27 de setembro de 1975. 40 años despois duns asasinatos de estado

O 27 de setembro de  1975, a cidade de Vigo e o mundo enteiro estremecíase diante das derradeiras penas de morte executada en Europa por motivos políticos. Cinco loitadores antifranquistas eran asasinados logo duns xuízos farsa e sen as máis mínimas garantías procesais. Tales feitos golpearon sobre todo a nosa cidade  porque entre os cinco asasinados, dous, Xosé Humberto Baena Alonso e Xosé Luís Sánchez Bravo-Solla  eran veciños de Vigo. Xunto a eles caian tamén diante do pelotón de fusilamento Ramón García Sanz, Juan Paredes Manot ”Txiki” e Angel Otaegui.

É unha obriga inescusable para todos e todas @s  que creemos na necesidade  da verdade , da xustiza e da reparación para coas vitimas da ditadura franquista que a lembranza deste tráxico acontecemento non esmoreza e desapareza para sempre da nosa memoria  colectiva.

Dende aquel 27 de setembro  ata hoxe mesmo, con maior ou menor intensidade pero  co mesmo e activo compromiso de denuncia  antifascista contra os crimes da dictadura, @s amig@s, compañeir@s e camaradas de Xose Humberto Baena e tamén de  Xosé Luis Sánchez-Bravo,  tentamos manter viva a súa memoria celebrando de forma ininterrompida durante estes cuarenta anos un acto de homenaxe  no  cemiterio de Pereiro en Vigo diante da tumba de Xose Humberto Baena, “ Peter”.

Porén este ano ten especial relevancia simbólica por tratarse do 40 aniversario daqueles asasinatos legais. Por eso creemos que é a nosa obriga levar a cabo   unha serie de iniciativas de maior calado e relevancia publica que as que desenvolvimos en anos anteriores para  chegar a todala  veciñanza   de Vigo e  para que ninguén esqueza  o que aconteceu fai agora cuarenta anos .

Dende a Comisión 27 de setembro , creemos que tería un grande impacto social que o día anterior  ao acto do cemiterio aparecese publicada en Faro de Vigo  unha grande esquela,  reivindicativa, militante e memorialista, que fora quen de golpear a conciencia do pobo e, ao tempo, axudase a realizar  un exercicio de memoria e homenaxe aos que deron a súa vida loitando contra a dictadura.

Tamén entre as iniciativas que imos desenvolver está o do aluguer de  dúas grandes vallas publicitarias de 8 metros de longo por 3 metros  de ancho (adxuntase texto) que durante quince días, entre o 13 e o 27 de setembro, sirvan  para lembrar a  figura de  Baena, Sanchez-Bravo, García Sanz, Txiki y Otaegui e aqueles asasinatos de estado.

ESTE É O NOSO OBXECTIVO.  Naturalmente, para levar a cabo todas estas iniciativas precísanse fondos. Para acadalos  poremos en circulación  uns bonos de axuda por valor de  2 e 5 €  que estarán a venda  durante os meses de agosto e setembro. Para aquelas persoas que non teñan acceso a mercar os bonos, terán a súa disposición o  numero de conta bancaria ES20 2080 5217 2130 4000 2915 na que poderán facer as aportacións económicas  que consideren oportunas, debendo indicar no concepto  27 DE SETEMBRO 2015.

Dos fondos recadados dependerá  non só o tamaño da esquela,  senón tamén o lugar de ubicación das vallas publicitarias.

Máis nada , agardando contar co voso apoio  solidario e antifascista, recibide un saúdo fraterno

Asunción Baamonde Polo
Miguel Angel Gomez Álvarez
Celso X. López-Pazos
Marí Luz Maset Catala
Laura Pérez Durán
Manuel Reinoso Dominguez
(Pola Comisión 27 de setembro de 1975)


¡¡¡VERDADE , XUSTIZA E REPARACIÓN  PARA COAS VITIMAS DA DICTADURA¡¡¡


¡¡¡CONTRA A IMPUNIDADE DO FRANQUISMO¡¡¡


VIGO  XULLO DE 2015

María Lopo presenta en Francia o drama das Marías de Compostela

Revista Les Cahiers du CTDEE nº 3, editada polo Centro Tolosano de Documentación sobre o Exilio Español

A ensaísta e profesora galega María Lopo, doutora en Literatura Francesa pola Universidades da Alta Bretaña, presentou na revista Les Cahiers du CTDEE, editada polo Centro Tolosano de Documentación sobre o Exilio Español, un esclarecedor traballo en francés sobre a relevancia histórica e social da figura das Marías de Compostela, baixo o título de “Deux femmes contre l’oppression franquiste. Les couleurs de la dignité: María et Coralia Fandiño Ricart”

O artigo, amplamente ilustrado con significativas fotografías das Marías en diversas épocas, así como da súa escultura na Alameda de Santiago, relata as súa procedencia familiar anarquista e o devastador efecto da represión fascista sobre elas e a súa familia, así como a aínda insuficiente e deformada recuperación da súa memoria histórica.

