O Alcalde socialisto de Vigo é condenado pola xusticia a derrubala de urxencia pero segue negándose

luns, 23 de marzo de 2015

Acto de Homenaxe ás vítimas do Portiño

 
Acto de Homenaxe ás vítimas do Portiño lembrando a fuga fracasada do 12 de abril de 1937, onde 19 persoas foron asesinadas.
 
27 de marzo ás 21h. no Peirao do Portiño
 
Organiza CRMH da Coruña
 
 

domingo, 22 de marzo de 2015

Homenaxe e ofrenda ás vítimas do franquismo da comarca da Coruña

 
Homenaxe e ofrenda ás vítimas do franquismo da comarca da Coruña no Memorial da Avenida de Navarra 
 
Intervención musical de Xosé Taboada, e cea posteriormente
 
10 de abril ás 19:30h.
 
Organiza CRMH da Coruña

 

Xantar de confraternidade republicana en Tui


Dunha fosa en Portomarín ao xulgado de Bos Aires


Traducción Estación Atlántica
R. Prieto 22.03.2015
En agosto de 2005, arqueólogos da ARMH abriron en Portomarín a primeira fosa de vítimas galegas do franquismo. Darío Rivas recuperou entón os poucos restos que a humidade da zona deixaran do seu pai, o exalcalde lucense Severino Rivas, fusilado en outubro de 1936. Desde entón, Darío Rivas, afincado en Arxentina, loita para que os xuíces do país austral investiguen os crimes do franquismo.
 
Nestes dez anos, o colectivo da memoria histórica exhumó outras 16 fosas en Galicia. Para a campaña deste ano prevé realizar cinco. En Rao (Lugo), a ARMH buscará os restos de Salvador Voces, abatido por en outubro de 1948. No concello asturiano Santirso de Abres, limítrofe con Galicia, xacen os restos dun mestre de Lugo, Pablo Martínez-Crespo, xunto a outros cinco asturianos.
 
Na aldea lucense de Teilán xa teñen localizados os restos do comandante Benito, abatido pola Garda Civil xunto a Bernardo Álvarez. Aínda que non ten descendientes, a ARMH sopesa a posibilidade de exhumar os restos e levalos ao seu pobo, Mugardos. Tamén buscarán en Vilarmea (Lugo), onde sospeitan que hai unha fosa con numerosos corpos e intentarán retomar os traballos en Amenal (A Coruña).

O fondo do Siñor Afranio cedido ao Instituto de Estudos Miñoranos pola familia Álvarez Cáccamo.

Fondo documental Siñor Afranio | IEM

IEM 18/3/15
A familia Álvarez Cáccamo cedeu ao Instituto de Estudos Miñoranos unha serie de documentos orixinais relativos á figura do Siñor Afranio. Personaxe creado polo parlamentario republicano e presidente do Consello de Galicia, Antón Alonso Ríos, ca fin de eludir a represión franquista tralo alzamento de 1936. A sinatura do convenio que rexerá a custodia e divulgación do fondo tivo lugar este mércores 18 de marzo na Aula de Cultura Ponte de Rosas por parte de Alfonso Álvarez Cáccamo, en representación da familia e Carlos Méixome polo IEM.

Tralo golpe de Estado e con 50 mil pesetas de recompenza pola súa captura, Alonso Ríos debeu enfrontar unha urxente fuxida da represión franquista. Na clandestinidade o seu corpo comezou sufrir os efectos da precariedade: magro, envellecido, barbudo. Foi entón que decidiu sacar partido desa condición converténdose nun ficticio esmoleiro portugués de nome Afranio de Amaral. Con ese camuflaxe comezou a súa andaina clandestina por Galicia, que o trouxo ao Val Miñor e o Baixo Miño na procura de cruzar ao Portugal co xeito de embarcar a América, o que conseguiu.
 
A documentación achegada contén os manuscritos orixinais do libro Siñor Afranio , onde Alonso Ríos, a instancia de Xosé María Álvarez Blázquez , narra con detalle todo o acontecido nesas datas. Inclúe a fotografía orixinal, única do Senior Afranio, a correspondencia cruzada entre Álvarez Blázque e Alonso Ríos, recortes de prensa, e unha novela inédita (mecanografada), titulada Nidia.
 
No acto de sinatura do convenio, Alfonso Álvarez Cáccamo considerou que o IEM pola súa tradición e modo de traballar era o mellor destinatario para a custodia e divulgación deste material. Pola súa banda, Carlos Méixome, adiantou que o IEM expoñerá parte do fondo no Espazo da Memoria, localizado na Aula de Cultura Ponte de Rosas, e xestionará a apertura para consulta da documentación por parte investigadores e público interesado.
 
Alfonso Álvarez Cáccamo amosa a fotografía orixinal do Siñor Afranio,
acompañado de Carlos Méixome (IEM)
 

Un Coronel pide a derrogación da Lei de memoria histórica

 
Traducción Estación Atlántica
 
O Coronel Fernández Navarro pediu nunha conferencia na Coruña, a derrogación da Lei da Memoria Histórica.
Adiante Galicia 19/3/15
O Coronel de infantería don Lorenzo Fernández Navarro de los Paños eyÁlvarez de Miranda ofreceu unha versión crítica da lei 52/2007 e logo dunha documentada exposición pediu a súa derrogación e expresou a súa sorpresa porque o goberno do Partido Popular mantéñaa.

"Hoxe desentierro o hacha de guerra contra esta lei"
O militar participou fai uns días nunha charla organizada polo Foro Arbil, no Sporting Club Casino coruñés. Foi aplaudido con efusividade polos presentes .O ex comandante militar da Coruña e Lugo ou comandante do GOES VIN coruñés, foi presentado por José Carlos Fernández Barallobre.

Definiu á lei como "cainita e iconoclasta". Unha lei que cuestionó no seu día e provocoulle ao arresto dun mes malia ser un "informe reservado aos seus superiores" que tivo difusión da prensa nacional contra a vontade do militar expedientado.

