Sarria erradica o franquismo da rúa

 

O BNG propón cambiar os nomes das rúas José Antonio e Calvo Sotelo e retirar símbolos franquistas 

X. R. Penoucos - Lugo / A Voz 17/12/2016

O pleno de Sarria acordou en anteriores lexislativas cumprir coa Lei de Memoria Histórica, o que implica cambiar os nomes a algunhas rúas da localidade e retirar algúns emblemas da época da ditadura franquista. Os acordos nunca se cumpriron e por iso o BNG presentará unha moción no próximo pleno ordinario na que propoñen que se cumpra coa lexislación e a celebración en 2017 dunha serie de actividades ao redor da memoria histórica e a represión franquista.

A primeira medida que esixen é o cambio de nome das dúas rúas que quedan na vila en homenaxe a personaxes do antigo réxime, Calvo Sotelo e José Antonio.

Irmandades dá Fala
A proposta do Bloque é que a rúa José Antonio pase a denominarse Irmandades dá Fala, aproveitando que este ano se cumpre un centenario da fundación deste movemento en defensa do nacionalismo.

No caso da rúa Calvo Sotelo, consideran que o máis adecuado é que pase a chamarse Rúa dá Liberdade, nome que hai anos xa propuxo para esta céntrica vía Xaime López Arias e que había ter unha boa aceptación.

Abertos a negociar
«As propostas que presentamos non están pechadas, polo que estamos dispostos a negociar coa oposición calquera proposta que nos presenten», expresou o tenente de alcalde do BNG, Efrén Castro.

Os nacionalistas tamén pretenden que se retire algunha simboloxía franquista, como unha placa de cemento nun edificio da rúa Severino Vega que ten gravado o xugo e as frechas da falanxe.

Outra proposta do Bloque é a de que o Concello, en colaboración con entidades que defenden a memoria histórica, elabore en colaboración con institucións e colectivos un mapa da memoria no que se reflictan os lugares nos que houbo actos de represión, resistencia, solidariedade ou homenaxes. Tamén solicitan que o Concello programe unha serie de actividades ao redor da memoria histórica e a represión franquista.

«Agardamos que a iniciativa se aprobe e se resolva un problema histórico na vila cumprindo de maneira efectiva coa Lei dá Memoria Histórica», concluíu Efrén Castro.

Galicia, a guerrilla temprana

Benigno Andrade García "Foucellas", quizais
o máis coñecido dos guerrilleiros galegos

Traducción Estación Atlántica

Diagonal - Imanol 19/10/15

Debido ao triunfo fascista en terras galegas nos primeiros días da guerra civil, moitos republicanos de variada ideoloxía víronse obrigados, uns a ocultarse, outros a botarse ao monte, outros conseguiron chegar ata a veciña Asturias para loitar a favor da Republica, outros foron obrigados a alistarse no exército fascista e outros moitos foron apresados e/ou executados. Trataremos de seguir o rumbo aos libertarios que se botaron ao monte tanto no chamado periodo de fuxidos como no de guerrilleiros sen entrar a discutir si de verdade houbo tantas diferenzas entre un e outro.

Unha das primeiras noticias que temos é a morte en enfrontamento armado do cenetista Alejandro Costas Fernández o 13-8-1936 en Soutelo-Salceda de Caselas, dous días despois aparece o cadáver tiroteado no monto do Foxo do libertario coruñés Ramón Ponte Rivas . O 24 de decembro dese ano, nunha batida pola Sierra de Galleiro son abatidos tres libertarios dos que descoñecemos máis datos. Manuel Bergantiños Pouse foi capturado nas proximidades da Coruña en marzo de 1937 e fusilado en outubro do mesmo ano. Tamén en durante o ano 37 foron asasinados nos montes de Viveiro Balbino Gómez Rodríguez en marzo e posteriormente Candido Soto Gómez. O 25-6-1937 é abatido tras un enfrontamento armado o cenetista Alfonso Pérez Cornejo no monte Tureira, formaba parte dunha cuadrilla de fuxidos. Sabemos que estiveron fuxidos pero descoñecemos o que a sorte lles deparó aos libertarios de Almeiras José Castro Seijo e José María Galán Becerra do mesmo xeito que ao veciño de Casal Nicolás Uzal Campos.

Gráfico explicativo sobre voaduras de ferrocarril difundido en Galicia

Nas illas Cies andaron fuxidos un grupo de 7 ou 8 persoas ata ben entrado 1937, a maioría destacados cenetistas da zona, á espera dun barco que os sacase de alí, que finalmente non chegou. Entre eles Antonio Ferrari  Rodal 'O Carabelo', Antonio Fernández Ferrari 'O Amaro', Bernardo Lemos González e Manolo Soliño Soliño 'Carolitos', destes, os dous últimos foron asasinados nas illas, 'O Amaro' entregouse meses despois e 'O Carabelo' entregouse logo de finalizada a guerra.

O 4-11-1937 trala caída da fronte asturiano, e a súa volta a terras galegas, un numeroso grupo de combatentes do batallón 219 Galicia, que estaban dirixidos polo libertario José Moreno Torres tivo un grave enfrontamento no porto do Acebo (Fonsagrada) con gardas civís e falanxistas, no que perderon a vida o propio José Moreno e 12 dos seus compañeiros. José Moreno botouse ao monte en xullo, estando fuxido ata decembro de 1936, cando puido saír de Galicia en compañía doutros 22 anarquistas a bordo de 'A Libertaria', desembarcando en Xixón e alistándose ao Batallón Galicia. Unha vez caído a fronte norte, xunto a unha quincena de cenetistas da súa unidade, deciden volver polo monte desde Xixón onde se atopaban, ata Galicia. Xunto a el, Manuel Bugallo Lois, Jaime Machicado Llorente, Jesús Martínez Castro, Maximino Martínez Fernández, Odilo Masid Masid, Emilio Novás Naya, Manuel Ramos Escariz, Luís Rafael Villar Sánchez e posiblemente Julián Carballo Gómez, Moisés Erguido Blanco, Víctor Paradela Ríos e Julio Roca Gantes. A noite do 29 ao 30 de outubro chegan ata o porto do Acebo, onde fixeron dous grupos e durmiron en senllas cantinas. A que estaba máis penetrada en Galicia foi asaltada por un numeroso contingente de falanxistas e gardas civís, sorprendendo ao grupo de nove que alí se atopaban, sendo apresados e executados. O outro grupo, alertado polos disparos, entabló combate cos asaltantes, matando ao falanxista Emilio Villar. Finalmente, nos días posteriores, foron capturados e executados Manuel Bugallo, Julián Carballo e José Moreno. Tamén foi capturado Julio Rocas, aínda que descoñecemos a súa sorte. Os únicos que conseguiron saír ben librados foron Moisés Ergueito e Víctor Paradela.

Libertarios fuxidos en "A Libertara". Morenos Torres e
outros compañeiros de fuga morrerían despois na emboscada
do Acebo

Desde o triunfo do golpe de estado, bótanse ao monte a partida dirixida polo anarquista Manuel Prado Pereira 'Lolito' quen van funcionar polos alrededores de Gondomar (Pontevedra), a parte de 'Lolito', a partida conta con outros 5 membros. Ademais de varios roubos a man armada, dedicábanse a acosar a delatores da zona. Sabemos que en febreiro de 1938 acabarán coa vida dun tratante de madeira portugués en Priegue-Panxón por consideralo informador da garda civil. Esta partida funcionará ata finais de ano, en novembro, tras un enfrontamento armado nas proximidades de Vigo serán detidos catro dos seus membros, pouco despois serao o propio Manuel Prado en Baiona, sendo posteriormente executado. Sabemos da participación nesta partida, polo menos temporalmente de Francisco Pintado Pérez.

