O alcalde e a Asociación Memoria Histórica 28 de Agosto non conseguen involucrar ao cura

• Pazos lembra a colaboración do Concello coa Igrexa e o párroco pregúntalle se é unha ameaza
• O alcalde e a Asociación Memoria Histórica 28 de Agosto non conseguen involucrar ao cura no seu propósito -Severo Lobato insiste en que quen ten que decidir é o Arcebispado -Os nomes da placa dar ás familias

Faro de Vigo - Juan Calvo - Cangas 10.10.2015
Foi unha reunión tensa e decepcionante á vez a que mantiveron onte o alcalde de Cangas, Xosé Manuel Pazos, os representantes da Asociación Memoria Histórica 28 de Agosto de Cangas e o cura párroco da localidade, Severo Lobato. O rexedor e a asociación desexaban que este encontro supuxese un impulso ás súas pretensións de retirar da ex colexiata a placa franquista na que aparecen os nomes dos "caídos pola patria". A idea era comprometer algo máis ao párroco para que non houbese que enredarse no longo proceso burocrático que supoñen estas solicitudes cando chegan ao Arcebispado de Santiago de Compostela. De feito, no propio municipio hai probas de que cando os párrocos pon do seu parte este tipo de cousas conséguense dunha maneira sinxela. O propio rexedor lembra os casos do Hío ou Darbo e tamén o de Coiro, aínda que neste último lugar tivo moito que ver a presión cidadá.

Pero non, non se conseguiu involucrar ao párroco neste proceso e mesmo se viviron momentos de tensión ao comprobar que Severo Lobato se cinguía a que el xa cumprira co seu labor que era pór en coñecemento do Arcebispado de Santiago de Compostela a solicitude do Concello de Cangas. Ao ver que non saía de aí, o rexedor local abandonou o seu ton conciliador para mostrarse algo máis claro e tallante. Lembrou ao párroco que o Concello de Cangas mostrouse ao longo dos anos e con diferentes gobernos receptivos ás súas peticións, polo que esperaba reciprocidade por parte da Igrexa. Estas palabras foron, nun principio, interpretadas polo párroco como unha ameaza do alcalde. O alcalde negou a ameaza, simplemente mencionou que se trataba dun recordatorio do que sucedía en Cangas e que parecía incrible que a excolegiata de Cangas fose o único templo do municipio onde permanecesen os símbolos franquistas. Pazos lamentou a falta de colaboración do párroco e este mencionou que prefería non realizar valoracións sobre a reunión, ademais de reiterar que todo estaba en mans do Arcebispado de Santiago de Compostela.

Pazos comentou que a intención do Concello de Cangas é facerse cargo das obras e mesmo a de contratar ao persoal técnico que se necesite para que a fachada da ex colexiata quede totalmente reparada e recobre, tamén, o seu valor patrimonial, histórico e artístico.

O goberno municipal ten pensado ata o último detalle. Quere retirar a placa da ex colexiata pero sen que rompan os nomes que figuran nela, co fin de que se as familias pídenos poidan recollelos con toda normalidade. Xosé Manuel Pazos considera que o goberno está a actuar con total respecto coa Igrexa e espera o mesmo dela. Tamén fai mención a que outras dioceses, como a de Tui-Vigo permitiron que noutros templos católicos desaparecesen os símbolos franquistas, polo que non entende por que en Cangas tárdase tanto.

Alcalde e a Asociación Memoria Histórica 28 de Agosto, tras a postura mostrada polo párroco de Cangas, decidiron que serían eles agora quen levaría en peso das negociacións directamente e que o primeiro sería entrevistarse co Arcebispo de Santiago ou co Bispo Auxiliar. A intención é demostrarlle que a colaboración entre as partes ten que existir, porque se existen en cuestións relacionadas coas infraestruturas do templo, coa ex colexiata ten que sucede o mesmo. Xosé Manuel Pazos considera que pasou o tempo suficiente para que este asunto solucionásese e non estivese enquistado.

Piden a Feijóo a elaboración dun catálogo de vestixios da ditadura e que inste a retirar a simboloxía franquista

 

Traducción Estación Atlántica

 

Santiago de Compostela, Europa Press 14/7/15

O avogado especializado en Dereitos Humanos Eduardo Ranz remitirá ao presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, un escrito no que lle pide a elaboración dun catálogo de vestixios relativos á Guerra Civil e á Ditadura, para que sexa posto a disposición dos concellos para retirar a simboloxía franquista.

No escrito, con copia aos portavoces de todos os grupos políticos e á secretaría xeral do Parlamento de Galicia, tamén demanda a creación dunha comisión técnica, relata os símbolos que perviven na comunidade, e pide audiencia co presidente, Alberto Núñez Feijóo.

O letrado, que enviará este escrito aos diferentes presidentes autonómicos, apóiase no artigo 15 de Lei de Memoria Histórica obriga ás Administracións Públicas a tomar as medidas oportunas para retirar os escudos, as insignias, as placas e outros obxectos ou menciones conmemorativas da "exaltación, persoal ou colectiva, da sublevación militar, da Guerra Civil e da represión da ditadura".

No mesmo comunicado, informou de que presentará este xoves na Nunciatura Apostólica en Madrid unha petición dirixida ao Papa Francisco na que solicita a retirada dos símbolos franquistas do territorio pertencente á Igrexa católica e a saída dos restos de Francisco Franco e do fundador da Falanxe, José Antonio Primo de Rivera, da Basílica do Val dos Caídos.

No escrito, Ranz reclama tamén ao Pontífice que dicte un decreto para que a tumba do xeneral Gonzalo Queipo de Llano non permaneza no interior da Igrexa da Macarena de Sevilla por vulnerar o Dereito Canónino, que só permite enterrar nos seus territorios cadáveres de pontífices, cardeais ou bispos.

"Permisividade"
O avogado, que advirte de que a "permisividade" dos arzobispos de Madrid e Sevilla está violando "manifiestamente" estes cánones, solicita unha audiencia privada co Papa e require que acorde a retirada "inmediata" das placas que "exaltan" a Guerra Civil e a ditadura franquista do territorio pertencente á Igrexa Católica.

En concreto, denuncia que no mapa eclesiástico español obsérvase simboloxía do franquismo nun total de 24 arzobispados ou obispados, entre a que se atopan escudos da Falanxe, placas conmemorativas de Primo de Rivera, escudos anticonstitucionales, emblemas do jugo e as flechas e ata unha pintura "idéntica" ao xeneral Francisco Franco colocada no retablo do altar maior da Igrexa da Santa Cruz de Valencia.

Amigos de Johán Carballeira insta ao pleno e á Igrexa a retirar a simboloxía franquista dos templos de Bueu



Beluso. // G.N

Traducción Estación Atlántica

A asociación acaba de presentar unha moción

Faro Vigo - David García - Bueu  21.06.2015

Unha agresión contra o patrimonio arquitectónico, unha apología do fascismo e un atentado contra a integridad das familia que sufriron a represión trala Guerra Civil. Así cualifica a asociación de memoria histórica Amigos de Johán Carballeira a permanencia nos muros das igrexas de Bueu de elementos da ditadura franquista, como os nomes dos mortos polo bando nacional ou a exaltación da figura de José Antonio Primo de Rivera, fundador da Falange. A asociación acaba de presentar unha moción a través do Rexistro do Concello de Bueu na que insta ao concello a que promueva a súa retirada. Para iso propón que se dirixa tanto á Dirección Xeral de Patrimonio Cultural como á propia Igrexa.