María Lopo doutorouse en Francia cunha tese sobre o poeta bretón Guillevic, publicada como Guillevic et sa Bretagne. Como estudosa interesouse sobre todo pola poesía francesa contemporánea e polo celtismo, incluídas as relacións de Galicia co mundo celta. En francés publicou tres libros titulados Galice & Compostelle, Fisterra e La Galice. Traduciu desde o francés ao galego e viceversa, e editou correspondencia de Breton, Péret, Duchamp e Granell.

No terreo da memoria histórica ocupouse preferentemente de mulleres exiliadas, como a artista Amparo Segarra e a actriz María Casares, sobre quen publicou o libro Cartas no exilio. Correspondencia entre Santiago Casares Quiroga e María Casares. Membro fundacional de Unión Libre. Cadernos de vida e culturas, reuniu no seu último número boa parte dos seus traballos baixo o título de Ensaios en espiral.

Panegírico pró-fascista na capa dominical do ‘El Correo Gallego’

 

A imprensa burguesa mais reacionária perde cada vez mais qualquer decoro e lança-se a difundir reportagens que até nom há muito eram consideradas “extremistas” no campo de jogo do sistema. Hoje foi a vez do jornal direitista compostelano, ‘El Correo Gallego’, tradicionalmente ligado ao Partido Popular ou, no seu defeito, a quem quer que governe […]

 

Galiza - Diário Liberdade 05 Abril 2015 - A imprensa burguesa mais reacionária perde cada vez mais qualquer decoro e lança-se a difundir reportagens que até nom há muito eram consideradas "extremistas" no campo de jogo do sistema.

 

Hoje foi a vez do jornal direitista compostelano, 'El Correo Gallego', tradicionalmente ligado ao Partido Popular ou, no seu defeito, a quem quer que governe o concelho da capital e/ou a Junta da Galiza.

 

Numha reportagem de três páginas, o jornal compostelano homenageia um velho fascista que denomina "último galego da División Azul", um miltar veterano da campanha contra a URSS, que exibe abertamente o seu anticomunismo e gaba a "heroicidade" dos milhares de franquistas embarcados na "cruzada" nazifascista contra o povo soviético.

 

A reportagem, assinada por Antonio Balseiro, constitui umha constante apologética dos soldados "sem medo" que fôrom em apoio das tropas hitlerianas em plena invasom da URSS, numha operaçom de grandes dimensons ordenada polo governo golpista e ilegal do assassino Francisco Franco contra um país soberano.

 

Nada disso impede exaltar o alegado papel protagonista dos fascistas espanhóis na batalha de Krasni Bor, impedindo o esmagamento do exército nazi por parte das tropas soviéticas.

 

Para além dos pormenores do vomitivo "trabalho jornalístico", a publicaçom na capa e com grande extensom, textos e imagens laudatóriras de factos históricos como esse constitui mais um indício da deriva reacionária que de maneira cada vez mais visível segue a imprensa do regime.

 

Em maos do grande capital financeiro e da própria arquitetura institucional burguesa, financiados milionariamente com dinheiro público, os meios "de comunicaçom" servem mais do que nunca de complemento propandístico necessário na imposiçom da ideologia e do sistema dominante.

Resposta ao coronel Fernández Navarro

O coronel Navarro, ante un retrato de Franco, o día en que foi destituido
Foto e texto da foto de La Opinión A Coruña 9/7/09

Traducción Estación Atlántica

 

Cartas dos lectores

La Opinión A Coruña - Cándido Barral Alvarellos 15.03.2015

Con estupefacción leo a entrevista entreverada dun cinismo prepotente e sarcástico non desprovisto de crueldade, á que don Lorenzo Fernández sométese na OPINIÓN o pasado xoves, presentado como excomandante militar da Coruña, cesado fai 7 anos por evacuar un informe sobre a lei de recuperación da memoria histórica. Informe sobre unha lei civil dun Estado e Goberno democráticos, comentado por un militar e transmitido segundo el, por unha "cadea de mando", que ha de estar constitucionalmente supeditada ao único e auténtico mando, é dicir, a autoridade civil que encarna a vontade popular.

A lei para a recuperación da memoria histórica só pretendeu lograr a dignidade dos mortos, inxusta, estúpida e gratuitamente asasinados. De forma especial, civís da retaguardia fieis á II República, militares republicanos cuxa bandeira xuraran, inocentes que fuxían descalzos dos bombardeos, anciáns que se morrían de pé polos camiños de Francia, executados por envexas en pobos e cidades, agnósticos denunciados polos curas, terratenientes que se sacudían a braceros díscolos, pobladores de cunetas e barrancos. Esixir un pouco de dignidade para aqueles que xacen sen saberse onde en contraposición daqueles a quen lles foron dados honores, medallas, distincións, bagatelas, himnos e desfiles, tédeums en basílicas cuxos columbarios, para maior inri, reenchéronse con republicanos extraídos de humildes nichos de vellos cemiterios de pobo, para os que foron a gloria dos heroes, a inmortalidad dos deuses e o incienso das divinidades.