Tamén desde xullo do 36 levaban ocultos no monte o grupo encabezado polos ácratas Víctor Romero Pazo 'Zorrilla', José Fernández Álvarez 'Severo' e José Alonso Álvarez 'Berzas'. Algunhas das noticias que coñecemos sobre eles é que o 27-3-1939 asaltan 5 domicilios en Lameiro-Sárdoma, tres días máis tarde, 3 domicilios en Salgueira-Sárdoma. Finalmente, o 4 de abril, nas proximidades de Vigo, tras un enfrontamento coa benemérita, resultan abatidos 'Severo' e 'Berzas'.

Pola zona de Vilagarcía de Arousa, durante os anos da guerra civil rexistráronse diversos sabotajes contra o alumado público e as vías de comunicación, entre os saboteadores, atopamos aos libertarios José Vidal Bugallo 'Robles' ou Ramón Díaz Hermo.

De Cervantes, Lugo, era a partida familiar dirixida polo libertario Abelardo Gutiérrez Alba, quen trala caída da fronte norte e regresar á súa terra, botouse ao monte xunto aos seus irmáns Jovino e Baldomero, a súa irmá Domitila, a súa nai Consuelo e un irmán desta última chamado Segundo. A maior parte de ell@s acabarían engrosando as filas da federación de guerrillas uns anos máis tarde. Tamén acabou engrosando as filas da federación Eduardo Pérez Veiga 'Tameirón' outro dos derrotados trala caída da fronte norte e que tamén dirixiu unha pequena partida polas terras do sur de orense.

O guerrilleiro cervantino Abelardo Gutiérrez Alba

No verán de 1939, un grupo formado polos anarquistas José Garrido Pasandín e o seu fillo Eduardo Garrido Otero, Amador Domínguez Pan e José Seijo Don eliminan ao axente do SIMP José Barcia Rioboó, no término de Gándara. José Garrido e o seu fillo serán detidos e posteriormente executados, mentres que os seus compañeiros terán unha prolongada carreira nas guerrillas galegas.

Na partida do comunista 'Patitas' que actuaba polas proximidades do Ferrol, atopamos aos libertarios Juan Ares López 'Pallares', Francisco Barcia Casanova 'Paco da Casanova', Jesús López Ardao 'O de Someiro' de quen sabemos que atentou en novembro de 1944 contra o falanxista José Rodríguez 'O Lugués' en Campolongo, Ramiro Martínez López 'Zapateiro' e Victor Bértalo.

Na partida pontevedresa de 'Os Maletas' atopamos a José Luís Quintas Figueroa 'Quintas'.

José Luis Quintas Figueroa "Quintas"

Na zona fronteriza da Raia descubrimos ao militante confederal Juan Salgado Ribeiro, 'O Juan'.

O que posiblemente fose o guerrilleiro máis coñecido de terras galegas, Benigno Andrade García 'Foucellas' era militante libertario aínda que posteriormente foi moi influído polo PCE, montou unha partida na que tamén atopamos a cenetistas como Antonio Sánchez Veiras 'Antonio Varela', Basilio Calvar Solla 'O Roxo de Domaio', Jesús Lavandeira Pérez 'Ladrillo', Andrés Pérez Lavandeira ou Joaquín Sánchez Patiño. Este grupo movíase pola zona de Curtis.

A partida dos irmáns Rodríguez González, Antonio e Eulogio, supuestamente capitaneada polo primeiro deles, ambos libertarios, aos que tamén acompañaba Salvador Gil Moure 'Carolo' e un tal Justo. Este grupo funcionou durante os primeiros 40 pola zona de Chantada e Carballedo. A garda civil acusounos entre outras cousas do asasinato dun capitán de aviación na estrada de chantada a Monforte, de causar outras dúas vítimas na estrada que leva a Orense e do asalto a un coche de feiras. Antonio e Eulogio participarán posteriormente na invasión do val de Arán encadrados na 21ª brigada e despois no AGLA.

Os irmáns Eulogio, Antonio e Custodio Rodríguez González

Dos seguintes guerrilleiros libertarios, coñecemos os nomes pero non temos datos relevantes sobre as súas partidas nin zonas de actuación, Antonio Alejandre Ramos, Antonio Calviño actuaba pola zona ourensá de Alláriz, foi apuñalado por detrás en 1953, Daniel Calvo Rodríguez, abatido pola garda civil o 19-7-56, hai un Dá Silva, que poida que fose José Dá Silva Bartomeu 'Moreno', pero non podemos confirmalo, Antonio González Pérez 'Tono' estivo tres anos no monte, ata 1939, entón pasou a Francia, anos despois estaba como guía confederal na zona de Euskadi, (tamén exerceu de mugalari Juan Romeu Ramos), Eusebio González Pedreira, José Liró Louro 'Pepe o Cocheiro', José López Chao, Juan Mosquera Vázquez, Eduardo Rego Álvarez, Santiago Rey, José Rosende Calvo 'Negro' e Cándido Soto Gómez.

Integrados nas diversas agrupaciones do Ejercito Guerrilleiro de Galicia dirixido polos comunistas, atopamos a varios militantes confederales, entre eles, Benigno Andrade García 'Foucellas', Francisco Barcia Casanova 'Paco dá Casanova', Claudio Díaz Milía 'Manolete', Manuel e José María Díaz Pan 'Rogelio' e 'Jaime' respectivamente, Amador Domínguez Pan 'José Pimentel', Gregorio Dopico Fernández 'Bolichero', Jesús Iglesias Escourido 'O Tizón', Jesús Lago Díaz, José López Ardao 'O de Someiro', Elías López Armesto 'Pajaro', Vicente López Novo 'Rufino', José Pedreira de la Iglesia 'Queimarán', Ceferino Rodríguez Arias 'Bailarín', Juan Salgado Rivero 'O Juan', José Santiago Temprano 'Henares' e José Seijo Don 'Ramón'.

José Pedreira de la Iglesia "Queimarán".

Integrados na plural Federación de Guerrillas León Galicia, atopamos aos libertarios galegos Eduardo Pérez Vega 'Tameirón', Abelardo Gutiérrez Alba, Antonio López Fernández 'Corchas' e Ceferino Rodríguez Arias 'Bailarín'.

Noticia sobre os combates entre guerrilleiros e gardas
en Cambedo en 1946

Fontes: O movemento libertario en Galiza. 1936-1976 (Dionisio Pereira e Eliseo Fernández), Terra e tempo Nº 163/170 (vvaa), Entremontes Nº 3 (vvaa), Enciclopedia histórica del  anarquismo español (Miguel Iñiguez), Proceso e morte de Luís Nodar (Juan Sobrino e Manuel Domínguez), A represión franquista en Galiza , actas do congreso dá memoria Narón 2003 (vvaa), O batallón Galicia nº 19 (Eliseo Fernández), http://losdelasierra.info/  e  http://vitimas.nomesevoces.net/gl/

O alcalde de Baralla non será investigado por inxuriar ás vítimas franquistas

Mariano Rajoy saúda ao alcalde de Baralla

Manuel González Capón dixera que os mortos do Franquismo "o merecían". A Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica decidiu en xullo presentar o seu caso ante a Fiscalía.

Galicia Confidencial | Baralla | 20/08/2015

"Os mortos do Franquismo será que o merecían". Estas polémicas declaracións que o rexedor de Baralla, Manuel González Capón, fixo hai dous anos non foron motivo para que a Fiscalía lle abrira, nin tan sequera, unha investigación.