A moción presentada por Amigos de Johán Carballeira revela que o colectivo xa se puxo en contacto coa Igrexa e cos tres párrocos do municipio no mes de abril para trasladarlles esta mesma petición. Eses escritos están fechados o 17 de abril, data que é precisamente o aniversario do fusilamiento do que fose alcalde de Bueu. A petición da asociación ampárase na coñecida Lei de Memoria Histórica (Lei 52/2007) e por iso se insta ao Concello de Bueu a que inicie accións para retirar esa simboloxía e "preservar ou noso patrimonio, que leva sendo agredido dende hai moitos anos". Esta lei obriga ás institucións, ata ás privadas como a Igrexa, a facer desaparecer de espazos públicos os elementos de exaltación da Guerra Civil.

As tres igrexas parroquiales do municipio -San Martiño de Bueu, Santa María de Beluso e Santa María de Cela- incorporan nalgún dos seus muros laterales este tipo de simboloxía. Para a Asociación Amigos de Johán Carballeira resulta "especialmente grave" o caso de Beluso, que incorpora un mural de cemento de grandes dimensións, o que agrava aínda máis a "agresión" a un monumento histórico. Por esa razón a moción solicita ao pleno da corporación que inste a Patrimonio a iniciar un expediente de restauración nas igrexas buenenses porque este tipo de elementos "supoñen un atentado contra ou patrimonio cultural e unha agresión". A pervivencia destes elementos é ademais un ataque "a integridade dás familias, que sofriron a represión e lembran o seu calvario eo dos seus familiares".

Presentación do libro "Consellos de guerra contra o clero vasco"

Concellos da comarca esgotan o mandato sen cumprir a lei de memoria histórica

A Laracha

Traducción Estación Atlántica

 

A Laracha ultima os trámites para eliminar do callejero a Carrero Blanco e Coirós accede a retirar a cruz dos caídos e a placa do Generalísimo, pero sen fixar unha data

 

La Opinión A Coruña - Antares Pérez - A Coruña 04.05.2015

"Cumprirase a machada co que ordena a lei da memoria histórica, pero farase no momento que se considere oportuno". O alcalde da Laracha, o popular José Manuel López Varela, respondía así en 2009 tras ordenar repoñer as placas da avenida Carrero Blanco que un grupo de veciños retiraran de madrugada para reivindicar un callejero sen pegadas franquistas.
P
asou máis dun lustro e A Laracha aínda mantén as honras ao presidente do goberno durante a etapa final da ditadura. Tras remolonear durante anos, o Concello ten prácticamente pechado o acordo subscrito en 2013 para renovar o callejero, aínda que é máis que probable que Carrero Blanco conserve os seus honores ata principios do próximo mandato.

O Goberno larachés xa retirou a placa do Generalísimo da Praza do Concello e en breve descolgará a que honra ao almirante franquista en Caión. Outros concellos tómanllo con máis calma. O Concello de Coirós aprobou na recta final do mandato unha moción do BNG para retirar o monumento aos caídos situado a escasos metros do Concello e unha placa ao Generalísimo que aínda conserva na fachada da Casa Consistorial.

O alcalde, o popular Francisco Quintela, comprometeuse agora a eliminar a simboloxía franquista, pero sen fixar un prazo concreto. A consulta deste diario, un portavoz municipal admite que é máis que probable que os traballos non arrinquen ata a próxima legislatura. "Queremos aproveitar para arranxar a praza", explica.

O acordo plenario para retirar a simboloxía franquista chegou prácticamente á vez que a denuncia contra o alcalde interposta polo avogado madrileño Eduardo Ranz, que se ha querellado xa con máis de sesenta regidores de toda España polos seus reticencias a retirar a simboloxía franquista. Este letrado pide que Francisco Quintela, do mesmo xeito que o resto dos alcaldes sinalados, sexa condenado por un delito de desobediencia e denegación de auxilio e unha falta de orde pública.

 

 Eduardo Ranz denunciou tamén ao Arzobispado de Santiago por manter unha cruz en homenaxe aos caídos na contorna da igrexa de Santa María de Ois.

Non só os gobernos do PP han remoloneado á hora de retirar a simboloxía franquista das súas rúas. Ao de Betanzos, gobernado polo PSOE, levoulle o seu cumprir a lei de memoria histórica e retirar ao dictador Francisco Franco os títulos de Fillo Adoptivo e Medalla de Ouro.

O pleno acordou a mediados de 2014, xa pasado o ecuador do mandato, retirar as honras a Francisco Franco, Fernando Fuentes Villavencio, Ramón Ferreiro Rodríguez, José Antonio Girón de Velasco, Blas Pérez González, Carlos María Rodríguez Valcárcel, Ramón Laporta Girón, José Luís Solís Ruiz e Julio Pérez Salas.

A medida foi tachada de insuficiente polo BNG e tamén polo avogado Eduardo Ranz, que interpuxo tamén unha querella contra o alcalde, Ramón García, por desobediencia e denegación de auxilio por dedicar rúas a Emilio Romay e ao Alcalde Tomás Dapena e honores e distincións a Emilio Romay Montoto, Nicolás Arias Andreu, Juan de Contreras, Rafael González Gallego, Cristino García Alfonso, Tomás Dapena Espiñenta, José Fariña Ferreño, Juan Jesús García Iribarne ou Constantino Lobo Montero. O Executivo cuestiona a vinculación co franquismo de varios dos personaxes mencionados polo letrado e alega que foron os técnicos e expertos reunidos na comisión do nomenclátor os que decidiron os honores que debía retirarse para cumprir a lei.

Hai outros concellos que aínda conservan vestixios do franquismo. En varias fontes aínda pode verse o yugo e as flechas e Irixoa mantén unha cruz polos caídos na contorna da igrexa que foi recientemente branco dos vándalos. O Concello da Coruña mantén o 70% dos símbolos franquistas que aprobou retirar fai cinco anos. Considera que non é urxente.

«A delación de compañeiros serviu para mostrar fidelidade ao novo réxime franquista»

 

O profesor do IES de Valadares presenta hoxe en Vigo o libro «Medo político e control social na retagarda franquista»

 

Jorge Lamas - Vigo/ A Voz, 11/03/2015

A Casa do Libro acolle, ás 20.00 horas, a presentación do libro Medo político e control social na retagarda franquista (Xerais), do vigués Lucio Martínez Pereda. O profesor de Historia no IES de Valadares estará acompañado na presentación polo crítico literario Ramón Nicolás e polo director xeral de Edicións Xerais, Manuel Bragado.

-¿Que motivou este libro?

-Demostrar que a eliminación física e o encarceramento complementouse coa represión fría. Con esta pretendíase chegar ata onde a primeira non chegara e, sobre todo, permeabilizar o medo político entre amplas capas da poboación, dotarse de mecanismos de control social e provocar unha adaptación forzosa dos comportamentos aos principios ideolóxicos do nacional-catolicismo.

-¿En que cronoloxía e espazo móvese o estudo?

-Céntrase en Pontevedra e, secundariamente no resto de Galicia, entre o comezo da guerra civil e o primeiro franquismo.

-Máis aló dos asasinatos e das execucións sumarísimas, ¿que medidas de represión tomou o franquismo?

-Encarceramento, incautación de bens, expulsión de postos de traballo, inhabilitacións profesionais, multas económicas, desterros, traslados forzosos a localidades afastadas e castigos de humillación social.

-¿Quen foron os obxectivos prioritarios a depurar?

-As bases sociais máis comprometidas cos partidos políticos de esquerda, os funcionarios do estado republicano partidarios do republicanismo, os activistas sindicais e culturais, os galeguistas de esquerda e os masones defensores das reformas laicistas.

-¿Que papel xogou a Igrexa?