Pero o coronel insiste e acredita que na súa actuación pasada e no ciclo de conferencias que vai dar polo territorio nacional foi e é coherente co seu honor e coa lexislación. Por iso, nesta disertación dixo: "Hoxe desentierro o hacha de guerra con esta dura conferencia provocada por tan infame lei".

"A lei é obra dun bobo solemne como Zapatero"
Para Fernández Navarro a lei de memoria histórica "encobre a eliminación da legalidad de Estado español antes da Constitución do 78", pretendendo así mesmo marcar a distinción entre bos e malos, ou recoñecer a actores de delitos de sangue como represaliados.

Para o Coronel a lei en cuestión "é obra dun bobo solemne como Zapatero e do partido da rosa e o mandil" e é froito "do pacto da Coroa con inimigos que queren mordela". E cre que "a Fronte Popular estase preparando a día de hoxe. Podemos ter unha nova Fronte Popular".

O militar ten claro que "os herdeiros da Fronte Popular son os creadores da lei da Memoria Histórica, que fai inviable a reconciliación nacional na que xamais creron e nunca quixeron". Critica a obsesión deste grupo polo Val dos Caídos, "monumento á reconciliación nacional, pois só en España están enterrados xuntos combatentes dos dous bandos. Nas praias de Normandía os alemáns están separados dos aliados". Asegurou que "a Fronte Popular fixo inviable a Segunda República, cuxos correligionarios gritaban ¡Viva Rusia e morra España!, e por iso chamábase exército vermello e o outro nacional".

Sobre a polémica dos símbolos franquistas, aclarou que a bandeira do aguia de san Juan "non pode ser declarada ilegal nin preconstitucional, xa que baixo esa bandeira fíxose o proceso constituyente, durante tres anos ata o 5 de outubro de 1981 foi constitucional, e está publicada na primeira páxina da Carta Magna, cuxos decretos non citan o escudo senón as cores da bandeira".

Estrea do documental sobre José Castro "O Piloto"

 
Estrea na Coruña o 26 de marzo do documental sobre a vida de José Castro Veiga, "O Piloto", o último guerrilleiro antifranquista.
 
Na Fundación Rodríguez Iglesias (rúa Cordelería, 32, A Coruña, a carón do antiguo Cine Goya).
 
Organizado por CRMH da Coruña

martes, 17 de marzo de 2015

III Xornadas represaliadas e resistentes en Pontevedra


Coincidindo coa exposición Do gris ao violeta (Praza da Ferraría, marzo e abril de 2015), a concellaria de patrimonio histórico organiza as III Xornadas represaliadas e resistentes, que se van desenvolver os días xoves 26, venres 27 e sábado 28 de marzo na Casa das Campás, coa participación de Xosé Álvarez Castro, Montse Fajardo, Montse Dopico, Paula Godinho, Aurora Rodrigues e Pilar Allegue. Na mesa redonda do xoves tamén participarán mulleres representantes de familias pontevedresas represaliadas (pendente de confirmar nomes).

TEMPO DE MULLERES 2015

III XORNADAS REPRESALIADAS E RESISTENTES

Casa das Campás, 26, 27 e 28 de marzo de 2015.

Xoves 26 de marzo ás 19 h

Mesa redonda sobre Sobrevivir á represión e á Ditadura

Con Montse Fajardo, Xosé Álvarez Castro e mulleres pertencentes a familias represaliadas


Venres 27 de marzo

19 h Conferencia de Montse Dopico: Semente de mudanzas

20 h Proxección do documental La memoria de las olvidadas


Sábado 28 de marzo

11 h Conferencia de Paula Godinho

Propriedade privada da história e "memórias fracas": a esquerda da esquerda e as revoltas da memória.

11.45 h Relatorio de Aurora Rodrigues. Memoria da represión e da resistencia na Ditadura portuguesa

12.15 h Relatorio de Pilar Allegue. Memoria da represión e da resistencia na Ditadura franquista.

Coloquio
 
Non é necesaria a inscrición previa

Resposta ao coronel Fernández Navarro

O coronel Navarro, ante un retrato de Franco, o día en que foi destituido
Foto e texto da foto de La Opinión A Coruña 9/7/09
Traducción Estación Atlántica
 
Cartas dos lectores
La Opinión A Coruña - Cándido Barral Alvarellos 15.03.2015

Con estupefacción leo a entrevista entreverada dun cinismo prepotente e sarcástico non desprovisto de crueldade, á que don Lorenzo Fernández sométese na OPINIÓN o pasado xoves, presentado como excomandante militar da Coruña, cesado fai 7 anos por evacuar un informe sobre a lei de recuperación da memoria histórica. Informe sobre unha lei civil dun Estado e Goberno democráticos, comentado por un militar e transmitido segundo el, por unha "cadea de mando", que ha de estar constitucionalmente supeditada ao único e auténtico mando, é dicir, a autoridade civil que encarna a vontade popular.

A lei para a recuperación da memoria histórica só pretendeu lograr a dignidade dos mortos, inxusta, estúpida e gratuitamente asasinados. De forma especial, civís da retaguardia fieis á II República, militares republicanos cuxa bandeira xuraran, inocentes que fuxían descalzos dos bombardeos, anciáns que se morrían de pé polos camiños de Francia, executados por envexas en pobos e cidades, agnósticos denunciados polos curas, terratenientes que se sacudían a braceros díscolos, pobladores de cunetas e barrancos. Esixir un pouco de dignidade para aqueles que xacen sen saberse onde en contraposición daqueles a quen lles foron dados honores, medallas, distincións, bagatelas, himnos e desfiles, tédeums en basílicas cuxos columbarios, para maior inri, reenchéronse con republicanos extraídos de humildes nichos de vellos cemiterios de pobo, para os que foron a gloria dos heroes, a inmortalidad dos deuses e o incienso das divinidades.

A súa afirmación de que estes corpos han de ser igualmente recolleitos, dáse de bruzos coa formulación de igualdade que impregna a igual medida vítimas e verdugos. Gárdese as súas "boas intencións" e resérvese ese acompañamiento nos sentimentos, que soa a mero espazo de burla e mortificación, só parello á imaxe que reflicte cando se pronuncia sobre o fracaso republicano, ignorando que non ignora, que á II República matárona, non se morreu. Matárona vostedes, refírome.