 

Foi durante un polémico pleno, no que o rexedor logo do terremoto político que causaron as súas palabras, pediu desculpas. Unhas desculpas que non aceptaron na Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica que decidron levalo ante a Xustiza por inxuriar ás vítimas das ditadura franquista.

 

Pero a Fiscalía Xeral do Estado rexeitou investigar a este e outros políticos por facer declaracións que atentarían contra as vítimas do franquismo. Nun escrito asinado polo fiscal xefe da Secretaría Técnica da Fiscalía e datado o pasado 5 de agosto, segundo informa a Axencia EFE, comunícase á ARMH que non se atoparon "elementos suficientes como para exercer accións penais ou civís" tras a análise do informe que presentou a asociación recollendo diversos recortes de prensa con declaracións de políticos, entre eles, González Capón.

 

"Estou satisfeito, non esperaba outra cousa. Non tiña excesivo percorrido, na miña opinión, foi un tema explicado no seu momento, pediuse desculpas, non se dixo con esa intención, estaba tranquilo pero hoxe máis, claro. Pero esperábao", dixo o rexedor tras coñecer a decisión xudicial.

 

Precisamente, esas declaracións estiveron detrás da explosión que afectou seriamente á Casa do Concello en outubro de 2014 e que foron atribuídas a Resistencia Galega.

 

O Partido Popular evitou, durante esa polémica, censurar ao rexedor que volveu ser elixido polo seu partido como candidato a alcaldía nas pasadas municipais. Eleccións que, tamén, volveu gañar.

As declaracións profranquistas do alcalde de Baralla xa están na Fiscalía

O alcalde, cos seus partidarios tras evitar a dimisión

CC BY-SA Xosé Salgado

Redacción | @prazapublica 1/8/15

A Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH) presentou este pasado mércores ante a Fiscalía Xeral do Estado un informe que recolle declaracións de políticos que, ao seu entender, atentan contra as vítimas do franquismo, así como unha listaxe de monumentos que enxalzarían "a violencia da ditadura". 

O 26 de xullo de 2013, Manuel Fernández Capón (PP) considerou, no pleno do Concello de Baralla, que as vítimas dos crimes do franquismo "merecíano" e o 22 de agosto os votos dos seus edís evitaron, no propio pleno, que tivese que abandonar o cargo. Tan só uns meses despois, o PP evitou reprobar no Parlamento o rexedor que xustificara a represión franquista.No informe -que denuncia tamén "o mantemento de títulos nobiliarios concedidos por Franco a responsables de violacións de dereitos", segundo explicou o voceiro da ARMH, Bonifacio Sánchez-, inclúense as declaracións do alcalde de Baralla, Manuel González Capón, que asegurara que aqueles fusilados polo fascismo durante a ditadura "merecíano".

Agora, desde a ARMH agardan que a Fiscalía "ampare as vítimas da ditadura franquista", xa que considera que "existe un agravio comparrativo con outras vítimas que son debidamente atendidas polo Estado español" e aseguran que "non hai vontade política para resolver a situación". O PP achegara ao debate unha emenda para substituír a reprobación específica a González Capón que impulsara o BNG para substituíla por un rexeitamento xeral a "calquera manifestación realizara por cargos públicos nas que se xustifiquen os crimes e asasinatos producidos durante o franquismo pola gravidade que supón dar amparo e xustificar a vulneración de dereitos humanos fundamentais naquela época". De ser aceptada ficaría fóra, polo tanto, a condena específica ás verbas de González Capón e a esixencia de que deixe o cargo. O BNG admitía a emenda como adición, non como substitución, pero os populares, representados por Paula Prado, non accederon no medio dun tenso debate.

Ademais das declaracións do alcalde de Baralla, a ARMH inclúe outras, como as do presidente do Goberno, Mariano Rajoy, e as da ex presidenta da Comunidade de Madrid, Esperanza Aguirre, que celebraron que a Audiencia Nacional prohibise as exhumacións ordenadas polo xuíz Garzón en 2008. Tamén se inclúen as do actual voceiro parlamentario do PP, Rafel Hernando, que dixo que "as vítimas da ditadura unicamente se acordaban dos seus familiares cando había diñeiro".

O documento denuncia tamén a exaltación da División Azul nun acto coa presenza da delegada do Goberno en Cataluña, un acto de exaltación franquista nun colexio público de Madrid, o voto en contra do PP no Congreso para retirar o título de Grandes de España a Franco e outras personalidades da ditadura, as burlas do PP de Granada á busca dos restos de Lorca ou as palabras do actual voceiro do PP, Pablo Casado, que en 2009 asegurara nun congreso da súa formación que a xente de esquerdas eran "carcas" porque "están todo o día pensando na guerra do avó e na fosa de non sei quen". Do mesmo xeito, o informe presentado á Fiscalía inclúe tamén as palabras de Jaime Mayor Oreja, ex ministro do Interior, nunha entrevista concedida a La Voz de Galiciaen 2010, cando rexeitara condenar a ditadura franquista, que cualificaba como un período de "extrema pracidez". "Por que vou ter que condenar o franquismo se houbo moitas familias que o viviron con naturalidade e normalidade", preguntábase o político conservador logo de afirmar que a Lei de Memoria Histórica era "un disparate". 

Homenaxe a Darío Rivas: 10º Aniversario da exhumación de Severino Rivas

Traducción Estación Atlántica 

X Aniversario da exhumación de D. Severino Rivas

D. Severino Rivas Barja, alcalde de Castro de Rei foi asasinado o 29 de outubro de 1936 por un grupo de falanxistas xunto ao veciño de Lugo, Víctor do Rego. Cando se cometeu o crime, o seu fillo atopábase en Arxentina, onde habían emigrado en busca dun futuro mellor, do mesmo xeito que o fixeron miles de galegos no pasado século. Sesenta e nove anos despois, en agosto de 2005, os restos do último alcalde democrático deste municipio dá Terra Chá foron localizados e exhumados en Cortapezas, Portomarín, no lugar no que os seus asasinos elixiran para arroxar o seu corpo. Grazas ao labor da Asociación para la Recuperación de la Memoria Histórica (ARMH), o seu fillo Darío puido dar unha digna sepultura e un emotivo adeus a D. Severino.

O seu fillo, o incansable Darío Rivas foi un dos verdadeiros impulsores da Querella Arxentina contra os crimes do Franquismo, reclamación de xustiza que non puido ser realizada en España grazas á absoluta impunidade da que gozan estas violacións dos Dereitos Humanos no Estado español, promovida tanto polo Poder Xudicial como polos sucesivos Gobernos desde a morte de Franco. Grazas á denuncia presentada o 14 de abril de 2010 por D. Darío Rivas, entre outros/as familiares, o Xulgado Nacional no Criminal e Correccional Federal nº 1 de Bos Aires, abriu dilixencias a través da xuíza Dña. María Servini de Cubría. Comezaba entón unha longa andadura en busca da Verdade, Xustiza e Reparación, algo que miles de vítimas do Franquismo levan reclamando décadas e que aínda os poderes do Estado non satisfixeron.

D. Darío Rivas Cando, que hoxe conta con noventa e cinco anos de idade, viaxou este verán á súa terra natal, Galicia e coincidindo co X Aniversario da exhumación do seu pai D. Severino Rivas realizarase unha homenaxe de recoñecemento ao seu labor en favor dos Dereitos Humanos, na defensa de vítimas e familiares dos crimes do franquismo, quen en moitos casos víronlle como o exemplo necesario para comezar a procura de Xustiza alén do charco.