-Importantísimo en Galicia. Non só proporcionou legitimación á rebelión cualificando a guerra civil como «Guerra Santa» xusta e necesaria, senón que participou activamente enviando informes sobre a conduta privada e pública a comisións de incautación, comisións depuradoras de funcionarios, xulgados de responsabilidades políticas e tribunal represión da masonería

-¿Que formas empregáronse para mostrar publicamente a aceptación do novo réxime?

-Fundamentalmente, a participación en actos e celebracións patriótico-relixiosas, pero tamén a entrega de diñeiro. Outra forma menos publica, pero máis eficaz -non xa de participación, senón de colaboración- foi a delación de compañeiros de traballo. Na época circulaba un chiste expresivo deste estado de cousas. «¿Quen é masón?, preguntáballe un funcionario a outro. O que está diante no escalafón».

-¿Era importante a masonería en Vigo? ¿Foi moi reprimida?

-A logia viguesa Vicus foi moi activa na defensa do reformismo republicano. Foi a que máis afiliados tivo ao final da II República en Galicia. Os masones vigueses incluso pensaron en crear unha Gran Logia Galega federada co Gran Oriente Español. A represión foi dura, a pesar do cal, algúns conseguiron librarse do cárcere e fuxir a Latinoanoamérica pagando importantes cantidades de diñeiro a militares. Alí contaban co apoio dunha rede de logias con gran influencia galega. Os que carecían de suficientes ingresos foron encarcerados, expulsados dos seus postos de traballo, inhabilitados e desterrados.

 

 Lucio Martínez Pereda Historiador

 

 

No sólo represión. La construcción del franquismo en Galicia

 

No sólo represión. La construcción del franquismo en Galicia. Julio Prada Rodríguez (dir.)

Los diferentes ensayos presentados en este libro vienen a analizar el proceso de implantación, la consolidación y posterior evolución del régimen franquista en Galicia desde diversos facetas: la política, el papel de la iglesia, sindicatos, medios de comunicación, etc.

Julio Prada Rodríguez
Profesor titular de Historia Contemporánea en la Facultad de Historia de Ourense (Universidad de Vigo). Autor de diversas publicaciones sobre historia contemporánea, es reconocido por su intensa labor en la investigación de la etapa republicana y franquista, especialmente en la comunidad gallega.

La Librería de Cazarabet

Mas de las Matas
http://www.cazarabet.com/lalibreria

Francisco Carballo, sempre no corazón

 

Na Galipedia

Foi un dos fundadores do semanario A Nosa Terra en 1977 e un colaborador constante. Ten colaboracións en A Trabe de Ouro e Encrucillada.

Presentouse como candidato ao senado polo BNPG nas eleccións de 1979. En 1981 foi condenado a seis meses e un día de prisión menor e a 20.000 pesetas de multa por calumnias á policía no libro Historia de Galicia.

Desde que se xubilou viviu no Morrazo

 

Video sobre Francisco Carballo proxectado en Maceda, durante a Homenaxe celebrada o 27 de decembro de 2014

O BNG reclama a retirada da simboloxía franquista do Templo Votivo do Mar en Panxón.

 Templo Votivo do Mar en Panxón

11 Setembro 2014  Redaccion @valminorinfo

Os nacionalistas de Nigrán reclaman a retirada dunha placa de mármore “carente de calquera simboloxía relixiosa” e destinada a lembrar a José Primo de Rivera e aos “caídos do bando vencedor”, situada no Templo Votivo do Mar en Panxón. Nese senso, Xavier Rodríguez, voceiro do BNG-Nigrán, presentou unha moción de acordo a debaterse no vindeiro pleno de Nigrán. Na mesma, solicítase que o goberno municipal realice xestións ante o bispo da diocese de Tui-Vigo, “ofrecéndolle a colaboración do Concello se é necesario” coa finalidade de acadar a retirada desta simboloxía franquista da igrexa.

 

Lembran que xa pasaron máis de corenta anos de rematada a ditadura franquista e case sete da aprobación da lei de Memoria Histórica, que obriga a retirar dos espazos públicos toda conmemoración ou exaltación “persoal ou colectiva, da sublevación militar, da Guerra Civil e da represión da ditadura”.

 

Denuncian que sen embargo, a devandita placa permanece “incomprensiblemente” e “ben visible” nun dos monumentos emblemáticos de Nigrán. A mesma presenta unha relación dos mortos do bando franquista na guerra civil.

 

“Franco, certamente, pertence á historia, pero non cabe que símbolos que renden recoñecemento social á ditadura permanezan nos espazos públicos do concello, a non ser que se comparta ese recoñecemento”, sinala Xavier Rodríguez.

 

Entende que por outra banda, “supón unha ofensa e provoca un sufrimento innecesario a moitos familiares de persoas perseguidas e represaliadas durante a guerra e os anos seguintes, constituíndo un agravio inútil para aquelas persoas que non secundaron a ideoloxía da ditadura”.

 

“Estes símbolos non teñen sentido nunha democracia polo que cómpre levar a cabo as accións precisas para facilitar a súa retirada tal e como estabelece a lei, dando deste xeito resposta aos sentimentos democráticos da cidadanía”, conclúe.

Esquerda Unida recibe contestación do Bispo de Tui-Vigo sobre a cruz do Castro

 

ESQUERDA UNIDA RECIBE DO BISPO DE TUI-VIGO UNHA RESPOSTA “ABSOLUTAMENTE INCOMPATIBLE COA PRETENDIDA DESVINCULACIÓN DA IGREXA CO ESTADO FRANQUISTA” NO TOCANTE Á CRUZ DO CASTRO.

 

29 -septiembre - 2014 Redacción Noticias Vigo -   Esquerda Unida Vigo

O coordinador local de EU, Rubén Pérez recibiu unha resposta a un escrito dirixido ao bispo da diócese Tui-Vigo que sinala unha defensa velada da permanencia do monumento fascista no Castro.

 

No escrito de EU denunciabase “o uso absolutamente falaz e arbitrario que o chamado bando nacional fixo da simboloxía cristiá deixou centos de monolitos, estatuas, placas, etc… que, sen perder a súa significación de lembranza da vitoria sobre os opositores, pretendían identificar o pensamento e práctica cristiá coa brutalidade da represión absolutamente incompatible cos valores da igrexa católica na súa formulación doctrinaria”.

 

A resposta do bispo di literalmente “que nunca (o bispo) deixarei de intentar que todos, crentes ou non crentes, tratemos de descubrir e respectar o sentido cristiano da cruz, como símbolo supremo de reconciliación e perdón”

 

EU reclamaba ao bispo que fixera valer a autoridade que a súa figura otorga para que o Concello retire o recurso, asuma a retirada da Cruz do Castro e evite que se abra un conflicto sobre a, para nós e para a propia sentencia, inexistente simbolixia cristiá do conxunto monumental.

 

PRENSA ESQUERDA UNIDA VIGO

Caballero non fixo nada en Vigo por cumprir a Lei de Memoria Histórica

                        Voadura no 2008 do monólito franquista das Cíes                  
        Foto Xoán Carlos Gil

A intervención do alcalde foi lateral na retirada dalgúns símbolos

             

Jorge Lamas Vigo / A Voz 14 de setembro de 2014

Aínda que Carmela Silva, tenente de alcalde do Concello de Vigo e secretaria da Mesa do Congreso dos Deputados, afirme que no goberno local están «orgullosísimos do noso comportamento ante a Lei de Memoria Histórica», o certo é que non hai datos que avalen esa afirmación. O propio Abel Caballero inchaba peito esta mesma semana para atribuírse a retirada dalgúns símbolos franquistas nos últimos anos, como o reitorado, as placas das igrexas, os símbolos da Casa dás Artes ou o monólito das Cíes pero tampouco foi así.
 