A súa afirmación de que estes corpos han de ser igualmente recolleitos, dáse de bruzos coa formulación de igualdade que impregna a igual medida vítimas e verdugos. Gárdese as súas "boas intencións" e resérvese ese acompañamiento nos sentimentos, que soa a mero espazo de burla e mortificación, só parello á imaxe que reflicte cando se pronuncia sobre o fracaso republicano, ignorando que non ignora, que á II República matárona, non se morreu. Matárona vostedes, refírome.

Recorda señor Fernández a vella petición de don Manuel Azaña? Paz, piedade, perdón. Por favor, só un pouco do que tanto nos deben. Piedade.

Os galegos que venceron aos nazis

 

Víctor Lantes, fillo duns taberneiros da Coruña, manexou un morteiro nos bosques de Francia fronte aos tanques Panzer do exército alemán. Ángel Rodríguez Leira, alcumado Cariño López, tomou parte na liberación de París e no asalto da residencia do Führer. Loitaron unha guerra de nove anos contra o fascismo. Combateron a Franco e a Hitler. Perderon na casa e gañaron fóra. Nunca volveron estar ao sur dos Pireneos.
 

Luzes - Xaneiro 2015 Número #14 Texto: Arturo Losada · Imaxe: Evelyn Mesquida
 

Ángel Rodríguez Leira naceu en Cariño en 1914. Traballou como percebeiro e mariño, foi militante da CNT, casou e tivo dous fillos, Ángel e Marina. E logo estalou a Guerra Civil. Foi recrutado á forza polos sublevados e obrigado a vestir o uniforme dos sublevados. Pero foi por pouco tempo, xa que desertou en canto puido para loitar co bando leal canda outro cariñés, Antonio Yáñez, o Gharepo.

En marzo de 1939 víronse acurralados en Alacante, unha das últimas provincias en caer. Con outros cinco compañeiros, saíron de Guardamar del Segura nunha barquiña que era «case unha patera», segundo conta un dos netos de Ángel, Andrés Alonso. Enchérona de laranxas e cruzaron o Mediterráneo en catorce días, ata chegar a Beni Saf, na Alxeria francesa. Como moitos outros exiliados republicanos daquela altura, foron considerados perigosos polas autoridades e internados no penal de Suzzoni.

Segundo recolle Alicia Alted no libro La voz de los vencidos, Suzzoni era unha antiga fortaleza convertida en cárcere, carente de todos os servizos básicos, onde foron recluídos uns 300 republicanos. Un deles, o aviador Joaquín Tarazaga, lembraba: «O réxime era moi austero, só nos daban un pan para cada catro, lentellas e rutabaga —un tipo de nabo—. Cando me internaron, en abril de 1939, pesaba 67 quilos, e en decembro, cando me evadín, só 35». Tamén os dous amigos galegos tentaron escapar daquel inferno en dúas ocasións, sen éxito. A saída non lles chegou ata 1942, cando os alistaron, de novo pola forza, nos Corpos Francos de África. O exército dos EUA viña de desembarcar en Marrocos e Alxeria e as colonias francesas apresuráranse a baleirar os campos de prisioneiros para formar este batallón co que plantarlle cara ao Afrika Korps de Rommel.

O país galo vivía entón unha esquizofrenia, entre a submisión colaboracionista do réxime de Vichy e a resistencia da «Francia Libre» dos partidarios do exiliado De Gaulle. A chegada dos americanos fixo que ninguén quixese ser tomado por vichista. Porén, estes Corpos Francos disolvéronse axiña, tras algúns combates en Tunisia. Ángel e Antonio escolleron entón alistarse co xeneral Leclerc, que viña de loitar por toda África baixo a bandeira da Francia Libre. Polo seu prestixio gañado na batalla, foi escollido para comandar a 2ª División Blindada, unha unidade de nova creación dentro do exército do xeneral Patton. Formábana 14.000 homes de 32 nacionalidades, e uns 2.000 eran republicanos españois. Os dous fuxidos de Cariño remataron na 9ª Compañía, La Nueve, case toda formada por veteranos da Guerra Civil. Ángel Rodríguez Leira pasou a empregar o nome de Cariño López, para ocultar a súa identidade e deixar sinalado o seu lugar de orixe. Era unha práctica habitual entre os soldados, e mesmo nos mandos. O propio Leclerc escondía o seu nome real, Philippe de Hauteclocque, para aforrarlle á súa familia posíbeis represalias dos vichistas.

A 2ª División Blindada trasladouse a Escocia, antes de desembarcar en Normandía a comezos de agosto de 1944, dous meses despois do Día D, coa zona xa asegurada para permitir o paso dos blindados. A 9ª Compañía, integrada por homes con experiencia en combate, foi sempre na vangarda. Era unha unidade motorizada, que transportaba armamento antitanque nuns veloces half-tracks todoterreo. Os soldados pintáronlles a bandeira da República española e bautizáronos con nomes de batallas da Guerra Civil, como Madrid, Ebro, Guadalajara ou Brunete. Cariño López viaxaba na Guernica, e non tardou en facerse un nome pola súa puntería co canón do 57.