O día 19 de agosto de 2015 ás 12 horas, no Cemiterio de Cortapezas-Portomarín (Lugo) levarase a cabo unha homenaxe a e, a continuación, ás 14,00 celebrarase unha comida de confraternidad no Restaurante de Santa Mariña en Portomarín.

Para a comida rógase confirmar asistencia:

10aniversarioexhumacionrivas@gmail.com 

658680904 ( Carmen Rodeja) 

657248780 ( Mero Igrexas)

“Todo o que fago é polo meu pai, asasinado a mans dos falanxistas”

Dario Rivas de camiño a San Simón
 

Darío Rivas era o fillo de Severino, alcalde de Castro de Rei, asasinado polos falanxistas en 1936. Con 95 anos, segue a loitar por restituír a memoria das vítimas da represión e da guerra civil. Hoxe intervén no acto das Asociacións pola Recuperación da Memoria Histórica na Illa de San Simón

 

Sermos Galiza - Marta Obelleiro 20/7/15

Con 95 anos, Darío Rivas continúa con ganas de traballar por recuperar a honra das vítimas da represión. A súa loita en defensa das persoas represaliadas levouno a promover a querela arxentina contra o franquismo. Antes de intervir no acto convocado polas Iniciativa Galega pola Memoria (coordinadora nacional de entidades memorialísticas) na Illa de San Simón –que este ano homenaxea persoas exiliadas “sen relevancia política”-, conversou con Sermos Galiza para nos narrar a súa historia.

 

Este arxentino de adopción aténdenos do outro lado do teléfono, desde Lugo, onde descansa estes días na casa da súa familiar. Ten moito, moitísimo, que contar. De feito, convídanos a conversar en persoa para contarnos como comezou o seu activismo en defensa da recuperación da memoria. “Hai moitos detalles”, avanza. Explícanos que o seu afán por honrar a memoria das persoas que sufriron a represión “vén de hai anos, polo meu pai, que morreu asasinado en Portomarín”.

 

O seu pai, Severino Rivas, levaba tan só tres meses como alcalde de Castro de Rei cando foi apreixado polos falanxistas e asasinado nunha cuneta en Portomarín. A súa familiar intervén na conversa para nos explicar como tiveron coñecemento do lugar onde descansaban os restos do finado. “Foi unha casualidade. Pensabamos que o corpo de Severino ficara sepultado no cemiterio vello, baixo o caudal do río de Portomarín”, expón. Porén, nunha visita de Darío á vila luguesa, nunha tenda de souvenirs, unha veciña reconstruíu a morte do seu pai. “A veciña contou que sendo unha nena vira dous mortos nunha cuneta e que un dos asasinados era de Castro de Rei, segundo comentaban daquela en Portomarín”. Esta coincidencia provocou que, desde entón, Darío Rivas se afanara aínda máis en recuperar os restos do pai.

 

“Foi en 2005, grazas á Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica, cando conseguín recuperar o que quedaba de meu pai para enterrar os seus restos na sepultura da miña nai”, lembra. Severino Rivas convertíase hai unha década no primeiro galego vítima da represión exhumado. Para o resto dos familiares das vítimas reclama xustiza, “quero que os restos das persoas represaliadas que se atopan en fosas comúns lles sexan entregados ás familias”. “Tería que normalizarse a exhumación dos ósos de todas as persoas asasinadas polos falanxistas durante a represión e durante a ditadura”, sinala.

 

Darío Rivas non entende como a día de hoxe sigue habendo “ostentación da guerra civil”. Como mostra, alude ao Valle de Los Caídos, en Madrid, “un lugar construído por prisioneiros de guerra e onde aos falanxistas aínda se lles fan homenaxes”. Considera imprescindíbel reformar a constitución para garantir que as familias das persoas asasinadas recuperen os restos enterrados en fosas comúns e para acabar co enxalzamento da represión e de Franco. “O actual goberno prexudica a memoria, pois non ten problemas en sacar a relucir a guerra civil”, engade.

Franco segue gobernando. Deixou ben atadas as leis, o tipo de goberno e mesmo a Transición

Sobre a querela arxentina que el propio promoveu, lamenta que a xustiza española non aceptara investigar os crimes do franquismo. No Estado español, asevera, non hai democracia, “Franco, o criminal máis grande do século XX, segue gobernando”. “Encargouse de deixar ben atadas as leis, o tipo de goberno e mesmo a Transición”, denuncia.

 

Darío Rivas cóntanos que queda moito por recuperar a memoria, “fai falta que nos apoie o Goberno”. O que máis desexo, insiste, é que o Goberno contemple a situación das vítimas e que se faga cargo da exhumación. Antes de nos despedir, insiste en que non ten interese político nin económico ningún na recuperación da memoria: “todo isto fágoo polo meu pai”.

 

Con retranca, aos seus 95 anos, advírtenos de que teñamos tino co que publicamos “a ver se vos van cortar as subvencións por sacar á luz o que vos estou contando”. Hoxe volve citarse coa memoria na Illa de San Simón.
 

Desenterrado en Teilán o corpo dun maquis asasinado en 1949

Na exhumación interviñeron forenses arxentinos formados na procura de desaparecidos
Foto Carlos Castro

O seu corpo fora confundido no 2012 co do coronel Benito

Carlos Cortés - Monforte / A Voz, 22 de maio de 2015

Os restos mortais do guerrilleiro antifranquista Bernardo Álvarez Traballo foron desenterrados onte nun cemiterio de Bóveda por expertos da Asociación por la Recuperación de la Memoria Histórica, que llos entregará aos seus familiares no Bierzo. A exhumación deste corpo completa unha operación iniciada no 2012 na fosa na que en 1949 foran enterrados este integrante do maquis e o seu compañeiro Manuel Fernández Soto, o coñecido como coronel Benito, asasinados a tiros por un garda civil infiltrado no seu grupo.

Fai tres anos, os arqueólogos e forenses desta asociación habían desenterrado o que supuñan que eran os restos de Bernardo Álvarez, un home que se enrolou en 1948 na guerrilla co alias de Gasta despois de que a Garda Civil fose buscalo á súa casa na localidade berciana de Bembibre. O seu único fillo, Santiago, quería recuperar o corpo para incineralo e esparcir as súas cinzas no camiño que tomou para escapar dos gardas, o lugar no que o viu con vida por última vez.

Os documentos forenses da época explicaban con claridade en que lugar do cemiterio parroquial de Teilán foran enterrados. así que localizar a fosa non foi un problema. Eses mesmos informes forenses de 1949 describían en que posición fora inhumado cada un dos corpos, así que os expertos recorreron a esa descrición para decidir cal dos dous cadáveres desenterrar.

Pero sucedeu que cando tomaron mostras ao fillo de Bernardo Álvarez para facer unha proba de ADN e confirmar a identificación antes de entregarlle os restos, comprobaron que se equivocaron.

Tras obter un novo permiso do obispado de Lugo, forenses e arqueólogos que colaboran coa asociación volveron onte a Bóveda a escavar de novo a fosa. Tras localizar os restos óseos do que fai tres anos pensaron que era Manuel Fernández, os desenterraron e leváronllos para entregarllo á súa familia.

O lugar no que se atopa a fosa será utilizado ao parecer para construír novos nichos.

«Hai máis interese no estranxeiro que no Goberno de España»

«Damos por pechada a procura de Bernardo Álvarez Traballo», explicaba onte ao terminar a exhumación Marco González, presidente da Asociación por la Recuperación de la Memoria Histórica. Nesta última fase do procedemento de rescate dos restos deste guerrilleiro participaron colaboradores da asociación e dous expertos en arqueoloxía forense chegados de Arxentina. Tratarse de Luis Fondebrider e Mercedes Salgado, formados no seu país na procura de corpos de desaparecidos vítimas da ditadura militar nos anos setenta e oitenta.