Recorda señor Fernández a vella petición de don Manuel Azaña? Paz, piedade, perdón. Por favor, só un pouco do que tanto nos deben. Piedade.

domingo, 15 de marzo de 2015

Rueiro de Lugo

Un ano antes en marzo do 2014. O BNG demandoulle ao goberno municipal que acometa
 a elaboración dun novo rueiro oficial do concello de Lugo


A Voz- Tribuna -  Lugo 14 de marzo de 2015
Xa estamos outra vez ás voltas co rueiro de Lugo. Claro, achéganse as eleccións e todo deus quere que lle dediquen unha rúa ao seu próximo para, pobres ilusos, conseguir así uns votos a maiores ou estar na pomada da actualidade durante polo menos un par de días.
 
En Lugo seguen quedando rúas de fachas e facciosos cuxos nomes deberían quedar no recordo e a ignominia. Véxase senón a Praza do Comandante Manso que mantiveron uns e outros, tal para cal. ¿Quen era o tipo este para ter unha praza? Pois nin máis nin menos que o que entrou no Goberno Militar durante o golpe franquista de 1936 e, pistola en man, díxolle ao seu xefe militar por entón que ou estaba con Francisco Franco ou lle pegaba un tiro na tempa. E así empezaron a gañar aquela guerra os cobardes.
 
Pero o que resulta curioso é que agora, próximas as eleccións, o PP, vaia por deus, pide que se cumpra escrupulosamente a lei da memoria histórica e que se recalifique o rueiro retirando do mesmo aqueles nomes de resonancia franquista.
 
Refírome ao Partido Popular de Lugo porque ao de Sarria, por pór un exemplo próximo, cun alcalde que me asegurou nunha entrevista en televisión que nunca o veriamos no PP, igual é que non sabe onde está agora, que esa é outra, e que mantén nomes nas súas rúas de tanta resonancia fascista como Calvo Sotelo ou José Antonio.
 
Claro que é posible que un mesmo partido teña disonancias pero estas, desde logo, son un pouco chocantes para os mortais.
 
O caso é que agora o Partido Popular, ou algúns dos seus baróns, dirixentes ou o que sexan, enfrontados no seu momento co máximo mandatario Cacharro Pardo, piden agora honras máximos para o falecido. Ao inimigo, nin auga ata que a palma que despois, serve para publicidade pura e dura. Manda truco co que pasa aquí.
 
E xa non digo nada do sistema e da empresa da ORA, porque os fachas de esquerda seguen permitindo que uns procesados sigan explotando aos lucenses e aínda encima, con chulería. Miúda panda de macarras.

Coirós sacará a Franco do concello

 
Traducción Estación Atlántica
O Executivo do PP apoia unha moción do BNG para eliminar os símbolos franquistas, como unha enorme cruz dos caídos e unha placa ao Generalísimo en plena fachada da Casa Consistorial

La Opinión A Coruña - M. Villar | Coirós 14.03.2015
Coirós é un dos municipios españois que a día de hoxe aínda loce en plena cara, na fachada de Casa Consistorial, a casa de todos os veciños, unha placa que recorda que antiguamente a zona chamábase praza do Xeneral Franco. Semellante feito ademais de inaudito vulnera a lei da memoria histórica desde o ano 2007. É máis, cando non fai moito se restaurou a fachada do edificio municipal, arranxouse todo pero sen tocarlle á placa franquista. Este é un dos símbolos que o Concello deberá eliminar próximamente logo de votar, no pleno do pasado xoves, a favor dunha moción do BNG.

O apoio do Goberno local, do PP, á proposta de retirar a simboloxía franquista sorprendeu ata á concelleira que a propuxo, Pura Ferreño, porque xa o intentou noutras ocasións sen éxito. "Non sabemos si o Concello de Coirós descoñecía a publicación da lei da memoria histórica no ano 2007 ou cal é o motivo polo que nunca a cumpriu", declarou Ferreño, que agora espera "impaciente a que o cumpran".

Por si a placa en plena fachada municipal non fose suficiente, a pouco máis dun metro do edificio sitúase un monumento aos "caídos por Deus, España na súa Revolución Nacional Sindicalista do Concello de Coirós". Cunha altura duns tres metros, o monumento de pedra cunha cruz inclúe unha placa de mármore cos 25 nomes dos caídos do bando nacional. Non figura, polo tanto, Gerardo Francisco Mosquera Fidalgo, Ou Claveiro, labrador de 31 anos, cuxo delito en 1936 foi tan grave, pertencer á CNT, que foi paseado e o seu cadáver apareceu en Tiobre (Betanzos).

O Bloque, para lograr que prosperase a súa proposta e acabar por fin con estes vestixios "polos que familiares das vítimas teñen que pasar por diante todos os días", tivo que renunciar á segunda parte da súa moción: realizar un acto en recordo dos represaliados. Coirós agora deberá eliminar monumentos, placas e menciones franquistas. "É unha cuestión de dignidade e de reparación as vítimas da ditadura", di Ferreño.

sábado, 14 de marzo de 2015

O cofre que pecha aquel vello amor

 
Carlos Miguel Martínez, emigrante galego en Nova Zelandia, camiñou desde A Coruña a Francia para recoller restos do seu avó e enterralos xunto á súa avoa
 
Ten todos os elementos para ser o guion dun thriller: detencións, guerra, cárcere, fortín de prisioneiros, fuga masiva de case 800 presos, fusilamentos ao amencer, unha muller desesperada lanzándose ao mar co seu fillo en brazos... Pero por encima de todo iso hai unha enorme historia de amor: «A miña avoa morreu de amor e para acabar ben esa historia o meu avó tiña que volver a casa, estar de novo con ela». Isto asegura Carlos Miguel Martínez ante a prisión provincial da Coruña, agora en ruínas. Sostén nas súas mans un pequeno cofre co que, asegura, péchase aquela historia de amor dos seus avós.
 