Así o conta o capitán Raymond Dronne, o oficial francés ao mando desta compañía de exiliados. Nas súas memorias, Carnets de route d’un croisé de la France Libre, reivindicaba o papel dos republicanos españois na loita pola liberación de Francia, «impulsados por un enorme desexo de revancha e de vitoria». Nelas eloxia a habilidade de Cariño López para rebentar blindados alemáns, e defíneo como «un home de gran sangue frío». Tivo que demostralo ben cedo. O 19 de agosto, La Nueve contivo unha división enteira da SS na vila de Écouché, nunha durísima batalla. Cariño López estivo 24 horas sen afastarse do seu canón, no que «gravaba unha esvástica por cada tanque que destruía», segundo o seu neto Andrés.

Na noite do 24 de agosto, esta unidade sería a primeira en entrar en París e chegar ate o Hôtel de Ville, a sede do concello. Aló, un sorprendido tenente valenciano, Amado Granell, atopouse co líder da resistencia, Georges Bidault, e a foto dese encontro apareceu na portada do xornal Libération. En dous días, a capital foi liberada, nunha vitoria que marcou o principio da fin da Guerra. Aqueles half-tracks de estraños nomes tiveron un lugar destacado no desfile triunfal polos Campos Elíseos.

Nas semanas seguintes, a compañía pagou un alto custo en vidas para conter os alemáns na beira do río Mosela, cubrindo o avance do resto da división. O cabo Cariño López volveu ter un papel destacado: destruíu cinco Panzer en cinco disparos. O 26 de setembro de 1944 foi condecorado en Nancy xunto ao subtenente Miguel Campos e o sarxento Fermín Pujol, por Charles De Gaulle en persoa. O mesmo De Gaulle que logo afirmaría que na liberación de París só participaron franceses. A condecoración debeulle ser amarga ao galego: catro días despois vería morrer o seu amigo Ángel Yánez, nun ataque sobre a vila alsaciana de Vaqueville, con outros dous compañeiros.

O percebeiro chegou a sarxento e loitou aínda na liberación de Estrasburgo, onde o frío era un inimigo tan perigoso coma os alemáns. Quedaban xa poucos dos homes que se alistaran en Alxeria. Raymond Dronne explicou que «tras cada combate, os baleiros enchíanse con mozos franceses, case todos carentes de instrución militar. Os vellos loitadores tomaban baixo a súa protección estes recrutas inexpertos, formándoos e protexéndoos; comportábanse como pais preocupados». Ao final da guerra, só 16 dos 156de La Nueve volveron á casa con vida.

A súa última parada bélica estivo no Niño de Aguias, o refuxio dos altos cargos nazis. Estaba situado na vila alpina de Berschtesgaden, ao sur de Salzburgo, e defendido polos últimos efectivos das SS. Moitos deles eran pouco máis que adolescentes animados polo fanatismo, pero non por iso a batalla resultou máis suave. Os americanos chegaron primeiro á vila, pero os homes de Leclerc foron os que tomaron o Niño de Aguias, e fixeron ondear nel a bandeira francesa o 5 de maio de 1945. O artilleiro cariñés estivo presente, e saíu de alí cun reloxo de ouro que aínda hoxe segue na casa dunha das súas fillas.

Ángel gañou en Europa a súa gran guerra contra o fascismo, pero este seguía na casa. Non retornou nunca a España, sabedor de que aquí o agardaba un pelotón de fusilamento ou un tiro na caluga. Ficou en Francia, onde casaría e tería outras dúas fillas antes de morrer en París en 1979. Dende 2010 unha placa lembra en Cariño este veterano da loita pola liberdade. Na vila viven aínda os seus fillos galegos e algúns dos seus netos.

[...]

Artigo completo no número #14

A Asociación pola Memoria defende que o fallo é ´impecable e será difícil tombalo´

Noticia na Voz: Os demandantes piden que o Concello derrube a cruz do Castro canto antes
Foto: Faro

 

Traducción Estación Atlántica

Mantén que se trata "do signo máis visible do franquismo" e reclama a Besteiro e Pedro Sánchez que "tomen nota do que aquí sucede" » Critican a "prepotencia" do regidor

 

Faro de Vigo - A. Méndez 09.09.2014
Tranquilidade e prudencia. O recurso do Concello á sentenza de derriba entraba dentro do esperado pola Asociación Viguesa pola Memoria Histórica do 36. O seu avogado, Guillermo Presa, mostrábase sereno ante esta posibilidade na comparecencia celebrada no Museo MARCO porque asegurou que "a sentenza está perfectamente armada desde o punto de vista técnico. É impecable, esta moi argumentada e vai ser prácticamente imposible tombala en segunda instancia", defendía antes ata de coñecer as intencións do goberno local que chegarían unha hora despois.

Tamén o presidente do colectivo, Telmo Comesaña, asumía a réplica con deportividad e avanzaba que pese ás enerxías consumidas neste proceso desde 2008, quédalles "gasolina para continuar a loita". "Seguiremos dedicándolle todo o tempo que sexa necesario. Estou moi sereno. O único que non admito é que nos digan que nos esquezamos porque é imposible deixar pasar o que aquí ocorreu".