A Asociación por la Recuperación de la Memoria Histórica acaba de recibir o premio de dereitos humanos que entrega cada ano a entidade que custodia os arquivos da Brigada Lincoln. Onte en Bóveda, Marco González apuntaba que este galardón e outras axudas como a que reciben dos forenses arxentinos demostran que «hai máis interese no estranxeiro polos dereitos humanos en España que no propio Goberno español».

O coronel Benito

Os restos de Manuel Fernández Soto, o «coronel Benito» -desenterrados fai tres anos ao ser confundidos cos de Gasta- continuarán por agora baixo custodia desta asociación. O colectivo non descarta que os familiares que lle quedan a Manuel Fernández no municipio coruñés de Mugardos reclamen os seus restos.

Antología do voto do medo en Galicia: Do terrorismo á incautación de terras

 

Traducción Estación Atlántica

 

A proximidade das eleccións, sobre todo si implican posibilidade de cambio político, agudiza o enxeño dalgunhas formacións para axitar o voto do medo. O PP galego céntrase agora en Venezuela, pero antes axitou outros terrores electorais

 

El Diario.es David Lombao  20/05/2015

É un clásico electoral. A proximidade de eleccións, sobre todo si estas traen consigo a posibilidade dun cambio político, agudiza o enxeño dalgunhas formacións políticas para axitar o voto do medo, advertencias que se mesturan coas peticións de voto e que, en moitas ocasións, teñen pouco ou nada que ver coa realidade. Esta técnica, tan vella como o propio procedemento electoral, ten en Galicia algúns fitos singulares aos que nos últimos días estase engadindo o empecinamiento de Alberto Núñez Feijóo por ameazar varias veces ao día coa posibilidade de que múltiples concellos acaben converténdose en "pequenas Venezuelas" si despois do 24-M acceden aos seus gobernos distintas forzas da esquerda. Pero antes houbo outros.

Aínda que sería posible realizar unha antología do medo electoral desde os comezos da andadura autonómica un posible inicio do percorrido polos terrores máis recentes é o comezo da década pasada, cando o último e atribulado goberno de Manuel Fraga vía cada vez máis próxima a posibilidade de que unha coalición de socialistas e nacionalistas puidese ascender ao poder. Nun clima político cada vez máis convulso e con crecentes protestas sociais por conflitos como as vacas tolas, a xestión do Prestige ou a guerra de Irak o entón presidente da Xunta afrontaba as eleccións municipais de 2003 advertindo de todo un caos si, como despois sucedeu, PSdeG e BNG desbancaban aos candidatos populares dalgunhas destacadas alcaldías.

Neste contexto, Fraga advertía de que un goberno do PSdeG equivalía a un goberno dos "comunistas", tendo en conta que o partido que dirixía Emilio Pérez Touriño dicía que "quere acabar cos burgueses". Maiores eran as advertencias para o BNG, que na altura xa compartía goberno cos socialistas en concellos como Lugo ou Santiago. O Bloque, dicía o titular da Xunta, "quere poñer un muro en Pedrafita [límite con Castilla e León]" e si gobernaba en Galicia seguiría o modelo "dalgúns vascos" que "queren co terrorismo mellorar o país".

Algo tan grave como o terrorismo foi outra das ferramentas de campaña do propio PP dous anos máis tarde, cando se impuxeron os dictados da dirección estatal do partido que levaron a Fraga e a adiantar as eleccións ao 19 de xuño de 2005. Mentres as enquisas auguraban a perda da maioría absoluta unha asociación de vítimas do terrorismo aseguraba en roda de prensa na Coruña que, si o PP perdía a Xunta, "deica pouco teremos aquí a ETA". Pouco despois Fraga era preguntado respecto diso por Iñaki Gabilondo na Cadea SER e ratificaba a ameaza: "Unha coalición PSdeG-BNG podería facilitar a chegada do terrorismo a Galicia", sentenciaba o patrón da dereita.

Panfletos 'anónimos' sobre a incautación de terras
Menos de catro anos logo daquelas advertencias de Fraga o electorado galego foi chamado de novo ás urnas para renovar o Parlamento. As carreira previa ás eleccións autónomicas de 2009 foi unha das máis duras que se recordan. Así, por exemplo, no primeiro día da campaña moitos carteis electorais das forzas que sustentaban ao goberno apareceron acompañados por outros do PP que, coas cores corporativos do PSOE, atacaban con dureza a xestión de Touriño e Quintana. Nos días seguintes sucedéronse as filtraciones, os anónimos dirixidos aos medios de comunicación, os correos e as noticias falsas e ata a difusión dun accidente de tráfico do vicepresidente da Xunta que nunca sucedera.

Cando faltaban tres días para a cita coas urnas en varias localidades da provincia de Ourense difundíronse panfletos que, con ningún logotipo e abundantes faltas gramaticales, alertaban dunha supostas perversas intencións de socialistas e nacionalistas. "Quéresche quedar sen as túas leiras?", preguntaba o encabezado do escrito, cuxa impresión e difusión foi atribuída ao PP. "Si goberna o BNG e o PSOE pódenche quitar as túas terras e darllas a outros coa escusa de que non as traballas", continuaba o texto. "Si goberna o BNG e o PSOE non podes vender e comprar as túas leiras libremente", agregaba, antes de citar varios artigos da lei do Banco de Terras, que o PP despois desenvolveu no Goberno. "O PSOE e o BNG queren quedarse coas túas terras", "en defensa da liberdade e da propiedade das túas leiras, o 1 de marzo di non ao bipartito", culminaba.

O perigo radical e/ou bolivariano

Nas seguintes convocatorias electorais sucedéronse as vitorias do PP e, se cadra por iso, o partido da dereita afrouxou o discurso do medo, polo menos en Galicia. Así, por exemplo, na campaña autonómica de 2012 tanto Feijóo como Rajoy apenas pasaron das apelaciones máis ou menos genéricas a infundir temor sobre un posible goberno bipartito ou tripartito. "Galicia non está para bromas", dixo Rajoy na praza de touros de Pontevedra, mentres Feijóo axitaba sen excesiva paixón a pantasma da presunta "imposición" do idioma galego.

Pero chegou Podemos e todo cambiou. As eleccións europeas supuxeron un duro golpe ao bipartidismo en todo o Estado e en Galicia trouxeron consigo o menor número de votos ao PP dos últimos vinte e cinco anos. Neste contexto, a formación das 'mareas' municipais e a posible consecución de gobernos de esquerda tralo 24-M levou aos populares a instalarse de novo no discurso do medo, agora asentado nunha suposta chegada aos municipios de gobernos "radicais", "separatistas" ou "bolivarianos".

A Garda Civil investiga ao PP polo presunto "carrexo" de votos entre anciáns "con demencia"

Riotorto (Lugo)

Traducción Estación Atlántica

 

O Instituto Armado solicita testemuños para esclarecer si, como denunciou o BNG local, candidatos do PP de Riotorto tramitaron o voto por correo de persoas que non estaban capacitadas para "discernir"

 

El Diario.es - David Lombao 18/5/15

Un paso máis na investigación do presunto "carrexo" de anciáns "con demencia" para votar en Riotorto (Lugo). Despois de que o BNG, que actualmente goberna o Concello, denunciase ante a Xunta Electoral de Zona que "os candidatos do PP" no pobo estaban "movendo a persoas anciás" ata a oficina de Correos do municipio veciño da Pastoriza para, alí, tramitarlles o voto postal malia non estar "capacitados" para decidilo libremente, a Garda Civil acaba de iniciar unha investigación sobre o asunto.