Antigo reitorado

Corina Porro.

O goberno presidido por Corina Porro substituíu o escudo franquista do edificio do antigo reitorado, na rúa Areal por outra da cidade de Vigo, meses antes da aprobación da Lei de Memoria Histórica. Non é que o fixese convencida senón que cumpría desta forma un acordo plenario impulsado por BNG, PSOE e PG, que conformaban a maioría na corporación viguesa. Aquel acordo plenario incluía tamén a retirada de todos os símbolos derivados do réxime franquista, incluída a Casa dás Artes, algo que non se realizaría ata o seguinte mandato municipal. Así pois, o escudo do reitorado debe atribuírse a Corina Porro, por mandato do resto da corporación.
 

Monólito das Cíes

Estado.

No verán do 2008, pouco antes de que o Estado transferise á Xunta de Galicia a titularidade do Parque Nacional das Illas Atlánticas, a vicepresidenta do Goberno María Teresa Fernández de la Vega ordenaba a demolición do monólito dedicado a Franco en 1961 por «a provincia de Pontevedra». O mamotreto sobreviviu a unha primeira tentativa de voadura, pero non aguanto a segunda acometida da dinamita. A nova baixa foi obra do Estado.
 

Casa dás Artes

BNG.

A retirada das dúas lendas alusivas ao triunfo franquista en 1939, que presidiron o frontispicio da Casa dás Artes desde as súas orixes materializouse en decembro do 2010. Era entón alcalde Abel Caballero. Con todo, o rexedor estaba controlado polos seus socios de goberno, o BNG. Coa Tenencia de Alcaldía e a Concellaría de Cultura en mans dos nacionalistas efectuouse a retirada daqueles símbolos. Foi iniciativa desta forza política, aínda que tamén é certo que cumprían tamén un mandato do pleno da anterior corporación. A consecuencia, a retirada dos símbolos preconstitucionales da parte alta da Casa dás Artes foi impulsada por Santiago Domínguez e o BNG.

Lápidas das igrexas

Obispado.

O anterior bispo, José Diéguez, pactou co alcalde a retirada dos símbolos fascistas de varios templos parroquiais en abril do 2008. O rexedor, a cambio, ofreceu a permanencia do Monumento aos Caídos do Castro. E a Igrexa cumpriu só unha parte do seu trato. Retirou as listas dos soldados falecidos durante a guerra no bando franquista, pero deixou en todos os edificios o nome de José Antonio Primo de Rivera, fundador da Falanxe Española. Así pois, neste caso a influencia de Abel Caballero foi lateral, pero non efectiva completamente xa que soldados, cuxos nomees borráronse das lápidas de caídos, nin se queira eran todos voluntarios.

Estación Marítima

Abel Caballero.

A única actuación protagonizada directamente por Abel Caballero no ámbito da Lei de Memoria Histórica produciuse cando era presidente da Autoridade Portuaria. Entón, mandou retirar unha placa que dicía: «Francisco Franco, caudillo de España, inaugurou este edificio o 14 de setembro de 1961».

 

Pola contra, mantivo unhas pésimas relacións coa única asociación que reclama a execución da lei, a Asociación Viguesa pola Memoria Histórica do 36. Incluso deu mostras de descoñecer a historia de entón porque reitera que o alcalde Blein Budiño foi fusilado, cando morreu de cancro nun hospital.

O regidor Abel Caballero mentiu: A pegada franquista persiste en Vigo

Fachada do edificio de Aduanas de Vigo

O regidor Abel Caballero mentiu (Nota Estación Atlántica)

 

Todas as Administracións manteñen elementos con simboloxía preconstitucional

             

Jorge Lamas - Vigo / A Voz  14 de setembro de 2014. Fotos Alba Pérez

Esta semana, o alcalde de Vigo, Abel Caballero, afirmaba na cadea de televisión La Sexta que en Vigo non había simboloxía franquista nas súas rúas. Sete anos despois da aprobación da Lei de Memoria Histórica, diversos edificios públicos seguen exhibindo elementos derivados da sublevación militar de 1936, e contradín as manifestacións do rexedor vigués.

 

A famosa lei, impulsada polo Goberno socialista de José Luis Rodríguez Zapatero , indicaba que debería ser retirados de edificios e espazos públicos os «escudos, insignias, placas e outros obxectos ou mencións conmemorativas de exaltación persoal ou colectiva do levantamento militar, da Guerra Civil e da represión da ditadura».

 

Atendendo ao texto, todas as Administracións están incumprindo a lei actualmente na cidade de Vigo, aínda que é ben certo que ningunha delas, salvo o Concello de Vigo, trata de defender o seu inacción ante a lei, e menos recorre unha sentenza xudicial para continuar sen cumprir a reparación.

 

Ao incumprimento do Concello de Vigo materializado na negativa a derrubar a cruz do Castro hai que engadir a estraña dualidade do Goberno do Estado. Mentres o Ministerio de Defensa si modificou os escudos preconstitucionales existentes nas dúas fachadas da Comandancia de Marina , o Ministerio de Facenda non fixo o mesmo no veciño edificio de Aduanas. A súa fachada principal segue presidida polo escudo que contén a aguia de San Xoán e o xugo e as frechas. As dimensións do elemento decorativo provocan que non pase desapercibido, aínda que no Ministerio de Facenda parecen esquecerse da supresión deste vestixio do pasado ditatorial.

 

Fachada do sindicato de estibadores.

Alén da sede da Comandancia de Marina existe outro edificio con dous escudos franquistas. É a actual sede do sindicato de estibadores de UGT e o local adxacente, onde se abre un restaurante. No primeiro espazo pódese ver un pequeno escudo preconstitucional, amentas que no outro espazo sitúase un escudo relacionado co sindicato vertical falanxista.

Fachado do Instituto Sta. Irene no barrio das Travesas en Vigo

Instituto Santa Irene

A responsabilidade da Xunta de Galicia está patente na fachada do Instituto de Ensino Secundario Santa Irene. O edificio, que foi concluído polo arquitecto Antonio Cominges Tapias en 1946, ofrece un escudo franquista de grandes dimensións na súa fachada principal.

 

Nas igrexas segue presente o nome de José Antonio Primo de Rivera.
                                 

Se é certo que a Igrexa retirou as listas de caídos dos seus templos parroquias no termo municipal vigués, tamén o é que non puido tocar as inscricións realizadas por incisión. Son varios os templos da cidade que seguen acollendo o nome de José Antonio Primo de Rivera nos seus muros. E a cuestión non deixa de ser curiosa porque moitos dos nomes que engrosaban a lista de caídos, é dicir os soldados franquistas falecidos en combate, eran novos que foron chamados a filas e non todos, aínda tamén os houbo, foron voluntarios a defender as súas idea políticas á fronte de guerra.

 

Pero o elemento franquista máis estendido por toda a cidade son as placas do antigo Instituto Nacional da Vivenda. Son as placas que anuncian que as vivendas que as portan están «acollidas aos beneficios das leis de 15 de xullo de 1954 e de 13 de novembro de 1957. Estas placas son moi habituais nas rúas nacidas a finais da década dos anos cincuenta.

 

Pero, sen dúbida, o elemento máis destacado deste ronsel de símbolos franquistas na cidade de Vigo é o Monumento aos Caídos, tamén coñecido pola Cruz do Castro. Este conxunto foi inaugurado por Francisco Franco o 14 de setembro de 1961, é dicir, hoxe cúmprense 53 anos diso.