E non será leste o seu último obxectivo. Comesaña asegura que cando culmine o procedemento sobre a Cruz do Castro poñeranse en marcha con outros retos. "É mentira que en Vigo xa non queden símbolos fascistas. Hainos en Aduanas e noutro edificio do porto e quédanos traballo por facer", explicaba tras unha xornada de sobresaltos na que decidiron comparecer no Museo MARCO como homenaxe ás vítimas alí fusiladas.

En contra do acordo municipal que reviste á Cruz do Castro de contido relixioso, a asociación considera que é "o signo máis visible do franquismo en Vigo" e, antes de coñecer que o Concello recorrería, pediron a súa "retirada inmediata porque supón un enaltecimiento do terror e unha humillación para quen sufriron as consecuencias do réxime", puntualizou Manuel Reinoso, que agradeceu as achegas dos historiadores José Ramón Rodríguez Lago e Xoán Carlos Abad e compartiu o éxito da sentenza "cos máis de 4.000 vigueses e 30 colectivos que asinaron pola demolición".

Comesaña referiuse ao monumento como "unha espada cravada no corazón de Vigo" e aclarou a "quen nos tratan como talibanes, que non imos por aí destruíndo cruces nin causando dano. Queremos tirar unha en concreto polo seu significado fascista", reiterou antes de censurar o comportamento do goberno local en todo este proceso: "O alcalde mostrou unha actitude prepotente e antidemocrática. Non contesta aos escritos e utiliza aos funcionarios para denunciarnos", lamentou acompañado de Margarita Caballero.

O seu testemuño foi o máis emocionante e arrincou os aplausos dos representantes de sindicatos, asociacións e BNG e EU que lles acompañaron: "Son católica pero iso non me impide pedir xustiza. Hai moitos vigueses que morreron sen unha defensa xusta e aínda quedan fillos e netos vivos en Vigo. Debémosllo", lanzou nun chamamento dirixido ao goberno local.

A asociación quere facer escoitar os seus argumentos e reclamou a intervención do secretario xeral do PSdeG e do novo líder do PSOE. "Enténdese menos o que ocorre porque se trata dun alcalde socialista. Besteiro e Pedro Sánchez deben tomar nota do que aquí sucede", reclamaron os membros do colectivo, que se gastou máis de mil euros só na presentación da demanda.

Roxelio Arca cerdedense no Exercito Popular da República

Roxelio Arca no monolito da Ponte do Barco

Reportaxe sobre Roxelio no Faro de Vigo

 

Canteiros da terra de montes no exército popular da república [Álbum de guerra]

 

www.tabeirosmontes.com

O fotógrafo de Hitler, en Vigo

 

Traducción Estación Atlántica

Suplementos de La Opinión A Coruña - Salvador Rodríguez  11/07/10
Do mesmo xeito que a Guerra Civil española serviu ao III Reich como campo de probas da eficiencia da súa incipiente poderío militar, para o propio Führer o conflito bélico en España derivou tamén na ocasión propicia para mostrar as imaxes das primeiras vitorias do seu exército, isto é, a base dun aparello propagandístico moi ben estudado que, si co branco e negro, era xa de seu rotundo e contundente, a todo cor exhibía unha espectacularidad case inédita na época, pois non esquezamos que, en 1936, eran moi escasos aínda os fotógrafos que se atrevían a experimentar coa cor, e moito menos en exteriores .

Seguramente foi esa a razón pola que, de entre os seus tres fotógrafos de confianza, Adolf Hitler elixiu a Hugo Jaeger (os outros dous eran Heinrich Hoffman e Hans Erlt) para retratar as homenaxes que, tralo triunfo de Franco, tributáronselle no noso país á Legión Cóndor. Cando a prestixiosa revista norteamericana Life procedeu a clasificar as fotos que adquirira, en 1965, a Jaeger, creu que a instantánea do desfile de falangistas correspondía aos actos celebrados na capital de España cando, en realidade, pertencía aos fastos de despedida das tropas alemás que tiveron lugar o 24 de maio de 1939 na cidade de Vigo, tal e como explica na páxina seguinte Xoán Ignacio Herrero.

O que a estas alturas non puido ser contrastado é si Hugo Jaeger acompañou á Legión Cóndor desde a súa mesmo viaxe de partida a España, ao comezo da guerra, ou o fixo ao final. Todo parece indicar que ocorreu isto último, pois non se conserva ningunha foto de Jaeger en primeira liña da fronte e si, en cambio, decenas delas en actos públicos organizados "a maior gloria" do Führer .

A Legión Cóndor
Legión Cóndor foi o nome con que se bautizou á forza de intervención alemá en España en favor do bando franquista. Fornecida, mayormente, por avións e pilotos da Luftwaffe, a medida que foi avanzado a guerra incorporou ás súas filas a soldados da Wehrmacht, as forzas armadas baixo cuxo peso caeu precisamente tres meses despois a invasión de Polonia, é dicir, o capítulo inicial da II Guerra Mundial.