Unha vez que as autoridades electorais teñen sobre a súa mesa a denuncia, na que se aportan testemuños sobre casos concretos, iniciáronse "dilixencias informativas" que levaron a Garda Civil de A Pontenova a "poñerse en contacto con diversas persoas" en Riotorto para "iniciar unha investigación sobre estes feitos", segundo indica o Bloque local. "Sabemos que é moi díficil, que hai moitos cabos que atar", indica en declaracións a este diario o alcalde, Federico Gutiérrez, quen, no entanto, espera poder conseguir que os votos logrados baixo presión non cheguen a entrar nas urnas.

"Consideramos necesario que se proceda a investigar a actuación do candidato do PP de Riotorto", Clemente Iglesias, con relación a estes traslados de anciáns ás oficinas de Correos, pero "tamén con outros feitos que diversos veciños puxeron no noso coñecemento". Así, asegura, Iglexias "xunto con outro candidato do PP" realizou "xestións en relación co amaño do voto a dúas veciñas de Riotorto residentes nun centro geriátrico dun concello veciño" e "segundo varias versións, foron trasladadas en coche á oficina de Correos desa localidade veciña para exercer o dereito ao voto" malia padecer un "evidente estado de deterioro psíquico".

Segundo os denunciantes estas "xestións do voto por correo" por parte dos populares chegaron tamén a Ribadeo en A Mariña, para tramitar o sufragio de "veciños de Riotorto residentes nese pobo, ata o punto de exercer o voto sen cumprir coas formalidades que a lei electoral fixa". Dadas as circunstancias, o BNG vaise a dirixir de novo á Xunta Electoral de Mondoñedo para que non cheguen a ser contabilizados os votos por correo que vaian acompañados de certificados médicos que indiquen que a persoa "atópase en estado de demencia", xa que se atopan mermadas das facultades físicas que permiten discernir o sentido do voto" e non "teñen consciencia da opción electoral pola que optan".

Vence lamenta o "amparo" de Feijóo
Mentres a Garda Civil iniciaba a investigación do presunto carrexo o portavoz nacional do BNG, Xavier Vence, aproveitaba unha visita a Lugo para dirixirse directamente a Alberto Núñez Feijóo con respecto a este caso. Despois de que, durante o fin de semana, o presidente da Xunta e do PPdeG respondese implícitamente á denuncia alertando da posibilidade de que "municipios como Mondoñedo, gobernado polo Bloque, convértanse en Venezuela", o líder nacionalista considera un "escándalo" que "o señor Feijóo ampare unha práctica absolutamente antidemocrática en Riotorto".

Os feitos denunciados polo alcalde riotortense, di Vence, supoñen "un auténtico delito electoral" que, afirma, "tamén se dá noutras partes do país, onde o PP aprovéitase das minusvalías das persoas maiores", levándoas a "votar por correo" malia "non ser conscientes dos seus actos". "Non todo vale, Feijóo ten que encaixar a derrota alí onde a cidadanía decide retirarlle a confianza ao PP e aceptar os resultados democráticamente", afirma.

O PP permite a dous alcaldes defensores do franquismo presentarse en Galicia ás municipais

O alcalde de Baralla (Lugo), do PP, saúda co brazo no alto na porta do Concello.

• O PP volveu a presentar ás municipais galegas a dúos regidores que demostraron a súa admiración por Franco: Senén Pousa, de Beade (Ourense), e Manuel González Capón, de Baralla (Lugo)
• Ambos regidores, que levan décadas ostentando o cargo, contan para repetir co beneplácito dos dirixentes do PP de Ourense, Manuel Baltar, e de Lugo, José Manuel Barreiro, actual portavoz do PP no Senado

El Diario.es - Carmen Moraga  18/5/15

"Nós renunciamos a facer campaña. Para que, si sabemos que volverá gañar Senén Pousa. Aquí é como un caudillo. Ten á xente ben dominada". Miguel Anxo Carreiro, candidato polo PSdeG-PSOE á alcaldía de Beade (Ourense), recoñece a eldiario.es que está "absolutamente desmoralizado". Así de claro. O oponente ao que se refire é o regidor do PP que leva gobernando este consello galego de 500 habitantes desde 1974, un ano antes da morte de Franco. Ininterrumpidamente, e sempre con maioría absoluta.

O edil do PP, de 76 anos, nunca ocultou a súa admiración polo dictador. Tampouco por José Antonio Primo de Rivera, fundador da Falanxe. As súas fotografías estiveron colgadas no seu despacho ata que en outubro de 2013 un atentado, atribuído polo delegado do Goberno ao grupo Resistencia Galega, esnaquizou parte do edificio consistorial. Pousa rendeu varias homenaxes a Franco e aos "caídos por España" sen que a cúpula do seu partido conseguiuno evitar. Non só iso, senón que lle apoiaron para concorrer de novo ás eleccións municipais do 24 de maio, por décima vez.

O beneplácito deullo o líder do PP de Ourense, Manuel Baltar, fillo do histórico José Luís Baltar, considerado pola oposición política como o paradigma do caciquismo galego. "Pousa vai volver a gañar porque coñece o que hai, sabe o que se move ata debaixo das pedras. Este país traga con todo. Coma se poñen a un burro", di Carreiro, que engade que lle avergoña" o que está ocorrendo na súa terra.

Como novidade, na candidatura de Pousa esta vez vai xente nova. "É só para dar unha imaxe de renovación. Pero estes rapaces, contra os que non teño nada, están tristemente nas minchas, nos biosbardos. Nin sequera impórtalles que aquí siga habendo rúas como a avenida do Caudillo", lamenta o concelleiro socialista.

Pousa non é o único candidato do PP galego con antecedentes "franquistas". En Baralla, un concello dos Ancares de Lugo de preto de 3.000 habitantes, preséntase tamén ás municipais un edil do PP que leva no cargo desde 1987, Manuel González Capón. O edil sostivo nun pleno municipal celebrado en xullo de 2013 que "os que foron condenados a matar" durante o franquismo "será que o merecían", polo que a oposición -PSOE e Bloque Nacionalista Galego (BNG)- pediu a súa dimisión en vista de que a cúpula do seu partido non tomaba cartas no asunto.

Ao final, e de mala gana, o regidor pediu perdón polo que cualificou como "unha frase máis ou menos desafortunada". Con todo, o seu propósito de enmenda non durou moito porque pouco tempo despois González Capón decidiu outorgar o terceiro premio do concurso de meriendas das festas do pobo a un grupo chamado 'Cara ao Sol'.

Fai uns meses, o presidente provincial do partido e portavoz do Grupo Popular no Senado, José Manuel Barreiro, deu nuevamente a súa bendición a González Capón para que repetise como candidato do PP ás eleccións de maio sen importarlle nin as polémicas que levantou nin o feito de que leve 27 anos ocupando o sillón municipal.

O seu rival do BNG, Xosé Manuel Becerra Pardo, afirma a eldiario.es que eles si que están facendo campaña para intentar desaloxar do poder ao popular. Aínda que recoñece que o ven "complicado". "Pero non tiramos a toalla. Non imos agachar a cabeza nunca ", advirte o nacionalista galego.

Sobre o alcalde non ten o que se di boa opinión. "Este señor estivo durante todos estes anos tecendo unha rede clientelar, unha tea de araña no pobo que é moi difícil desfacer". Para Becerra será o seu terceiro intento nun municipio no que o PP tamén conta con maioría absoluta: cinco concelleiros fronte a dous do BNG e un do PSdeG. "Torres máis altas caeron", afirma.