 

O monumento foi construído polo Concello, atendendo a petición da xefatura local da Falanxe. O motivo do elemento era recordar aos soldados do bando franquista falecidos na Guerra Civil. Concretamente, aos 330 vigueses do bando vencedor falecidos na guerra. O Concello gastouse entón máis dun millón de pesetas na construción deste elemento, que serviu para acoller as concentracións falanxistas durante anos.

 

Máis información:

 

Placas e vidreiras

 

A Armada elimina o escudo franquista da comandancia

«A xerarquía eclesiástica non quería que se chamase 'cruz' ao monumento do Castro»

      Rodríguez Lago escribiu o libro 'Cruzados ou herejes'  
Foto: Paco rodríguez

O profesor elaborou o informe no que se baseou o xuíz para ditar a derriba

             

Jorge Lamas - Vigo / A Voz 10 de setembro de 2014                                     

ADVERTISEMENT

O doutor en Historia da Universidade de Vigo José Ramón Rodríguez Lago é o autor do informe pericial que achegou a Asociación Viguesa pola Memoria Histórica do 36 na súa demanda xudicial para solicitar a derriba da Cruz do Castro. Para o profesor universitario debe chamarse Monumento aos Caídos.
 

-¿É habitual a participación dun historiador na elaboración dun informe pericial?

-Os historiadores podemos ser reclamados polas asociacións cívicas e institucións públicas para achegar o noso coñecemento en materias de discusión xurídica. Forma parte da nosa responsabilidade cidadá e profesional. Non son o primeiro, nin serei o último historiador en actuar como perito.
 

-¿Como afrontou o encargo?

-A asociación solicitou a miña actuación como perito tras coñecer as miñas investigacións previas e as miñas publicacións sobre o papel da Igrexa e dos católicos de Galicia durante a Guerra Civil e a ditadura.
 

-¿Como elaborou o seu informe?

-A prensa da época, a documentación de arquivos civís e eclesiásticos e a extensa bibliografía publicada no ámbito nacional e internacional sobre este tipo de monumentos do repertorio propagandístico fascista, serviron para arroupar o informe pericial. As miñas investigacións no Arquivo Secreto Vaticano serviron ademais para estudar en profundidade a posición da Santa Sé fronte a estes monumentos, deseñados, financiados, erixidos e celebrados por Falanxe, dos que as principais autoridades eclesiásticas mostráronse sempre distantes, cando non claramente contrarios á súa construción, como ocorreu co cardeal Segura.
 

-¿Incidiu nalgún aspecto?

-O argumento presentado polo Concello para manter o monumento, afirmaba principalmente que se trataba dun símbolo relixioso, propio de culto católico. Como a sentenza sinala con claridade, o informe pericial demostra que o Monumento aos Caídos respondeu desde os seus inicios ao clásico repertorio propagandístico do cerimonial fascista, similar ao da Alemaña nazi ou a Italia de Mussolini. Nunca estivo en terreos que fosen propiedade da Igrexa e nunca serviu para realizar cerimonias litúrxicas organizadas pola Igrexa. O monumento foi concibido para exaltar o golpe militar de 1936, a vitoria dos sublevados e a represión sistemática realizada desde esa data. Así foi entendido desde o principio, e así o entende unha parte da cidadanía, e moi especialmente as vítimas da represión e os seus descendentes. Para eles, segue sendo unha ferida urbana na súa memoria.
 

-¿E a decisión do pleno de 1981 de cambiar o sentido do monumento?

-É unha decisión que lle corresponde ditaminar ás instancias xudiciais. Como historiador, me sorprendente que se apele a unha decisión tomada pola corporación en 1981, cando estaba moi presente o intento golpista do 23-F, e que nin sequera chegou a cumprirse, pois, como afirma a sentenza, aínda hoxe non existe unha placa que faga mención ás vítimas da guerra e da ditadura. A consideración do lugar como monumento de reconciliación, tal e como está actualmente, resulta do todo improcedente, cando non cínico, porque xamais se realizou un acto público de rehabilitación da memoria dos asasinados e non existe testemuño algún no lugar que así o recorde. Como cidadán, resúltame chocante que a corporación de 1981 mostrase máis valor e respecto polas vítimas da guerra que a actual corporación. Son situacións lamentables que debían resolverse hai xa moito tempo.
 

-¿Podería aplicarse a súa argumentación a outros monumentos?

-Son as instancias xudiciais as que deben emitir as súas sentenzas. Con todo, creo que cada día é máis claro, polo menos desde o ámbito xurídico internacional, que a pervivencia destes monumentos do memorial fascista sen que teñan sido dotados dun sentido que facilite a reconciliación e a reparación pública da dor das vítimas e o seu achegados, é unha flagrante anomalía democrática. O recente informe aprobado polo Relator Especial do Consello de Dereitos Humanos da ONU foi tallante e explícito neste sentido, presentando as súas conclusións ante o Goberno de España e as institucións públicas, para que se tomen as medidas necesarias para paliar esta situación irregular e claramente inxusta.
 

-¿Hai máis casos similares a esta cruz en Galicia?

-O Monumento aos Caídos de Vigo -os documentos confirman que as principais autoridades eclesiásticas trataron de evitar que se denominasen cruces os monumentos falanxistas- responde ao repertorio clásico de utilización política dos símbolos católicos por parte dos fascismos, como ocorreu na Alemaña nazi ou a Italia fascista, polo que persisten monumentos similares. O caso de Vigo é relevante pola súa localización estratéxica nun terreo municipal, xusto en fronte da sede do Concello, e que segue sendo un lugar icónico da imaxe pública da cidade, ante os seus cidadáns e ante o mundo enteiro.
 

-¿Ten algunha opinión respecto de quen se inclinan cara ao esquecemento, aludindo á concordia?

-Psicólogos e sociólogos traballaron nas complexas repercusións desta cuestión e os xuristas estudan os relevantes aspectos relacionados co «dereito á memoria» e o «dereito ao esquecemento». O que non existe desde o punto de vista democrático é a obrigación de esquecer, sobre todo cando esa obrigación vén imposta por outros, que poden mostrarse alleos e indiferentes ante a dor das vítimas. Como historiador me preocupa a ignorancia sobre o noso pasado máis recente, ou a descarada e interesada manipulación que algúns fan dun relato mítico que reproduce aspectos da propaganda franquista. Como cidadán me entristece aínda máis a indiferenza ou o desprezo que suscita a dor das vítimas. Creo que é unha das peores herdanzas do denominado franquismo sociolóxico.

Compañeiro Abel Cabaleiro, que che pasa coa cruz?

Acto fascista coa igrexa catolica

 

Traducción Estación Atlántica

Estimado alcalde socialista de Vigo por que non destrúes ese recordo do horror? non che dás conta o que doe a túa actitude a unha minoría esmagada polos nosos adversarios?

 

El Plural.com 9/9/14

Oe, Abel Caballero, alcalde de Vigo por que non che parece ben que se destrúa unha cruz que recorda tanto dor de xentes republicanas? Que che pasa coa cruz, compañeiro Abel Caballero? Escoiteiche en todos os medios de comunicación nos que declaraches a túa teoría de que non hai que quitar unha cruz de tempos de horror. De tempos de horror dos teus maiores. E non me convenciches. Digo máis, déchesme un pouco de pena. De verdade es militante do Partido Socialista Obreiro Español? Recórdoche de Ministro, véxoche de Alcalde, pero non che vexo como compañeiro.

O compañeiro socialista Abel Caballeiro decidiu que estás disposto a debater nos Tribunais a conveniencia de quitar unha cruz construída en homenaxe aos fascistas de fai uns tráxicos anos.

De verdade, é que non mo creo.