Constituída na súa primeira fase por 3.800 homes ao mando do coronel Von Richtofen, ao final da guerra o contingente de soldados da Cóndor que se mobilizou en España ascendía a ao redor de 5.000. Avións, tanques de combate, artillería antitanque e antiaérea e varias seccións de vehículos de combate constituían o material de guerra desta unidade que, naquel momento, non era precisamente das que en Alemania considerábanse máis modernas. Fronte a ela, o armamento soviético que recibira como fornezo a II República era moito máis avanzando desde do punto de vista tecnolóxico.

Protagonista de numerosas ofensivas do exército "nacional" sobre o territorio en mans do adversario, os avións da Cóndor pasaron tristemente á Historia por ser os artífices do bombardeo indiscriminado que sufriu a cidade vasca de Guernica -plasmado por Pablo Picasso no seu famoso cadro-, unha operación que ata os propios franquistas atribuíron a unha "iniciativa persoal" de Richtofen (fillo do lendario Barón Vermello, da Primeira Guerra Mundial). Do que non cabo dúbida é de que aquela vanguardia militar do III Reich estaba composta por soldados durísimos, ben preparados e dispostos sempre para calquera operación que se lles encomendase. Talvez Hitler regateara a Franco a calidade do armamento fornecido, pero a valía daqueles homes quedaba fóra de toda sospeita, sobre todo a destreza dos aviadores, forxados nunha escola alemá de aviación da que xurdira o progenitor do propio Richtofen.

Finalizada a contenda, cando se soubo que Vigo ía a protagonizar o "acto de despedida" a aqueles alemáns, as novas autoridades da cidade, emanadas da vitoria fascista, dispuxéronse a converter a do 24 de maio de 1939 nunha xornada histórica. Iso si, os fastos engalanáronse como de "homenaxe ao Xeneral Aranda".

O propio editorialista de Faro de Vigo se embargó do fervor do bando victorioso e, na véspera de desfílelos, arrincaba o seu chamamento a unha participación masiva da cidadanía que se sumase ás "Vibracións de entusiasmo jubiloso que atravesan nestes días as campiñas e as montañas galegas".

"Eran as dez da noite -relata a xornalista Patricia Álvarez- e os soldados e aviadores alemáns desfilaban portando antorchas e bengalas con paso seguro e firme mentres, o inmenso gentío que abarrotaba as beirarrúas, saudáballes brazo no alto ou axitando bandeiras coa cruz gamada. As ensordecedoras salvas de aplausos apenas deixaban oír os himnos que entonaban as bandas de música".

Dous días despois, o 26 de maio de 1939, os cinco trasatlánticos que trasladaban aos alemáns de regreso á súa patria partían do porto vigués, e tamén ese día "foi apoteósico", segundo Patricia Álvarez, aínda que nesta ocasión os vigueses tiveron que apiñarse nos peiraos e algúns marineros non dubidaron en utilizar as súas embarcacións para despedir aos aliados de Franco na mismísima boca da ría.

A este respecto, e matizando a participación popular, escribe Eduardo Rolland en Galicia en guerra (Edicións Xerais) que "Naquela masa humana que vitoreaba aos exércitos de Hitler polas rúas de Vigo uníanse, por unha banda, a fe e, polo outro, o medo. E máis despois do chamamento realizado polo alcalde, Suárez Llanos, que publicou un bando chamando aos cidadáns a participar, por decreto, no desfile: "Os vigueses, que teñen o honor de poder testemuñar por última vez a gratitud de España á nobre Nación Alemá, acudirán todos a despedilos"". De maneira que, en apreciación de Rolland, "quedarse en casa e non honrar aos nazis non parecía unha boa idea". Fontes ás que tivo acceso o mencionado Rolland sosteñen que, en agradecimiento ao trato recibido, o alcalde vigués foi agasallado polos alemáns cun retrato de Adolf Hitler que fora enviado expresamente por Herman Göering e que lle foi entregado polo coronel Richtofen, pero o caso é que o rastro de devandita obra perdeuse para sempre e nin sequera nos arquivos do Concello de Vigo consérvase documentación algunha que avale o seu paso polas dependencias municipais, un feito moi raro tendo en conta que se trataba dun agasallo de Alemania a Vigo, que non dunha dádiva persoal a Suárez Llanos. Cabería a posibilidade de que aquel retrato fose unha fotografía en cor do Führer".

Buscando fai uns meses en internet material gráfico sobre a guerra civil española atopeime nun blog cunha fotografía en cor na que aparecía desfilando unha unidade de milicias falangistas. O pé de foto explicaba que se trataba dun desfile militar durante a guerra civil nunha cidade española. Pero o que máis me chamou a atención era que o escenario no que estaba tomada resultábame a primeira vista enormemente familiar. Observada con máis detalle non me coubo a menor dúbida de que se trataba da praza situada entre Urzaiz e o arranque da rúa do Príncipe, en Vigo. Tamén me pareceu que era unha foto descoñecida, desde logo por min, pero en xeral na cidade olívica.

Con estes elementos a curiosidade histórica fíxome investigar para tratar de obter a maior información posible sobre a foto en cuestión.