Adeus ao medo a falar

Traducción Estación Atlántica

La Opinión da Coruña - R. Prieto - A Coruña 17.05.2015

Milicianos, republicanos, guerrilleiros, enlaces da guerrilla, presos políticos e sociais, mulleres sometidas a humillacións, exiliados... Ao filme 'Vencidos', o primeiro na historia do cine documental no que se unen os testemuños de vítimas do franquismo, seguiralle un novo traballo sobre a represión trala Guerra Civil. O interese nesta parte silenciada da historia parte de dúas universidades de Reino Unido. Profesores en Montfort e Canterbury trasladáronse esta semana a Galicia para gravar o testemuño de familiares e colaboradores da Asociación para la Recuperación de la Memoria Histórica.

Silencio. Durante décadas, o medo dos represaliados durante a ditadura e das súas familias obrigou a pechar baixo chave a memoria. Non se falaba en casa do ocorrido a noite na que os falangistas irromperon de madrugada para levarse ao pai, o tío ou ata ao fillo. Canto menos en público. Non poucos fillos e netos decatáronse hai pouco da verdadeira historia da súa familia, a que sepultou aos seus en tapias de cemiterios, cunetas ou montes.

Aínda hai medo a desenterrar a realidade daqueles anos, oculta durante décadas baixo mitos e mentiras e que perduró logo da Guerra Civil e durante a ditadura. Pero agora as súas voces empezan a escoitarse. O traballo de voluntarios da Asociación para la Recuperación de la Memoria Histórica (ARMH), grupo orixinario do Bierzo leonés promotor das primeiras exhumaciones do franquismo en España, permitiu que desde fai anos fálese da ditadura, empécense a limpar feridas, rómpase co medo e co silencio dos anos de represión.

Silencio. Esa palabra volveu escoitarse repetidamente durante esta semana en varias localidades galegas marcadas pola ditadura. Pero nesta ocasión non foi por medo a falar, senón para dar voz a quen durante décadas mantiveron escondida a historia dos seus familiares perseguidos ou sepultos nunha fosa común.

Documental
Galicia é o primeiro escenario dun documental que comezaron a gravar esta semana profesores das universidades de Montfort e de Canterbury, en Reino Unido, para dar a coñecer o traballo da ARMH e difundir o traballo realizado desde que na primavera de 2002 abriron a primeira fosa con vítimas do franquismo, en Priaranza del Bierzo. Na comunidade galega, a primeira exhumación realizouse en Portomarín (Lugo), onde se recuperaron os restos do exalcalde Severino Rivas, fusilado en outubro de 1936.

Investigación, identificación de familiares, tarefas de exhumación, entrega de restos aos achegados, atención ás familias, homenaxes... Os profesores de Comunicación Stuart Price, da Universidade de Montfort, e Ruth Sanz-Sabido, da Universidade de Canterbury, iniciaron na Coruña e Lugo a grabación dun documental que continuará noutros puntos de España con entrevistas a membros da ARMH e familiares de vítimas do franquismo. Na Coruña, o equipo de grabación entrevistou a Carmen García Rodeja, membro da Asociación para la Recuperación de la Memoria Histórica, e a unha voluntaria do colectivo, Gloria Soneira, que explicou os motivos que lle levaron a colaborar co equipo de historiadores, arqueólogos e forenses da ARMH.

"A idea do documental xurdiu porque Stuart é un estudioso da Guerra Civil española e Ruth porque empezou a entrevistar a xente do seu pobo e viu a cantidade de xente que tanto ten que contar sobre a represión", apunta García Rodeja.

Na axenda de entrevistas do equipo, tamén estiveron varios denunciantes que se sumaron á querella promovida en Arxentina polo galego Darío Rivas, fillo do exalcalde de Portomarín paseado en outubro de 1936, para que a Xustiza investigue a represión durante o franquismo. Antonia Fraguela, Ester García Portela e Celsa Díaz Cabanela relataron en que situación están as vítimas da ditadura, as súas vivencias e o que supuxo para elas poñer a denuncia. E pecharon o seu grabación en Galicia cunha entrevista a unha portavoz da familia Montes, que explicou o "heroico" traballo da organización das fugas por mar nas que se salvaron máis de 500 homes.

O obxectivo dos promotores deste documental, que se gravará noutras localidades do país, é doalo á Asociación para la Recuperación de la Memoria Histórica e proxectalo en gran número de lugares, así como difundilo nas redes sociais. Só dando voz a quen durante anos estiveron en silencio pódese desenterrar o medo e curar as feridas que máis de 70 anos despois aínda non se pecharon.

O PP, denunciado por "carrexar" anciáns "con demencia" para votar por correo nun pobo de Lugo

Casa do Concello de Riotorto / Xas

Os médicos acreditan a demencia de anciáns levados a votar polo PP

25/10/14
 Entre os carrexados hai xente de máis de 80 anos con alzhéimer e danos cerebrais

 

Traducción Estación Atlántica

• O alcalde de Riotorto (BNG) asegura que varias "testemuñas" acreditan que "candidatos do PP andan movendo a persoas con demencia" ata oficinas de Correos para que soliciten o voto postal pese a non estar "capacitadas"

• Feijóo ofrece este sábado un mitin no pobo xunto ao portavoz do PP no Senado e presidente provincial do partido

El Diario.es - David Lombao 16/5/15

O pequeno Concello de Riotorto, de apenas 1.400 habitantes, é un dos marcados en vermello no taboleiro electoral do PP lucense. Actualmente está gobernado por unha coalición do BNG -4 concelleiros- e o PSdeG -1 concelleiro-, mentres que a oposición está formada por 4 edís conservadores. Malia ás súas escasas dimensións, Riotorto é unha praza relevante para outra batalla, a cobizada Diputación de Lugo. Posiblemente por iso este sábado Alberto Núñez Feijóo acode personalmente a ofrecer un mitin alí. Para o alcalde e candidato á reelección, Federico Gutiérrez, a presenza do presidente da Xunta equivale a un "aval" ás prácticas que acaba de denunciar ante a Xunta Electoral: o "carrexo" de anciáns con "demencia" para tramitar o voto por correo malia non estar capacitados, di.

 

"presentamos unha denuncia ante a Xunta Electoral porque temos testemuñas", explica Gutiérrez en declaracións a este diario. Nas últimas semanas, asegura, "os candidatos do PP andan movendo a persoas anciás", das que nos consta que están solicitando certificados médicos" por tratarse de "xente que ten demencia". Lévanas, di, a oficinas de Correos como a do concello veciño da Pastoriza para solicitar o voto postal nas eleccións do 24 de maio. Fano malia "ser xente que non saben onde están, que non se poden nin mover" e que, na súa maioría, habitan en residencias de maiores por non poder valerse por si mesmas.

 

Ao contrario do denunciado polo alcalde socialista do concello ourensano de Amoeiro, neste caso non existe oferta dos servizos dun notario para facer o trámite. "Si teñen que facerse cun poder notarial resúltalles un proceso máis complicado", e neste caso para o PP local é "moito máis operativo o coche, levalos á oficina de Correos, arranxarlles os papeis, e listo". Isto sucede, entre outros motivos, asegura, porque un dos candidatos populares "ten un taxi e xa se encarga el de mover ás persoas". Este xeito de actuar ata "provocou algún enfrontamento con traballadores de Correos", dadas as dificultades das persoas transportadas para comprender os documentos.