Carlos fixo unha longa viaxe para cumprir este obxectivo: desde Nova Zelandia, onde emigraron os seus pais a mediados do século pasado, ata este cárcere. No interior quería recoller algún resto simbólico, aínda que só fose un puñado de terra, «pero parece que é moi complicado, que non se pode entrar». E é que aquí sufriu o primeiro embate doloroso o matrimonio de Primitivo Miguel Frechilla, un mecánico nado en Palencia, e a coruñesa Purificación Martínez Regueiro. A el encerrárono nesta prisión en agosto de 1936. Tiña 34 anos, relata Antonio, un dos catro fillos daquel matrimonio.
 
Tamén explica que o seu pai, por cuestións políticas que non recorda, xa que só tiña entón nove anos, foi condenado á morte, aínda que logo lle foi condonada a pena por cadea perpetua. Máis tarde sería trasladado a Pamplona, ao forte de San Cristóbal, un fortín con tres plantas baixo terra, celas ás escuras e condicións infames, que acollía a principios de 1938 a case 2.500 presos. Ata o forte viaxou agora Carlos percorrendo a pé o Camiño de Santiago, coa mista intención: recoller algún resto do seu avó na fortaleza na que estivo preso.
 
Unha fuga histórica
Durante a estancia no penal, Primitivo Miguel estudou inglés e esperanto. Neste último idioma entendíase cun grupo de presos cos que preparou a que está considerada como unha das maiores fugas da guerra española: O 22 de maio de 1938, domingo, 795 presos escapaban por unha única porta. O feito está narrado con detalle no libro de Félix Sierra e Iñaki Alforxa Forte de San Cristóbal, 1938. Só tres dos fuxidos chegaron a Francia, que era o seu obxectivo e, segundo narran os autores desta obra, Primitivo Miguel foi un dos xefes detidos, xulgados, e fusilados «ás seis da madrugada» do 8 de agosto nos arredores de Pamplona. Ao coñecer a noticia, a súa muller, cun dos seus fillos pequenos en brazos, lanzouse ao mar na baía coruñesa. Ambos foron salvados por uns mariñeiros e ela, viúva, traballaría durante un tempo na fábrica de mistos da Coruña.
 
O seu neto, que tamén fixo andando o camiño de volta, insiste: «Ela morreu de amor». Por iso «quería recoller terra do lugar onde o mataron e de Francia, que era onde el quería chegar», explica. Xa no cemiterio de San Amaro, busca a tumba onde está enterrada a súa avoa e descobre algo sorprendente: «Hai cinco números 432», explícanlle. Aparece a da súa avoa e alí, Carlos Miguel chega co pequeno cofre que, 76 anos máis tarde, pecha aquel vello amor.

76º aniversario do fusilamento de Manuel Barreiro Rey

Retrato na prisión 1938

Tal día como hoxe 14 de marzo de 1939 foi fusilado na Punta do Martelo do Arsenal Militar de Ferrol, xunto a dous compañeiros máis un de Ares e o outro Sevillano.
 
Os tres asasinados pola loita na defensa dos buques os días 19 ao 21 de xullo de 1936, ata o seu fusilamiento estiveron na prisión da Escollera do Arsenal
Manuel Barreiro Rey, 25 a. Ferrol
Manuel A. López Iglesia, 27 a. Ares
Antonio Alcántara Mejia, 24 a. Sevilla
 
Por todos eles...  

E por todos os marinos galegos esquecidos pola sociedade mais polos partidos políticos

mércores, 11 de marzo de 2015

O exjefe militar da Coruña destituído dá unha charla sobre a lei de memoria

Foto do 2008 ano da destitución
Traducción Estación Atlántica
La Opinión A Coruña - Redacción | A Coruña 10.03.2015
Destituído e condenado a un mes de arresto. Un informe crítico sobre a lei de memoria histórica elaborado en 2008 polo entón xefe militar da Coruña, o coronel Lorenzo Fernández Navarro de los Panos y Álvarez de Miranda, custoulle o seu posto. "No meu informe defendín a Franco. Non debe ser considerado grave: foi o meu xefe", apuntou entón o excomandante nunha entrevista a este xornal. Sete anos logo do seu destitución, o coronel Navarro pronunciará na Coruña unha conferencia sobre a lei de memoria histórica, Mal chamada da memoria histórica. Unha lei iconoclasta e cainita.
 
A charla, organizada polo Foro Arbil, será o xoves ás 20.00 horas no Casino Sporting Club. No documento crítico sobre a lei de memoria histórica, o coronel Navarro instaba aos altos mandos a incumplirla e a procurar a permanencia nas instalacións militares dos símbolos franquistas.

«A delación de compañeiros serviu para mostrar fidelidade ao novo réxime franquista»

 
O profesor do IES de Valadares presenta hoxe en Vigo o libro «Medo político e control social na retagarda franquista»
 
Vigo/ A Voz,
 
 

A división sindical marca un 10 de marzo en Ferrol sen discursos oficiais

 
Traducción Estación Atlántica
Ferrol360.es - Ferrol | Martes 10 marzo 2015
Breve e sen discurso oficial algún. O acto institucional polo 10 de marzo, Día dá Clase Obreira Galega, transcorreu sen incidentes na mañá deste martes en Ferrol, aínda que trala interpretación do himno de Galicia si se escoitaron cánticos dun sector crítico do ámbito sindical.

Un grupo de manifestantes, que tamén lucían pancartas ante o monumento a Amador e Daniel en Recimil, corearon «Fóra a dereita dá clase obreira». Finalizada a tradicional colocación de flores no lugar por parte de edís e sindicalistas, a comitiva, co alcalde á fronte, disolveuse con rapidez.

José Manuel Rey Varela falou coa prensa nas proximidades dese lugar. O regidor destacou a «lembranza» daqueles acontecementos, acaecidos en «anos moi difíciles» e que «marcaron á nosa cidade». Cre «obrigatorio» recordar eses feitos e desexou ás «organizacións sindicais un bo Día dá Clase Obreira Galega».

Crítica
Preguntado polos gritos ao término da ofrenda, o alcalde dixo que tanto el como os seus compañeiros de partido tratan de «conquerir dereitos para vos traballadores». «Entendo, dentro dá discrepancia, as opinións diferentes», apuntou, indicando que o seu «obriga» é «gobernar para todos» os cidadáns.