O primeiro paso foi tratar de localizar a procedencia da mesma. Atopeina no arquivo fotográfico da revista Life, no que se identificaba como o seu autor a Hugo Jaeger e situábaa en Madrid o día 19 de maio de 1939, no contexto dos fastos pola celebración da vitoria militar do bando "nacional". Estes últimos datos obviamente son erróneos, unha vez confirmado que se trataba de Vigo, como calquera pode comprobar comparando a imaxe daquela instantánea coa de hoxe.

Hugo Jaeger foi fotógrafo persoal de Hitler. Documentó en imaxes múltiples aspectos da vida pública e privada do Führer, do réxime nazi, e da II Guerra Mundial, desde 1936 ata o final da guerra. Posuía a máis recente tecnoloxía para realizar fotografía en cor, a cal estaba nos seus inicios naqueles momentos e era moi do gusto de Hitler. Nela especializouse Jaeger.

Coa derrota alemá e consiguiente invasión do país, a súa casa, preto de Múnich, foi rexistrada por un grupo de soldados norteamericanos. Deron cunha maleta de coiro na que Jaeger depositara miles de negativos, pero ao abrila atopáronse cunha botella de coñac que o fotógrafo colocara encima das diapositivas. Os soldados entusiasmados compartiron con el a botella e esquecéronse do restante contido da maleta.

Ante o risco de ser sorprendido finalmente polas forzas aliadas con ese material comprometedor, o que podería traerlle nefastas consecuencias, decidiu escondelo metendo os negativos en envases de vidro e enterrándoos nos arredores de Múnich. Periódicamente os desenterraba para cerciorarse do seu estado de conservación e volvíaos a soterrar. Así ata 1955 en que definitivamente levantounos para depositalos nunha cámara acoirazada. En 1965 vendeunos á revista Life, a cal mantívoos prácticamente inéditos ata que os publica na súa edición digital no 2008.

Hugo Jaeger estivo en España no mes de maio de 1939 fotografando as últimas semanas da Legión Cóndor alemá no noso País, e con ela desprázase a Vigo para reembarcar cara a Alemania. As distintas unidades germanas comezan a chegar en tren a Vigo desde a madrugada do día 24 de maio e embarcan para Hamburgo o día 26 do mesmo mes. A foto sería sacada entre esas dúas datas.

O día 24 celebráronse na cidade distintos actos de exaltación da figura do xeneral Aranda, considerado un heroe polo bando franquista tras sublevar a guarnición de Oviedo e resistir cercado durante meses os envites dos republicanos. Aranda estaba en Vigo ao obxecto de participar na súa homenaxe e para embarcar tamén cos legionarios alemáns e un grupo de xenerais españois invitados por Hitler a visitar Alemania, entre os que se atopaban o contraalmirante Agacino e os xenerais García Valiño, Solchaga, Martín Alonso, Yagüe, Alonso Veiga e Martínez Campos.

Como parte deses actos de ensalzamiento de Aranda celebrouse na tarde dese día 24 unha parada militar polas rúas do centro de Vigo, na que participaron preto de seis mil homes pertencentes á División 83 do Corpo de Exército de Galicia, á guarnición local e a milicias de Falange. Aí é onde Jaeger sacou a fotografía.

Así se conclúe que a imaxe foi tomada na tarde do día 24 de maio de 1939 no cruzamento das rúas Colón, José Antonio -naquel momento- e Príncipe, por Hugo Jaeger. Unha curiosa e moi interesante fotografía, de gran valor pola tortuosa historia que a acompaña, polo seu autor, por resultar ata agora prácticamente descoñecida na nosa cidade, por ser unha das poquísimas fotos en cor tomadas en Vigo no contexto da Guerra Civil -xunto coas do embarque da Legión Cóndor, do mesmo autor- polo testemuño histórico que supón e por ser moi probablemente a primeira foto en cor da cidade de Vigo.

Bicicleta Republicana en Vigo

 

Seguindo coa publicidade da manifestación do 14 de Abril. Hoxe comenza unha campaña sobre rodas da Bicicleta Republicana. Os horarios e lugares por onde vai realizar a publicidade son os seguintes:

-Mércores 9, de 18 a 20 horas Centro (Príncipe,P.Sol ,Náutico)
-Xoves 10, de 18 a 20 horas Travesas,P.Independencia ,Peritos
-Venres 11, de 18 a 20 horas Centro
-Sabaído 12, de 11 a 13 horas no Calvario
            de 15 a 16 horas Balaidos ( partido Celta-R.Sociedade )
            18 a 20 horas Centro
-Domingo 13, se o tempo acompaña, 2 horas en Samil
-Luns 14 de Abril dende as 19 horas no Centro até o remate da manifestación

Comunicado da Asemblea Republicana deVigo pola campaña publicitaria do 14 de abril e VITRASA