O Alcalde de Vigo gañou as eleccións nas listas socialistas? Pois ,si, aí estivo Abel Caballero.
¡Ai! Abel Caballero que querías facer gañando as eleccións en Vigo? ¡Ai! Abel Caballero crees que todo o que estás facendo agora é resultado da túa conciencia socialista?

Non, compañeiro, Abel Caballero, algún cable ideolóxico se te cruzou e empezaches disparatar.

Ollo, digo que empezaches disparatar en términos socialistas. Si falamos en términos conservadores ou católicos, non digo nada. Iso mo rebates ti, seguro.

Unha cruz que recorda a dor da represión franquista non é unha cruz neutral. Para tí, Abel Caballero, todas as cruces son neutrales, pero non é verdade. Hai cruces duns bandos e unhas cruces doutros.

Abel Cabaleiro aceptas esta teoría das cruces ou non?

Estimado alcalde socialista de Vigo por que non destrúes ese recordo do horror e decides onde ofertas aos cidadáns de Vigo outra cruz noutra praza?

Non me encanta que o meu compañeiro Abel Caballero ande construíndo cruces, pero acéptoo xa mesmo si destrúe primeiro a que ofende a moitos cidadáns de Vigo que foron derrotados en unha sublevación fascista.

Compañeiro Abel Caballero: non che dás conta o que doe a túa actitude a unha minoría esmagada polos nosos adversarios?

Abel Cabaleiro es socialista?

Luís Solana é militante socialista e promotor de Nuevas Tecnologías. En 1959 foi encarcelado en Carabanchel por pertencer á Agrupación Socialista Universitaria. A ditadura franquista condenoulle a tres anos de prisión por rebelión. Cumpriu dous, o primeiro en Carabanchel e o segundo en Murcia.

EU pide a Abel Caballero que “deixe de facer o ridiculo” buscando excusas para a súa defensa populista da Cruz do Castro

 

Noticias Vigo 9/9/14

O coordinador local de EU, Rubén Pérez, remite unha carta ao obispo da diócese de Tui-Vigo pedíndolle que, como ten pasado noutras dióceses, se pronuncie a favor de erradicar a simboloxía fascista que empregou a cruz cristiá de xeito manipulador.

 

O coordinador local de EU en Vigo, Rubén Pérez, considera que as declaracións do alcalde tralo anuncio de recurrir a sentencia do castro van na liña do “pacovazquismo máis patético” e pregúntase se “Caballero vai pedir tamén sen embaixador no Vaticano”.

 

Na misiva de EU sinálae que “non entendemos como dende o Concello de Vigo, fronte a unha sentencia clara e concisa (que adxuntamos para o seu coñecemento),  formule un recurso contra a retirada da chamada Cruz do Castro, inagurada polo dictador Francisco Franco en 1961 en homenaxe aos caídos no bando nacional durante a contenda. E non o entendemos porque coincidimos con moitos e moitas católicos que non entenderían o outorgamento de “símbolo relixioso” a un evidente alegato a favor da eliminación fisica do opositor político e da manipulación por parte do fascismo do lexítimo dereito á crenza relixiosa”.

 

ESQUERDA UNIDA solicitalle ao bispo que: “faga valer a autoridade que a súa figura otorga para que o Concello retire o recurso, asuma a retirada da Cruz do Castro e evite que se abra un conflicto sobre a, para nós e para a propia sentencia, inexistente simbolixia cristiá do conxunto monumental”.

 

 CARTA ESQUERDA UNIDA AO OBISPO DA DIÓCESE DE TUI-VIGO

Achegan probas ao xulgado para a derriba da cruz do Castro

 

A Asoc. de Memoria Histórica do 36 espera para xuño unha sentenza que obrigue ao Concello

          

María Jesús Fonte - Vigo / A Voz  25 de abril de 2014

O fallo xudicial que conduza á derriba ou conservación da cruz do Castro está ao virar a esquina. A sentenza podería coñecerse en xuño, o mesmo mes para o que está sinalada a proba pericial dun historiador. A demanda da Asociación pola Memoria Histórica do 36 para que o Concello de Vigo cumpra coa lei e destrúa o que considera un símbolo franquista foi presentada inicialmente pola vía do contencioso-administrativo e derivada con posterioridade á xustiza ordinaria.

O 5 de xuño presentarase a proba pericial do historiador José Ramón Rodríguez Lago. Na mesma faise constar que «pode asegurarse sen dúbida que o Monumento aos Caídos, situado no monte do Castro da cidade de Vigo, representa un elemento golpista de 1936, dos vencedores da Guerra Civil, da posterior ditadura militar e das accións represivas desenvolvidas polas organizacións da Falanxe antes, durante e despois da guerra». Engade que a iniciativa foi arroupada polo pleno do Concello na época da ditadura e erixida nunha propiedade municipal que previamente pertencera ao exército. O mesmo informe recorda que o Concilio Vaticano II, que proclama a defensa e posta en valor das liberdades relixiosas e políticas por parte da igrexa católica, impide que o monumento do Castro «poida ser considerado de ningún xeito como símbolo da reconciliación cristiá».

ADVERTISEMENT

En opinión do presidente da asociación, Telmo Comesaña, o informe «é demoledor» e deixa ben claro a simboloxía da cruz situada no monte do Castro, xusto fronte ao Concello.

Rexeita que o monumento sexa un símbolo relixioso, senón a conmemoración do golpe militar de 1936.

No que se refire ao pleno da corporación municipal de Vigo de 1981, presidida por Manoel Soto e que aprobou o cambio de sentido da cruz, a demanda presentada no seu día defende que non se cumpriu o acordo de colocar unha placa para facer constar o cambio e que o pleno non ten capacidade para cambiar o significado e, menos aínda, a historia.

«A corporación municipal non ten capacidade para modificar un símbolo público sen intervención doutras administracións... senón que o único que legalmente se pode facer con ese tipo de simboloxía é retirala, como ordena a Lei 52/2007 no seu artigo 15», asegura a entidade demandante en alusión á Lei da Memoria Histórica.

A próxima sentenza deberá determinar se, efectivamente, esa decisión do pleno á que se agarra o alcalde Abel Caballero para non tirar o monumento é ou non válida. En caso de non tela en consideración, o goberno municipal veríase obrigado a cumprir a Lei da Memoria Histórica.

Detrás da negativa do alcalde a retirar a cruz podería estar un pacto co bispo José Diéguez no 2008 relativo á retirada dos símbolos da guerra civil que aínda pervivían nalgunhas igrexas. O monumento do Castro mantíñase en pé talvez a cambio doutras prerrogativas.

Un alcalde de Ourense coloca placas antifranquistas en monumentos da ditadura

Traducción Estación Atlántica

El País - Pablo Taboada - Ourense -  13/11/13

"Estas imaxes pertencen á propaganda dunha ditadura que ocupou cos seus símbolos os espazos públicos máis emblemáticos. Permanecen aquí como denuncia histórica daquel réxime opresor". Esta mensaxe lucirá en fontes ou escolas do municipio ourensano de Amoeiro (2.278 habitantes). O seu alcalde, Rafael Rodríguez (PSdeG-PSOE), ordenou instalar placas con este texto nas construcións públicas rotuladas con simboloxía fascista que permanecen en pé no seu concello. De momento xa ha anunciando que a placa colgará en 13 fontes e unha escola porque "debe dar resposta ás demandas da cidadanía apelando ao espírito fundacional de concordia da nosa democracia e no marco da Constitución".

O Concello presentou o pasado 23 de setembro ante a Comisión Territorial de Patrimonio Histórico de Ourense (CTPHOU) unha solicitude de autorización para instalar placas explicativas de memoria histórica en lugares públicos rotulados con simboloxía fascista. E un mes despois obtivo o visto bo deste órgano supervisor dependente do Goberno galego que regula as intervencións que afecten aos bens incluídos no inventario xeral do patrimonio cultural de Galicia. Fai algo máis de dúas semanas a CTPHOU informou favorablemente.

