que asumiu Filgueira que supoñía acatar o réxime no seu conxunto, sobre todo, ao non presentar a súa renuncia en ningún momento a representar un Estado que até o último alento cometía crimes, mesmo recoñecéndolle o non ter el executado ningún. 

Que quede claro que non foi quen fusilou a Bóveda (por se quedaran dúbidas aos da Voz). Mais do que se trata non é de xulgar a Filgueira, tal como pretende facer quen non quere xulgar ao franquismo. Un xuízo e condena que segue a quedar pendente. Fronte ao que non podemos aceptar sen mais que se aproveite unha homenaxe como esta para lexitimalo aínda máis.
 
En definitiva, mentres non se cumpran os catro mandatos anteriores (Dereito a verdade, eliminación da impunidade, reparación e non repetición) moitos non podemos render tributo a Filgueira sen ter a sensación de estar a contribuír a perpetuar a anomalía na que vivimos, e xa que logo, non podemos concordar con que se lle dedique o día das letras galegas.
 
Cunqueiro (de pé), Fraga, o alcalde Joaquín Fole e Filgueira Valverde, sentados.
Na Festa do Albariño en Cambados
Foto da exposición sobre a Festa do Albariño na Cultural de Cambados

Homenaxe Nacional ás Vítimas do Franquismo​. Illa de San Simón, 2014


IGM
Como todos os anos chega a data que temos por costume levar a cabo un acto conxunto das asociacións galegas da memoria histórica en San Simón, isto é, o domingo máis próximo ao 18 de xullo. Neste caso o 20 de xullo.

Este ano o Día do Homenaxe ás Vítimas do Franquismo á viaxe que o Relator especial da ONU para a Verdade, a Xustiza, a Reparación e as Garantías de Non Repetición, Sr. Pablo de Greiff fixo a Galiza no pasado mes de xaneiro. O Relator da ONU fixo e publicou unhas conclusións preliminares do seu traballo de observación no que atinxe ao respecto aos dereitos humanos no Estado español no referente á memoria histórica, que,  logo de xuntarse con representantes das asociacións da Iniciativa Galega pola Memoria, supoñen unhas conclusións realmente DEMOLEDORAS para o Estado español, que, segundo o Relator da ONU, non está a cumprir, nin os tratados internacionais asinados polo propio Estado español, nin a lexislación internacional referente ao respecto aos dereitos humanos, defendida pola propia ONU, á que parece que pertence o Estado español. Digo que parece que pertence, porque polo que fai, parece que non é así.
 
Está xa confirmada a presenza na homenaxe nacional ás vítimas do franquismo do escritor e xornalista Manolo Rivas, quen vai ler un resumo das conclusións do Relator da ONU da sua visita a Galiza, sobre todo o referente ao respecto aos dereitos humanos.

En principio -falta a definitiva confirmación-, o barco sairá de Cesantes. Pero pode darse un problema ocasionado polas mareas, similar ao que ocorríu o ano pasado, e se o barco saira de Vilaboa, ou con outro horario, avisaríamos co tempo abondo para avisar aos colectivos.
 
Están garantidos tres viaxes do barco, para recoller a xente -presumiblemente no peirao de Cesantes-, o horario do acto sería o seguinte:
 
Prazas limitadas suxeitas a inscripción nas asociacións de memoria
Saída do 1º barco .- 10,15 h.
Saída do 2º.barco  - 10,40 h.
Saída do 3º barco  - 11,00 h.
 
O acto central na illa sería ás 12,30

E o regreso faríase a partir das 13:30 h.
 
As persoas que veñan de lonxe, teñen que coller o primeiro barco en regresar. A razón desto é lóxica: a xente que vive perto da illa ten que chegar cedo e marchar tarde, a xente que vive lonxe, ten que chegar tarde para marchar cedo, xa que moitas desas persoas van xantar aos seus respectivos lugares.
 
Este ano a axenda reducirase ao acto na Illa de San Antón.