Prezad@s  compañeir@s
Esta ano a nosa asociación decidiu facer unha forte campaña publicitaria (aprobada en Asemblea) para promover a participación  na manifestación do 14 de abril que  como todos os anos organizamos. Para iso contratamos unha cuña publicitaria para ser emitida por Radio Vigo-Cadena SER (desconexións nos programas de Nierga e Francino) cinco veces o mesmo 14 de abril, a colocación de catro vallas publicitarias de de 8m de ancho por 3m  de alto en lugares estratéxicos  da cidade e a emisión nas televisións dos autobuses de Vitrasa dun anuncio da manifestación en impactos de 10 segundos acompañados polos sons do himno de Riego; estes anuncios comezaron a emitirse  o día 26 de marzo. Pois ben, onte pola  tarde mércores, a comercial coa que contratamos a publicidade nos autobuses de Vitrasa e que traballa para o grupo Radio Vigo, chamou ao noso presidente parta dicirlle que acababa de recibir unha notificación de VITRASA onde esta lles comunicaba que a partires de ese mesmo mércores 2 de abril QUEDABA SUSPENDIDA a emisión da publicidade da  manifestación do 14 de abril en todas a liñas de autobuses da compañía Vitrasa.

Diante de tal situación, a nosa asociación esta valorando, co apoio legal necesario, as posibilidades reais para proceder a denunciar a VITRASA  S.A, por conculcación dun dereito fundamental.

A maiores compre que saibades que a empresa publicitaria vai resarcirnos dos danos e prexuízos causados emitindo 16 stops anunciando a manifestación en LOCALIA TV e coa emisión de 9 cuñas de radio , repartidas entre o venres 11 de abril e o domingo 13, a maiores das cinco que xa están contratada para o día 14.

 
Cumpriría  espallar isto entre os vosos contactos e amig@s.

Saúde e República

Primeira sentencia polo derribo da cruz do Castro (Vigo)

Asoc. viguesa pola memoria do 36 29/12/12

O Xulgado número un do Contencioso-Administrativo de Vigo obriga a pronunciarse ao Concello sobre a petición de la Asociación Viguesa pola Memoria Histórica do 36 para que se tire a Cruz del Castro.

Enlaces a alguns medios de comunicación que recolleron a noticia.

Faro de Vigo

http://www.farodevigo.es/gran-vigo/2012/12/26/sentencia-fuerza-fallo-acerca-cruz-castro/732235.html

http://www.farodevigo.es/gran-vigo/2012/12/27/juez-da-ayuntamiento-mes-pronunciarse-cruz-o-castro/732357.html

La Voz de Galicia

Roda de prensa da Asoc. viguesa pola memoria do 36

con Telmo Comesaña

Demanda contra o Concello de Vigo, pola retirada dos símbolos franquistas

Rolda de prensa: Proceso da Cruz do Castro

ROLDA DE PRENSA

A ASOCIACIÓN VIGUESA pola MEMORIA HISTÓRICA do 36

Viguesa Distinguida 2007

CONVOCA

Lugar: FAVEC (Federación de AA. De VV. Eduardo Chao) Praza da Princesa

Día: mércores día 9 ás 11.30 horas

TEMA:

Presentación da demanda no xulgado de Vigo, contra o Concello de Vigo, pola ausencia de resposta ás reiteradas peticións de retirada dos símbolos franquistas dirixidas ó alcakde Abel Caballero Álvarez, (neste caso a cruz do Castro, levantada en homenaxe e honra do nazifascismo), en cumprimento da lei 52/2007.

Esta demanda conta co aval e respaldo de 20 colectivos da cidade e 4046 sinaturas, entre elas as de 9 concelleiros/as da corporación Municipal 2007/2011,e asemade da exvoceira do PSOE no Senado e arestora tenente de Alcalde, Carmela Silva.

Neste acto daremos información detallada e gráfica. Contaremos coa presenza do avogado Guillermo Presa.

Pola diretiva Telmo Comesaña (presidente)

Vigo 8 novembro 2011

O Proxecto “Nomes e Voces” publica o semanario coruñés La Calle

Na colección xornalística do Fondo Villaverde Otero, amais dos periódicos Solidaridad Obrera e Solidaridad destaca a presenza do semanario La Calle.

Trátase dunha publicación que foi editada na cidade da Coruña entre marzo e abril de 1936, e da que só se coñecen sete números, que agora por vez primeira, ven a luz a través da rede en nomesevoces.net (Fondo La Calle)

Aberto a todas as tendencias de esquerda, tal como sinalan os historiadores Dionisio Pereira e Manuel González Probados, La Calle ten como característica “máis sobranceira a presenza nel de sinalados homes do partido sindicalista coruñés ou persoas achegadas ás súas filas”. Así, destacan as sinaturas de persoeiros ben coñecidos nos medios societarios herculinos, integrados na CNT pero críticos coa radicalidade e autosuficiencia do seu discurso e da súa práctica sindical: por exemplo, José Villaverde –que asinaba como Juan José-, Víctor Cremer Alonso, Carlos Pereira –Karper-, Manuel Fernández ou Gonzalo Pantín.

Agardando que esta nova sexa do voso interese, recibide un cordial saúdo,

Chus Martínez
Responsable de Comunicación

Proxecto Interuniversitario “Nomes e Voces”

Residencia Monte da Condesa, 2ºandar

Tel. +34.981.563.100, ext. 13598

memoriaguerracivil@usc.es

http://www.nomesevoces.net/