O alcalde explica que "un dos símbolos de identidade da ditadura foi a apropiación dos lugares públicos emblemáticos" mediante a instalación dos seus signos de identificación (yugos, flechas, aguia, etc.), "elementos que causan gran malestar e repulsa entre familiares de represaliados, asociacións cívicas e, en definitiva, entre os demócratas". Ademais recorda que coa instalación das placas asume a condena do franquismo contida no informe da Asemblea Parlamentaria do Consello de Europa asinado en París en marzo de 2006 e respecta a Proposición non de Lei aprobada en 2002 pola Comisión Constitucional do Congreso dos Deputados que explica que "ninguén pode sentirse legitimado para utilizar a violencia coa finalidade de impoñer as súas conviccións políticas e establecer réximes totalitarios contrarios á liberdade e dignidade dos cidadáns".

A colocación da mensaxe antifascista ten catro funciones: pedagógica ao reflectir a "finalidade propagandística e opresora da ocupación simbólica de lugares públicos, de reparación do sentimento de repulsa ao actuar como expresión de denuncia dos abusos acometidos, de concienciación respecto das dramáticas consecuencias da ditadura e das ideoloxías que priman a imposición sobre o diálogo, e de contribución a crear concordia ao declarar a supremacía da paz e a democracia sobre os totalitarismos e a violencia".

Non é a primeira vez que o regidor de Amoeiro álzase contra a ditadura ou os privilexios da Igrexa Católica. En 2009 homenaxeó aos mestres que exerceron nesta zona limítrofe coa capital e que foron represaliados trala Guerra Civil co destierro, o cárcere ou a morte. Ademais, Rodríguez foi o primeiro alcalde que intentou cobrar o imposto de bens inmuebles (IBI) de propiedades eclesiásticas non incluídas no Concordato establecido coa Santa Sé no ano 1979. O 25 de febreiro de 2013 interpuxo un recurso de casación ante o Tribunal Supremo contra unha sentenza emitida anteriormente polo Xulgado do Contencioso Administrativo Un de Ourense que deu a razón á diócesis ourensana logo de reclamar administrativamente o IBI de 2010 e 2011 correspondente a leiras rústicas e urbanas non utilizadas

Os curas do cinto vermello de Ferrol, contra Franco

 

Manifestación obreira o 10 de marzo de 1972, minutos antes dos asasinatos de Amador e Daniel 
© Fundación 10 de marzo

Praza Pública - Marcos Pérez Pena 21/3/13

Manuel Ladra López, Elías Seoane, Gabriel Vázquez Seijas, Xosé Chao Rego, Vicente Couce Ferreira, Cuco Ruíz de Cortázar, Antón Martínez Aneiros, Anxo Ferreiro Currás..., son algúns deles. Cregos comprometidos socialmente e novos que nos anos sesenta, no contexto da doutrina social do Concilio Vaticano II, dos últimos anos da ditadura, e nunha comarca de Ferrol cunha grande actividade do movemento obreiro, levaron a cabo outra maneira de entender o cristianismo. Con moitos enfrontamentos coas autoridades civís, eclesiásticas e militares, que levaron á detención de moitos deles e a un maioritario abandono do sacerdocio ao final. 

Este xoves a partir das oito da tarde a Galería Sargadelos de Lugo acolle a presentación do libro de Rosa Cal Los curas contra Franco (Edicións Embora). Unha narración única, facendo especial fincapé no devandito contexto social e político, "era difícil contar a historia de cada un porque actuaban en grupo", di Rosa Cal, que obtivo parte da documentación directamente dos expdientes policias elaborados sobre os cregos pois conseguiu que lle asinasen unha autorización para que a investigadora puidese acceder a toda a información que a policía recollera sobre eles.

 Cal comeza salientando que o contexto do Concilio Vaticano II e a doutrina social da igrexa foi fundamental, "eles creron niso", conta. Tamén a presenza á fronte do bispado de Mondoñedo-Ferrol naqueles anos dous bispos coma Argaya Goicoechea e Miguel Anxo Arauxo Igrexas e do cóengo capitular Gabriel Pita da Veiga, que en boa medida lles “deixaron facer” ou mesmo se puxeron do seu lado: "O bispo Argaya Goicoechea foi moi importante. Quixo achegarse ao movemento obreiro e conseguiu que Roma aprobase a diócese Mondoñedo-Ferrol, para ter máis presenza en Ferrol. Mandou construír a Domus Eclesiae, que acolleu bastantes xuntanzas obreiras e de asociacións porque era un lugar no que non entraba a policía".

Rosa Cal explica que todos eles "son moi plurais na súa orixe: Cortázar era de familia burguesa e Seijas viña dunha familia de militares, e outros eran fillos de labregos ou traballadores. Pero o que os unía era que estaban no cinto vermello de Ferrol, que comezaba no peirao, subía por Canido, Santa Mariña, San Pablo, Sindicais até San Xoán. E alí vivía a xente que traballaba na Fenya, na Madereira ou en Bazán". Eran barrios que viñan de ser creados, en moitos casos, para acoller familias de obreiros chegados doutras partes de Galicia e que non contaban cos máis minimos servizos: "Cando Aneiros chegou á parroquia de San Pablo atopou moita pobreza e tamén analfabetismo e falta de servizos. Non había escolas nin chegaban os autobuses".

A súa práctica era heterodoxa en moitos sentidos. "Aneiros chegou a Cáritas e fixo unha revolución alí -di- En Cáritas estaban ao mando militares, farmacéuticos e mulleres da alta sociedade de Ferrol. E Aneiros puxo á fronte a obreiros. Mesmo conseguiu que Cáritas admitise a folga como unha forma de loita contra a pobreza". Rosa cal conta tamén un episodio que tivo lugar en Lugo nun acto non que se ían xuntar as máis altas xerarquías: "eles sentaron nunhas escaleiras cunha garrafa de viño, pan e touciño, que era o que comía o pobo. Pois a moitos pareceulles un escándalo e saíu en todos os periódicos".

A súa relación cos sindicatos e forzas de esquerda e o seu activismo social leváronos a ter problemas coas autoridades. Recibiron moitas multas por homilías críticas coa ditadura e Vicente Couce Ferreira e Anxo Ferreiro Currás foron levados ao TOP. Tamén Martínez Aneiros acabou no cárcere da Coruña e despois no mosteiro de Sobrado, onde era custodiado. Pero non só recibían ataques do réxime oficial, tamén dos grupos ultra que defendían o nacionalcatolicismo: "A Currás ameazárono de morte os Guerrilleiros do Cristo Rey e mesmo lle entraron na sacristía", conta Rosa Cal.

Finalmente a xerarquía católica do Vaticano freou o impulso do Concilio Vaticano II e tentou apartar os curas da acción social, "e aí moitos deles desilusionáronse". Tamén influíu, conta Rosa Cal, "que ao chegar a democracia e a legalización dos sindicatos o seu labor faise menos necesario e os propios sindicatos non necesitan os espazos que estes curas lles cedían para reunírense". Ao cabo moitos deles secularizáronse e casaron. Quedaron apenas Gabriel Vázquez Seijas ou Cuco Ruíz de Cortázar, que continuaron sendo curas. Rosa Cal conclúe que "eran moi atrevidos e tiñan o convencemento que ían cambiar as cousas". Quedan na historia doutro tempo.