O líder de Comisións Obreiras en Galicia, Xosé Manuel Sánchez Aguión, asegurou aos medios que a «defensa de algo tan básico» como o convenio colectivo polo que pelexaba a Bazán de 1972 mantén vivo o 10 de marzo. «Vos elementos que motivaron a mobilización seguen vixentes», declarou.

A desunión entre centrais sindicais queda patente co extenso calendario de actos para esta xornada. Sucedendo á cita institucional, Cerna e a CIG convocaron senllas ofrendas, mentres que pola tarde marcharán por separado polas rúas de Ferrol Comisións Obreiras e o sindicato nacionalista.
 
 

xoves, 26 de febreiro de 2015

Marcelino Gómez Arias. Unha vida dedicada á loita pola República e o Agrarismo


Marcelino Gómez Arias. Unha vida dedicada á loita pola República e o Agrarismo. Perfecto Ramos Rodríguez
 
La Librería de Cazarabet - Mas de las Matas
Marcelino Gómez Arias naceu nunha humilde familia da montaña do occidente asturiano a fins do século XIX. Emigrou a América sendo case un neno, traballou e formouse pola súa conta ata conseguir acadar un alto nivel intelectual, ao adquirir estudos políticos, xurídicos, xornalísticos e sociolóxicos.

Con 23 anos entrou a formar parte da historia do Uruguai ao participar na súa última gran guerra civil, da que nos deixou un dos poucos relatos pormenorizados que existen do que foi esa contenda. Desde Arxentina, participou activamente na formación de organizacións republicanas españolas e viaxou á Galiza para dirixir un levantamento republicano no ano 1905. De regreso na Arxentina, fundou o Partido Republicano Español en la Argentina e o xornal La España Moderna.

Máis adiante, instalouse en Lisboa para intentar de novo o derrocamento da monarquía española, e participou no movemento que instauraría a República en Portugal. Alí retomou a edición do xornal La España Moderna e, unha vez clausurado este, comezou a edición de El Clamor Español.

Marcelino regresou definitivamente a Galiza desde onde puxo en marcha o proxecto da granxa Tierra Libre e publicou os xornais Tierra Libre e El Amigo del Pueblo. Foi un dos fundadores da «Liga Española para la defensa de los Derechos del Hombre» e chegou a presidir a Sociedad Española de Artistas Notables.
 
Marcelino Gómez Arias escribiu e publicou numerosos artigos e obras socio-políticas ao longo da súa vida. Foi un home pouco común, comprometido na loita pola instauración da República e contra do caciquismo, pola que sacrificou a súa vida e a da súa familia.

A súa loita provocou que morrese de forma prematura á idade de 43 anos.
Hai libros que son quen construír, con solvencia, unha cartografía,  neste caso vivencial, profesional e política dun personaxe  que pode resultar fascinante por intensa, singular e descoñecida. Isto faise mercé á férrea vontade de investir moitas horas de traballo e moito interese persoal pois só así  se consegue poñer no xusto sitio do mapa do coñecemento histórico e social a alguén que, case sepultado no esquezo, talvez non o merecía.  Neste grupo de investigacións cómpre integrar esta valiosa monografía sobre Marcelino Gómez Arias que vén da man de Perfecto Ramos. Precisamente eran as investigacións e o labor de difusión do especialista como se ía asomando algo do periplo vital e da actividade política de Marcelino Gómez Arias, sobre quen se abateu unha lousa de silencio que duraba, sen dúbida, demasiado tempo.

O libro, elaborado con obxectividade e preciso rigor histórico, ofrece un completo compendio da obra dun autodidacta que abrazou a fe no Republicanismo e mais no Agrarismo, e que desenvolveu boa parte da súa actividade política por terras de  Crecente, alén de incorporar un completo percorrido pola súa biografía que comeza en Armeirín (Asturias), pasa por Uruguai, Arxentina e Portugal ata rematar en Angudes. Rescátanse, así,  con minuciosidade os pasos do biografado dos simplemente saliento dous momentos clave como son tanto a súa participación nun levantamento republicano en 1905 como a relevancia que depositaba na prensa, entendida como medio fundamental para espallar as súas ideas chegando a fundar diversos xornais como La España Moderna, El Clamor Español, Tierra Libre ou El Amigo del Pueblo. O traballo, así pois, alicérzase en diversos documentos exhumados e e na consulta de moita  prensa da época, operativa para elaborar ese perfil vital mais onde non esquece retratar a época na que viviu, alén de incorporar múltiples artigos que o republicano e agrarista escribiu, xunto con corpus apreciable de fotografías e rescatar, no epílogo do libro, o texto Revolución Uruguaya de 1904: unha proposta relevante que espella a visión de Gómez Arias sobre o que viviu no Uruguai e que relatou, non me cabe dúbida, con brillantez estilística.

Recomendo, ás persoas interesadas, este volume, altamente informativo e, en boa medida, orientado cara á difusión da personalidade de Gómez Arias, mais tamén do tempo no que viviu. Como proba do que afirmo conclúo reproducindo un exemplo do caudal informativo que aquí se pode atopar e que, neste caso, se refire ás orixes dunha expresión popular aínda hoxe e que o autor relata así:

O artigo 29 da Lei Electoral decretaba que nun distrito que non se presentara máis dunha candidatura, esta era proclamada automaticamente sen celebrar eleccións. Este artigo era aproveitado polos instalados no poder para, por medios lícitos ou menos lícitos, impedir que ninguén contrario ós seus intereses puidera presentar candidatura. A eliminación deste artigo foi unha das reivindicacións dos agrarios nesta época, acuñándose o famoso dito de «ó carallo o 29».

Caderno da Crítica

No sólo represión. La construcción del franquismo en Galicia

 
No sólo represión. La construcción del franquismo en Galicia. Julio Prada Rodríguez (dir.)

Los diferentes ensayos presentados en este libro vienen a analizar el proceso de implantación, la consolidación y posterior evolución del régimen franquista en Galicia desde diversos facetas: la política, el papel de la iglesia, sindicatos, medios de comunicación, etc.