 

"Aquí coñecémosnos/coñecémonos todos", resume Gutiérrez, para constatar que isto "non é nada que non fagan sempre". A única diferenza, mantén, é que "esta vez é máis intenso". O caso xa está na mesa da Xunta Electoral e "xa se lle comunicou á Garda Civil", aínda que o alcalde teme que "quede en nada". "Polo menos" que se saiba, reflexiona, mentres lamenta que Feijóo vaia a servir, coa súa presenza, de "aval a este tipo de prácticas". "Non creo que os vaia a reprender" durante o mitin, no que tamén está prevista a presenza do presidente provincial e portavoz do PP no Senado, José Manuel Barreiro.

 

A denuncia e a presenza de Feijóo na campaña de Riotorto chega logo dun mandato municipal no que o alcalde deste pequeno Concello mantivo enfrontamentos directos coa Xunta en varios asuntos, especialmente no referido ao copago de medicamentos. Así, despois de que o Ministerio de Sanidade anunciase a exclusión de varios medicamentos do financiamento público o goberno local deste pobo anunciou que se faría cargo do custo dos fármacos e o movemento de oposición a este recorte sanitario chegou a ser alcumado como "espírito de Riotorto". 

17 de maio. Galego, garantía de futuro

 

17 de maio: Galego, garantía de futuro. Maniféstate pola lingua!



Manifesto: Galego, garantía de futuro

Asina o manifesto

 

Queremos Galego convoca actos na Coruña, Ferrol, Foz, Lugo, Ourense, Pontevedra, Santiago e Vigo

 

Terán lugar ás 12h. O lugar irase confirmando na web

www.queremosgalego.org

Descarga aquí as imaxes da convocatoria

Imaxe do cartaz
(jpg)

Imaxe para facebook e twitter

 

VI Seminario sobre a memoria, o exilio, a muller e a guerrilla. O Gardarrios

Exposición e Ciclo de conferencias en Ribadeo

O ADN desfará o agravio da fosa do cemiterio de Teilán

Foto Alberto López

O corpo recuperado no 2012 en Bóveda pode non ser o do guerrilleiro Bernardo Álvarez. Haberá que facer outra exhumación para comprobalo

 

Carlos Cortés - Monforte / A Voz, 05/04/2015

Voluntarios da Asociación pola Recuperación da Memoria Historia abriron fai tres anos unha fosa común no cemiterio de Teilán para exhumar o corpo de Bernardo Álvarez Traballo e entregarllo aos seus familiares. Querían esparcir as súas cinzas no Bierzo, a súa comarca natal, de onde fuxiu tras a guerra civil para pasar á clandestinidade dentro das guerrillas antifranquistas que operaron en Galicia nos anos corenta. Coñecido polo sobrenome de Gasta, Bernardo Álvarez foi asasinado en 1949 nun monte de Bóveda por un garda civil que se infiltrou no maquis.

 

Outros dous guerrilleiros morreron a tiros naquela mesma operación. Eran Manuel Fernández Soto, «coronel Benito», e Elías López Armesto, «Paxaro». Este último puido escapar malferido da emboscada, pero morreu no monte pouco despois. O seu corpo foi atopado un mes máis tarde por un pastor.

 

O coronel Benito morreu ao instante, igual que Gasta. Os dous foron enterrados nunha mesma fosa común escavada no cemiterio de Teilán, a parroquia na que se atopaban cando caeron naquela encerrona mortal. A Asociación pola Recuperación da Memoria Histórica púxose a buscalos cando os descendentes de Manuel Fernández Traballo puxéronse en contacto con eles para pedirlles axuda para atopalo.

 

A seis metros do muro

Consultaron a documentación xudicial dispoñible sobre aquel caso e localizaron o enterramento con relativa facilidade. «A descrición do lugar no que se atopaba a fosa -recorda Marco González, vicepresidente da asociación- era bastante precisa». Atoparon os dous corpos a seis metros do muro este e moi preto da porta norte, tal como dicía a acta de enterramento da época.

 

Unha vez atopados os corpos, foi preciso determinar cal era o de cada un. A acta de enterramento tamén describía en que lugar fora colocado cada un. Pero na asociación déronse conta de que había un erro. O corpo que sacaron de Teilán en setembro do 2012 pode non ser o de Gasta. As feridas que presenta non son exactamente as que describe o informe forense de 1949. Así que hai un erro, ou na autopsia ou no documento de enterramento. O único xeito de estar seguros é facer análise xenéticos. As mostras do corpo desenterrado fai tres anos xa as teñen, pero necesitan tamén outros do cadáver do que ata agora pensaban que era o do coronel Benito. Este corpo non foi exhumado no 2012 porque ao contrario que Gasta Manuel Fernández Soto non ten descendentes directos e os familiares que foron localizados en Mugardos non mostraron interese por sacar o corpo de Teilán.

 

A Asociación por la Recuperación de la Memoria Histórica dispón xa de permiso do Obispado de Lugo, o propietario do terreo, para volver abrir a fosa. Pero aínda non saben cando o farán. «Só falta que formemos o equipo e que terminemos outros traballos que temos pendentes», explica Marco González. Como o corpo está localizado, non lles levará moito tempo. O que si pode tardar é o resultado da investigación xenética. Os restos de ambos os corpos e as mostras xenéticas cedidas por familiares de Gasta serán enviados a Arxentina. O equipo de antropoloxía forense daquel país que colabora desde hai anos con esta asociación será o que coteje os datos e busque as equivalencias de ADN.

 

No camiño polo que escapou

Só entón, Santiago, o único fillo que tiña Bernardo Álvarez, poderá esparcir as cinzas do seu pai no camiño polo que escapou en 1948 cando a Garda Civil foi a buscalo á súa casa de Bembibre. A última vez que o viron con vida.

 

Os familiares do terceiro asasinado reclamaran os seus restos no 2012

Elías López Armesto, «Paxaro», era o único dos integrantes do grupo do coronel Benito que foron asasinados aquel 22 de xuño de 1949 que era natural do municipio de Bóveda. Irmán do último alcalde republicano de Paradela, o corpo de Paxaro non foi enterrado na mesma fosa que os seus dous compañeiros, porque o seu corpo foi atopado no monte varias semanas despois da emboscada.

 

O seu corpo estaba enterrado por detrás da cabeceira da igrexa e tamén foi localizado nas escavacións do 2012. Os seus familiares reclamaron entón o corpo para sacalo da fosa e enterralo nunha sepultura.

 

O antecedente das identidades erróneas dos tres enterrados en Triacastela

O de Teilán non é o primeiro caso de identificación errónea ao que se ha ter que enfrontar a Asociación por la Recuperación de la Memoria Histórica. Ocorreu no 2010 cos corpos de tres maquis atopados no cemiterio de Vilavella, no municipio de Triacastela. Cando abriron a fosa, na asociación esperaban atopar a Pedro e Salvador Voces Cañóniga e a Ovidio Peláez Rodríguez. Eses eran os nomes que aparecían nos documentos xudiciais que deixan constancia do seu enterramento nunha fosa dese camposanto en 1943, tras ser abatidos a tiros polas forzas de seguridade franquistas.

 

Con todo, resultou que Salvador Voces e Ovidio Peláez morrera realmente uns anos despois daquilo. Os investigadores da asociación chegaron á conclusión de que os dous corpos atribuídos en 1943 a eles correspondían en realidade a Antonio Veiga Guerreiro e Félix Yáñez González, procedentes das localidades bercianas de Villabuena, San Xoán de Mátaa e Campelo, respectivamente.

 

Teilán e Vilavella son dous dos catro enterramentos de vítimas do franquismo exhumados ata agora na metade sur da provincia de Lugo pola Asociación por la Recuperación de la Memoria Histórica. As outras dúas aperturas de tumbas levaron a cabo en Cereixido (Quiroga) no 2008 e en Cortapezas (Portomarín) no 2005.