Presentación do libro "Los curas contra Franco"

Xoves, 21 de febreiro, 20'00 h., na Casa Museo Casares Quiroga (rúa Panadeiras s/n, A Coruña)

Participantes:

ALFONSO BLANCO TORRADO, párroco de Santa Mariña, Guitiriz. Activista social e cultural. Fundador da Asociación Cultural Xérmolos, organizadora do festival de Guitiriz hai máis de 33 anos. 

ROSA CAL MARTÍNEZ, autora do libro “Los Curas contra Franco”. Lienciada en Ciencias da Educación e Doutora en Ciencias da Información pola Universidade Complutense de Madrid. Prolífica escritora sobre temas relacionados coa historia e o xornalismo

 UNHA PERSOA PERTENCENTE Á CRMH DA CORUÑA presentará e moderará o acto

Organiza: CRMH da Coruña

"Curas contra Franco", a historia dos párrocos que foron represaliados por apoiar a loita dos obreiros do Ferrol

Traducción Estación Atlántica

Entre os anos sesenta e setenta un grupo de sacerdotes críticos co réxime franquista apoiaron a dura loita dos obreiros do Ferrol. As forzas represivas do réxime cualificáronlles de "progresistas, contestatarios, europeos, comunistas, filomarxistas e criptomarxistas". "Pregunteille a un deles, Anxo Ferreiro Currás, como os denominaría el, quizá renovadores", e respondeume que 'só eran comprometidos'. Eses sacerdotes comprometidos baixáronse ao rodo, viron as necesidades temporais dos seus fregueses e entregáronse a fondo para combater as inxustizas e loitar polas liberdades". Así o rememora para ELPLURAL.COM Rosa Cal, autora do libro 'Curas contra Franco', que narra a súa historia.

elplural.com - A. DEL CAMPO - 06/diciembre/2012
Rosa Cal explica que o título Curas contra Franco alude a que o réxime montado polo ditador considerounos os seus inimigos, desafectos a un réxime que significaba a falta de liberdades, "desa forma, sen proporllo, impulsou a loita dos curas por conseguilas, a pesar da represión que sufriron. A acción transcorre na cidade de Ferrol, especial porque o poder militar (Capitán Xeral do Cantábrico, Capitán Xeral da VIII Rexión Militar, etc.) era moi forte e controlaba todo".

Pregunta: De que modo xorde este compromiso dos curas obreiros de Ferrol?
Resposta: Os curas obreiros ou "comprometidos" teñen unha primeira versión na JOC e a HOAC que teño en conta no libro. Despois, desde 1959 e o proxecto do Vaticano II obterán o respaldo legal da Igrexa para apoiar aos obreiros e esixir as liberdades: expresión, asociación, inviolabilidad de domicilio e outras. Pero o que vai unir aos seis actores principais é que todos están en parroquias do que chamaban "o cinto vermello", as máis pobres e con máis problemas.

P: Como acaban nestas parroquias?
R: Ten que ver tamén coa chegada do bispo Argaya Goicoechea a Ferrol que produciu un cambio total porque pasou a diocese, do rural Mondoñedo, a Mondoñedo-Ferrol primando ao sector obreiro. A construción da Domus Eclesiae en Ferrol permitiulles aos curas reunirse eludindo a vixilancia policial.

P: Eran persoas con especiais inquietudes?
R: Eran todos novos e si, manteñen unha formación continua: encargan libros, revistas, cursos... Viaxaron fóra ademais: Segovia, Valladolid, Madrid Francia, Suíza, Ámsterdam, Roma... Contactan con novas correntes: "El Prado", Contestatarios, Solidarios, Comunidades Cristianas (Valencia), "Echanges et Dialogues"- Septuaginta y Cristianos por el Socialismo.

P: Como empezou o proceso?
R: As primeiras accións teñen que ver co "1 de maio" día do traballo, polas pancartas e panfletos que reparten clandestinamente. A ruptura profunda xurdiu no Corpus de 1968 cando os curas díscolos pretenderon facer a procesión sen a presenza armada dos militares. O Capitán Xeral impúxose e todo celebrouse como sempre, pero Argaya en decembro abandonou Ferrol e foise a San Sebastián, e os curas estiveron case dous anos gobernados por un Vigairo Capitular que "deixoulles facer". Os xefe quedaron marcados e vixiados pola Brigada Social.

P: A partir de aí, seguindo o seu relato, a actuación destes sacerdotes vai moi ligada aos conflitos obreiros.
R: As accións seguintes son moi continuadas: 1969 toma da dirección de Cáritas, 1970 a folga de 30 días da Peninsular Maderera (resistiron pola axuda dos curas que lles abriron as igrexas e levábanlles alimentos); 1971 a folga de MEGASA, 1972 a manifestación de obreiros de BAZÁN que produciu dous mortos e decenas de feridos... Nos anos setenta chegamos á cúspide das accións que van producir un conflito disruptivo entre o clero comprometido e o franquismo. Esa ruptura brusca non se emendou senón que co tempo foise agrandando, e provocou nos nosos actores a súa separación do Réxime e da estrutura eclesial, pero non do sentimento e a práctica relixiosa e reivindicativa.

P: En total toda esta actividade foi protagonizada por apenas media ducia de curas.
R: Si. Foron Gabriel Vázquez Seijas nomeado en 1955 coadjutor para a parroquia do Carmen; o bispo Jacinto Argaya Goicoechea nomeado para Mondoñedo en 1957 e en 1959 José Chao Rego que foi designado para a parroquia de Santa Mariña do Villar. En 1963 incorporáronse dous: Eliseo Ruíz de Cortázar, procedente da burguesía ferrolá destinado ao centro da cidade, e Antonio Aneiros da zona rural para a recentemente creada parroquia de San Pablo, que non tiña nin igrexa. En 1965 Vicente Couce vai de coadjutor para Santa Mariña, é da cidade e de familia obreira. En 1967 chegou, a proposta de Chao, Anxo Ferreiro Currás de rexente para San Juan de Filgueira. Xa temos o sexteto, son os sacerdotes comprometidos, os que lle deron máis traballo á policía Social.

P: Vostede investigou especialmente a opinión do réxime sobre eles.
R: Era un punto moi importante pero delicado. Quería saber o que pensaba o réxime franquista deles, como os trataba, como os consideraba. En toda ditadura hai policía política que se dedica a seguir, metodicamente, aos que considera desafectos ao réxime. Tiña que chegar eses arquivos: os da Brigada Social. Os informes persoais dos curas son unha fonte inestimable xa que lles facían seguimentos semanais e en momentos clave, día a día, como se ve nos anos 1968 e 1972.

P: E cal foi a súa conclusión?
R: Ese grupo de relixiosos foron actores sociais cunha identidade propia durante o franquismo, aos que o Réxime cualificaba, en certos momentos, como "motor e responsable do movemento obreiro na cidade". O seu lazo de unión, a súa identidade, consistía na acción social e a loita polos dereitos e liberdades propias de países democráticos, manténdose dentro do ministerio relixioso.

P: Foron duramente represaliados.
R: Chao, Couce e Currás pasaron polo Tribunal de Orde Pública, Couce foi condenado a prisión no cárcere de Zamora, Aneiros e Currás ao cárcere da Coruña, e por suposto, impuxéronse múltiples multas a todos.

P: Deixaron a Igrexa despois?
R: Si. Quizá porque a Igrexa deu as costas ao Vaticano II e volveu á rutina angelical. En 1974 comezaron a secularizarse. Morto o ditador, CCOO que estaban infiltrados na maioría das factorías, pasan a loitar abertamente polos dereitos dos obreiros, e as eleccións políticas dan o papel de loita polos dereitos e liberdades aos parlamentarios. Os curas perderon esas funcións, e os que quedaron reconvertéronse á loita nacionalista.