Julio Prada Rodríguez
Profesor titular de Historia Contemporánea en la Facultad de Historia de Ourense (Universidad de Vigo). Autor de diversas publicaciones sobre historia contemporánea, es reconocido por su intensa labor en la investigación de la etapa republicana y franquista, especialmente en la comunidad gallega.

La Librería de Cazarabet

domingo, 22 de febreiro de 2015

Unha rúa de Betanzos leva medio ano sen nome

Parte da antiga rúa Julio Pérez Salas. A Opinión
Traducción Estación Atlántica
Unha rúa de Betanzos leva medio ano sen nome tras retirarse a placa de Pérez Salas para cumprir a lei de memoria histórica sen fixar unha substitución

A Opinión A Coruña - Antares Pérez - Betanzos 22.02.2015
A retirada de honores a Julio Pérez Salas para cumprir a lei de memoria histórica deixou nun limbo unha céntrica rúa de Betanzos. O pleno acordou suprimir ao militar franquista do callejero sen fixar unha substitución e a rúa permanece sen nome desde entón, fai xa medio ano. Os veciños xa trasladaron ao Concello a súa petición de que se bautice como Os Caneiros. E o Executivo apoia a proposta, que deberá avalar agora a comisión de nomenclátor

"Antes chamábase Julio Pérez Salas, agora non sei, hai xente que di que Os Caneiros, pero de momento oficialmente non ten nome". Unha residente nunha céntrica rúa de Betanzos respondía así ao ser consultada por unha anomalía no callejero da Cidade dos Cabaleiros que pronto cumprirá sete meses.

O Concello acordou na sesión plenaria do pasado xullo retirar as honras ao tenente xeral franquista para cumprir con máis dun lustro de atraso a lei da memoria histórica. E paradójicamente o seu cumprimento abriu unha lagoa na memoria do callejero por non establecer unha substitución.

A retirada dos honores foi acollida con normalidad no barrio, que espera agora que se fixe canto antes para o novo bautismo. Os veciños propuxeron ao Concello o nome de Os Caneiros, como xa é coñecido na zona este grupo de vivendas.

O Goberno local avanzou onte o seu conformidad coa proposta dos residentes, que deberá recibir agora o aval da comisión do nomenclátor. O Executivo ten previsto convocar "nuns días" aos integrantes do organismo para debater os proles e posibles contras do novo nome do barrio. E si o dictame é favorable elevará a pleno a proposta. O nome debe ser avalado pola oposición, dada a situación de minoría do Executivo. Queda por diante un arduo papeleo que o Concello espera tramitar canto antes.

E mentres, Pérez Salas conserva os seus honores en planos, callejeros e cartas, aínda que sexa en funcións. Son moitos os veciños, pese a todo, que xa se refiren ao barrio como Os Caneiros.

A CRMH entregou unha carta a Felipe de Borbón para que borre o franquismo das rúas

 
Sr. D. Felipe Borbón
Rei de España
Casa Real. Palacio da Zarzuela
Madrid
 
A Coruña, 18 de febreiro de 2015
 
Fernando Souto Suárez, con DNI XX.XXX.XXX en nome e representación da Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña (CRMH), con enderezo na rúa Olmos 16-18, 1º 15002 A Coruña, inscrita no Rexistro de Asociacións da Xunta de Galicia, e con CIF G-70026687, quere aproveitar a súa visita oficial á cidade da Coruña do próximo 19 de febreiro, a primeira despois da súa coroación, para desexarlle unha boa estancia, seguro que con sol, e facerlle chegar unha serie de consideracións e peticións.
 
Pouco despois da súa coroación o 19 de xuño de 2014, recibía vostede o 21 de xuño, no seu primeiro acto oficial como rei de España, a máis de corenta representantes de asociacións e fundacións de vítimas do terrorismo, manifestando vostede a súa solidariedade e que nunca esquecerán o seu sufrimento e dolor. Nós compartimos eses sentimentos, pero vostede esqueceu no seu discurso de coroación ás vítimas do peor dos terrorismos, o terrorismo de Estado, unha ditadura criminal que sufrimos durante 40 anos e que foi equiparada pola ONU en 1946 cos réximes da Alemaña nazi de Hitler e do fascismo da Italia de Mussolini. Por outra parte, vostede aínda non dixo nada da contribución das vítimas do franquismo á conquista da democracia e das liberdades.
 
Despois de 40 anos da morte do ditador Franco, aquí hai 150.000 desaparecidos (caso único a nivel mundial e unha auténtica vergoña de Estado), miles de nenos e nenas roubados polo franquismo; máis de 2.400 fosas comúns que aínda están sen exhumar. Estamos a falar de crimes contra a humanidade que non prescriben, segundo a ONU. Son centos de miles de familias que, como vítimas da represión franquista, teñen dereito á verdade, xustiza e reparación por parte do Estado. Dereito que está recollido en numerosas recomendacións e resolucións que durante 2013 e 2014 fixeron distintos organismos da Nacións Unidas, despois de visitar España.
 
 Vostede sabe que España é hoxe un refuxio de criminais e non estamos a falar das mafias estranxeiras, senón de persoas acusadas pola xuíza arxentina María Servini, dentro da chamada Querela Arxentina contra os crimes do franquismo. O goberno de España négase a facilitar a extradición de policías torturadores e ministros da ditadura que, en virtude da xustiza universal, deberían comparecer ante a citada xuíza. Consideramos que isto non contribúe nada a difundir o prestixio da “Marca España”.
 
 Non só están esquecidas as vítimas do franquismo, senón que se conceden todo tipo de honores e distincións a golpistas e criminais; continúan con títulos nobiliarios os fillos e netos, e ocupan os nomes das nosas rúas e espazos públicos.
 
A Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña, mediante carta dirixida ao rei Juan Carlos, xa pedimos o 19 de novembro de 2009 a retirada de títulos nobiliarios, cun resultado negativo. Estes son algúns dos títulos concedidos polo ditador Franco ou polo rei Juan Carlos a persoas que se sublevaron contra a democracia e o réxime constitucional da II República, que cometeron crimes contra a humanidade e que non merecen ningún tipo de recoñecemento social:
 
-Marquesado de Arias-Navarro, concedido polo rei Juan Carlos a Carlos Arias Navarro, mediante Decreto de 2 de xullo de 1976, ao día seguinte de presentar a súa demisión como Presidente do Goberno. Carlos Arias Navarro era coñecido popularmente como “Carnicero de Málaga” polo seu papel como fiscal na represión da poboación de Málaga, cando en febreiro de 1937 cae en poder dos fascistas. Na fosa do cemiterio desta cidade hai 4.471 persoas asasinadas (349 son nenas e nenos) e xa foron exhumadas 2.840. Como unha persoa implicada na represión criminal da ditadura franquista e no asasinato de miles de persoas, pode recibir do xefe do Estado unha distinción honorífica como un marquesado e o título de “Grande de España”?
 
-Ducado de Franco, con Grandeza de España, concedido polo rei Juan Carlos o 26 de novembro de 1975, mediante Decreto Lei 18/1975, a Carmen Franco Polo, filla do ditador. ¿Como se poden conceder estes honores e recoñecemento social a un ditador, poucos días despois do seu falecemento?
 
-Señorío de Meirás, creado polo rei Juan Carlos o 26 de novembro de 1975, con Grandeza de España, para Carmen Polo Martínez Valdés. Este título nobiliario desapareceu cando morreu a viúva do ditador Franco en febreiro de 1988, pero a solicitude do neto maior do ditador, o rei Juan Carlos asinaba un decreto para que fose Francisco Franco Martínez Bordiu o novo titular do Señorío de Meirás. Sería posíbel en países democráticos como Alemaña ou Italia a existencia dos Señoríos de Hitler ou Mussolini? O pazo de Meirás non foi un regalo do pobo a Franco, senón un auténtico roubo, adquirido cos descontos que se facían nas nóminas de traballadores e funcionarios e coas achádegas dos concellos. Desde a Comisión pola recuperación da Memoria Histórica levamos anos reivindicando a devolución do pazo roubado ao patrimonio público.
 
-Ducado de Mola, concedido a título póstumo o 18 de xullo de 1948, polos servizos prestados ao rexime fascista polo xeneral Emilio Mola Vidal. Este militar foi un dos dirixentes da sublevación en 1936 contra o réxime democrático e constitucional da II República. Como pode recibir este golpista, terrorista e criminal unha distinción nobiliaria con Grandeza de España? A orde 556/2009 de 20 de febreiro de 2009 do ministerio de Xustiza recollía a Real Carta de Sucesión no título de Duque de Mola a favor de Emilio Mola Pérez de Laborda, por falecemento do seu pai Emilio Mola Bascón.
 
-Marqués de Queipo de Llano, concedido en 1950 a favor do fillo do xeneral Queipo de Llano e posteriormente, en 2012, a favor do neto Gonzalo Queipo de Llano Mencos. O xeneral Gonzalo Queipo de Llano y Sierra, figura destacada da sublevación de 1936, chamaba a cometer terribles violacións dos dereitos humanos. Así, na arenga na radio dicía o 23 de xullo de 1936: “Nuestros valientes legionarios y Regulares han enseñado a los cobardes de los rojos lo que significa ser hombre. Y, de paso, también a las mujeres. Después de todo, estas comunistas y anarquistas se lo merecen, ¿no han estado jugando al amor libre? Ahora por lo menos sabrán lo que son hombres de verdad y no milicianos maricas. No se van a librar por mucho que forcejeen y pataleen”.
 
-Marqués de San Leonardo de Yagüe, concedido en 1953 a favor de Juan Yagüe. O xeneral Juan Yagüe é coñecido como o “Carnicero de Badajoz” polos crimes cometidos. Despois da matanza da praza de touros de Badajoz, declaraba: “Naturalmente que los hemos fusilado ¿Pensaban que me llevaría conmigo a 4.000 rojos mientras mi columna avanzaba luchando contrarreloj? ¿Debía dejarlos en libertad a mis espaldas, permitiéndoles que hicieran nuevamente de Badajoz una ciudad roja?”.
 
-Duque de Carrero Blanco, concedido a título póstumo en 1973 a Luis Carrero Blanco. Foi íntimo colaborador do ditador Franco. Despois da sublevación fascista, busca refuxio nas embaixadas en Madrid de México e de Francia para non apoiar o goberno da II República. En 1937 conseguiu pasar á zona franquista, na cal prestou servizo como enlace naval ás ordes do xeneral Dávila, intervindo en operacións da fronte de Santander, mandando o destrutor "Huesca" e o submarino "Sanjurjo", e desempeñando o cargo de xefe do Estado Maior da División de Cruceiros. Nomeado xefe de operacións do Estado Maior da Armada, foi subsecretario da Presidencia do Goberno, conselleiro nacional de FET e das JONS, vicepresidente segundo das Cortes, ministro vicealmirante, almirante, vicepresidente e presidente do Goberno franquista.
 
-Marqués de Dávila, concedido o 18 de xullo de 1949 a favor de Fidel Dávila Arrondo, xeneral que participou no golpe de Estado de 1936 e foi ministro do Exército nos primeiros gobernos franquistas.
 
-Conde do Alcázar de Toledo, concedido o 18 de xullo de 1948 a favor de José Moscardó e Ituarte, que encabezou a sublevación militar en Toledo. A placa dedicada nesta cidade “Al heroico general D. José Moscardó. La Ciudad Imperial”, foi retirada en 2010, en cumprimento da Lei de Memoria Histórica.
 
Marqués de Varela de San Fernando, concedido en 1951 a título póstumo a favor do seu fillo José Enrique Varela Ampuero. O capitán xeral José Enrique Varela Iglesias participou na sublevación de 1936. Renova o título o 18 de decembro de 2013 o seu neto José Enrique Varela Urquijo.
 
-Marqués de Somosierra, concedido o 1 de abril de 1952 a favor de Francisco García- Escámez e Iniesta, militar que colaborou co xeneral Mola na preparación da sublevación militar de 1936. O seu neto, Francisco García-Escámez Pablos, renovaba o título en 2008.
 
-Duque de Calvo Sotelo, concedido a título póstumo o 18 de xullo de 1948. José Calvo Sotelo foi o portavoz fascista máis destacado durante a II República, con constantes convites á sublevación militar contra o goberno constitucional, manifestaba que “España podrá salvarse con una fórmula de Estado autoritario y corporativo”. Declarado partidario do fascismo, participou activamente na organización do Golpe de Estado, que se executou despois do seu asasinato. O coruñés e presidente do Goberno, Santiago Casares Quiroga, acusaba nas Cortes a Calvo Sotelo de facer propaganda entre o exército para provocar a súa sublevación.
 
-Duque de Primo de Rivera, concedido a título póstumo o 18 de xullo de 1948 a favor de José Antonio Primo de Rivera e Sáenz de Heredia, fundador de Falange Española.
 
-Marqués de Kindelán, concedido o 1 de outubro de 1961 a favor de Alfredo Kindelán y Duany, que foi xefe da forza aérea franquista. O seu neto, Alfredo Kindelán y Camp renovaba o título en 1991.
 
-Marqués de Saliquet, concedido o 1 de abril de 1950 a favor de Andrés Saliquet Zumeta, militar que participou activamente na preparación da sublevación militar de 1936 e que foi, posteriormente, Capitan Xeral da I Rexión M. ilitar (Madrid). Desde 1960 a titular é a súa neta María Luisa Saliquet Balbás.
 
Despois de máis de sete anos da aprobación da chamada Lei da Memoria Histórica e cinco anos despois da aprobación dun acordo plenario do concello da Coruña para retirar 52 símbolos franquistas, o goberno municipal mantén esa simboloxía franquista e a entrada principal do palacio municipal de María Pita está presidida por un escudo franquista, que é ilegal desde 1981.
 
Hoxe A Coruña é a capital da simboloxía franquista: xeneral Mola, xeneral Sanjurjo, xeneral Gómez Zamalloa, División Azul, Los Caídos, Juan Canalejo etc. Como é posíbel que Emilio Mola leve aínda o nome dunha rúa despois de planificar un xenocidio masivo e enviar o 19 de xullo de 1936 este tipo de instrucións?: “Hay que sembrar el terror (...) hay que dejar la sensación de dominio eliminando sin escrúpulos ni vacilación a todos los que no piensen como nosotros”. Así foron asasinadas polo fascismo máis de 5.000 persoas. Así foron asasinadas polo fascismo máis de 5.000 persoas en Galicia e máis de 600 na comarca da Coruña, entre eles: Francisco Pérez Carballo, gobernador civil; Rogelio Caridad Pita, gobernador militar; Enrique Salcedo Molinuevo, xeneral xefe da VIII División Orgánica; Alfredo Suárez Ferrín, alcalde da Coruña; Joaquín Martín Martínez, secretario do concello; Manuel Prado Allegue, xefe da Intervención Municipal; Francisco Prego Campos, xefe de Negociado do concello; Ánxel Casal, vicepresidente da Deputación e alcalde de Santiago; Manuel Quesada e Gonzalo Tejero, comandante e capitán das Forzas de Asalto; dirixentes de partidos como Ramón Maseda Reinante, presidente da Agrupación Socialista da Coruña; Pedro Galán Calvete, presidente das Mocidades Galeguistas. Dirixente sindicais como José Villaverde e José Boedo López, da CNT; Eugenio Carré Naya, secretario da Federación de Traballadores do Ensino-UXT.
 
 Como contribución á consolidación da democracia e como homenaxe e recoñecemento ás vítimas do franquismo, pedimos que tome vostede as seguintes iniciativas:
 
1.    Recibir en audiencia oficial ás asociacións de vítimas do franquismo de todo o Estado. A CRMH da Coruña, ofrécese para colaborar na organización desa audiencia.
 
2.    Retirada de títulos nobiliarios concedidos por Franco e o rei Juan Carlos a golpistas e persoas que cometeron crimes contra a humanidade porque un país democrático non pode facer un recoñecemento público e institucional, nin conceder títulos nobiliarios a aqueles persoas que se levantaron violentamente contra a democracia, asasinando a miles de persoas.
 
3.    Que como Xefe de Estado pida perdón polo silencio mantido até agora pola monarquía, respecto á ditadura franquista e condene todos os crimes contra a humanidade cometidos por ese réxime, que non prescriben, como xa fixeron a ONU e outros organismos internacionais.
 
4.    Aproveitando a visita oficial dos Reis á cidade da Coruña, visite o Memorial ás vítimas do franquismo, onde figuran os nomes das 600 persoas asasinadas polo franquismo na comarca, e visite tamén o monumento en Aranga, que lembra ás persoas que aínda están en numerosas fosas nese concello. Comprobe na entrada principal do palacio municipal a existencia dun escudo franquista, ilegal desde 1981, e esixa ao alcalde a retirada de toda a simboloxía franquista, en cumprimento da Lei de Memoria Histórica e do acordo plenario de 7 de setembro de 2009.
 
5.   Que faga xestións diante do Goberno para que facilite o traballo da xuíza arxentina María Servini, que investiga os crimes do franquismo, dentro da chamada Querela Arxentina, permitindo as extradicións das persoas solicitadas pola xuíza. E para que o Goberno derrogue a Lei de Amnistía de 1977, como reiteradamente solicitaron nos últimos anos delegacións de Nacións Unidas que visitaron España, para que poidan xulgarse os crimes do franquismo.
 
6.   Que esixa ao Goberno que poña os medios axeitados para a recuperación dos restos en fosas comúns de máis de 150.000 persoas, asasinadas polo franquismo, así como os nenos roubados polo réxime franquista.
 
Moitas grazas pola súa atención e quedamos o seu dispor para ampliar calquera información ou colaborar na execución das propostas que facemos.
 
A Coruña, 18 de febreiro de 2015.
Asdo. Fernando Souto Suárez, presidente da CRMH
 
 fernandosoutosuarez@yahoo.es