Casa de Alba: Devolvam o roubado a Galiza!

Recursos GZ en twiter

Sentida homenaxe a dez defensores da República

Ver fotos

 

Unha escultura de Sergio Portela recorda desde onte aos veciños fusilados en 1936

             

Cristina Barral . Pontevedra / A Voz  22 de novembro de 2014                                      

Negra sombra interpretada por dous violíns e un violoncelo do grupo Scordatura e unha bandeira republicana que destacaba entre os máis de cen asistentes ao acto. «Un monumento aos mortos, pero que, sobre todo e antes que nada, é un monumento á vida». Con estas palabras definiu onte pola tarde o tenente de alcalde de Pontevedra, Antón Louro (PSOE), a nova escultura que recorda aos dez veciños do municipio que foron fusilados o 12 de novembro de 1936. Trátase dun monumento civil de quince toneladas de peso e sete metros de altura, obra de Sergio Portela, que foi estreado na pasarela peonil de José Adrio Barreiro (entre as rúas Loureiro Crespo e Joaquín Costa).

 

Nese granito tan asociado a Galicia están gravados os nomes dos verdadeiros protagonistas do 12-N. Amancio Caamaño, Telmo Bernárdez, Luis Poza, Paulo Novás, Germán Adrio, Benigno Rey, Ramiro Paz, José Adrio, Víctor Casas e Juan Rico. As lectura dos seus nomes arrincaron aplausos nun acto sobrio e emotivo. «Dez homes valerosos, heroicos, honestos e, sobre todo, libres. Libres para defender as súas ideas. Libres mesmo para morrer por elas», dixo Louro.

 

A escultura inaugurada onte completa a obra de acondicionamento da pasarela. O Concello optou por pechar esa actuación, concluída fai un ano, con este monumento dedicado á memoria histórica. Segundo Louro, pretende ser «un fito chantado nas entrañas de Pontevedra que lembre, de por sempre, ás xeracións futuras, aquel triste episodio que constitúe a ferida máis sangrante na memoria histórica da cidade». Un monólito que se suma á rúa 12 de Novembro, dedicada tras a súa aprobación en 1999 a estes dez mártires da democracia fusilados.

 

Tras Louro interveu Sergio Portela, que recordou que os protagonistas da súa escultura foron vítimas do peor da sociedade e da especie. A iluminación en azul da escultura dificultaba a lectura dos nomes de noite, un efecto buscado polo autor. O historiador Xosé Fortes avogou por manter vivo «sen odio nin rencor, o furacán que borrou o país». José Luis Adrio, tío de Gonzalo, foi quen falou en nome dos familiares dos homenaxeados. «Foron executados por defender a República e algúns corpos aínda seguen nas cunetas», leu. Pechou as intervencións o alcalde de Pontevedra, Miguel Anxo Fernández Lores (BNG), que considerou necesarios estes actos «de memoria e xustiza». O himno galego interpretado polo grupo Foula foi o broche á homenaxe.

 

En memoria das vítimas do fascismo

Antón Louro se dirige a los asistentes, ante el monumento. // G.S.

 

O Concello inaugura o monumento aos fusilados o 12 de novembro de 1936

 

Faro de Vigo - Redacción | Pontevedra 22.11.2014

"Foron executados por defender a Democracia", dixo José Luis Adrio, lendo unha carta remitida por Gonzalo Adrio, na inauguración do monumento ás vítimas da represión fascista, que foron fusilados o 12 de novembro de 1936 no lugar onde levanta o monumento esculpido por Sergio Portela para lembralos. O irmán e sobriño de dous fusilados lembrou neste acto de desagravio que "moitos corpos aínda seguen nas cunetas".

 

Aos seus 95 anos, Gonzalo Adrio, irmán e sobriño de dúas vítimas da represión fascista, fusilados o 12 de novembro de 1936, expresou a súa alegría porque o Concello de Pontevedra siga mantendo o recordo vivo dos seus familiares asasinados, así como de todas as vítimas do levantamento militar franquista. Fíxoo a través dunha carta que leu no seu nome José Luis Adrio, sobriño, durante a inauguración do monumento erixido na confluencia das rúas José Adrio Barreiro e Loureiro Crespo, co que o concello de Pontevedra quixo honrar a memoria das vítimas.

 

Na súa misiva, Gonzalo Adrio lembrou que moitos corpos daqueles que foron executados por defender a República e a orde constitucional, "aínda seguen nas cunetas".

 

Familiares

A inauguración do monumento ideado por Sergio Portela congregou a outros familiares das vítimas, entre eles Ramiro Paz. O promotor da iniciativa, o tenente de alcalde e portavoz do grupo municipal socialista Antón Louro, resaltou que "aquel dez pontevedreses de ben, que hoxe lembramos vivamente e sen rancor, como dicía Gonzalo Adrio, quedan hoxe representados para sempre nun monumento á altura do seu sacrificio".

 

Un monólito que, como subliñou Louro, conservará os seus nomes gravados no granito de Galicia. Son os nomes de Amancio Caamaño, Telmo Bernárdez, Luís Poza, Paulo Novás, Germán Adrio, Benigno Rei, Ramiro Paz, José Adrio, Víctor Casas e Juan Rico. "Todos eles memoria viva de Pontevedra, de Galicia e de España, memoria viva da loita pola Democracia e pola Liberdade", como indicou Louro.

 

"Hoxe temos a honra de estrear este monumento civil, un monumento de todos e para todos", destacou o socialista, obra "que pretende ser un fito cravado nas entrañas de Pontevedra que lembre, para sempre, ás xeracións futuras, aquel triste episodio que constitúe a ferida máis sanguenta na memoria histórica da cidade", engadiu o tenente de alcalde. "Un monólito cravado nas entrañas de Pontevedra e que se ergue dereito e firme; un monumento aos mortos, pero que, sobre todo e primeiro de nada, é un monumento á vida", dixo Louro.

 

Tamén o alcalde, Miguel Lores, participou no acto para lembrar que o actual goberno municipal está a honrar a memoria das vítimas do franquismo desde 1999. Naquel ano, o Concello de Pontevedra aprobou unha moción, presentada polo grupo municipal socialista, para dedicar a rúa na que onte se inaugurou o monumento á memoria deste dez mártires da Democracia fusilados en 1936.

 

Cambios na nomenclatura das rúas e outros monumentos e recoñecementos trataron ao longo deste quince anos de recuperar a memoria das vítimas, lembrou o alcalde.

Congreso do Centenario de Hildegart Rodriguez Carballeira

 

Nota de prensa: O Congreso do Centenario de Hildegart terá eco en Madrid e A Coruña

 

O Congreso sobre a figura de Hildegart Rodríguez Carballeira que promove o Ateneo Ferrolán para os días 5 a 8 de decembro terá eco nas cidades da Coruña e Madrid a través de dous actos públicos relacionados coa figura de Hildegart Rodríguez Carballeira.

 

Na Coruña a Casa Museo Casares Quiroga acollerá unha presentación do Congreso o día 4 de decembro ás 20 horas, a cargo de representantes da Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña e o Ateneo Ferrolán, entidades organizadoras do Congreso e algún dos investigadores especializados na figura de Hildegart Rodríguez Carballeira.

 

No Ateneo de Madrid  terá lugar un acto de homenaxe a Hildegart o día 9 de decembro, ás 19:30, organizado polo Ateneo Ferrolán, Ateneo de Madrid e a Cátedra de Memoria Histórica del Siglo XX da Universidad Complutense. Falaran representantes destas tres entidades e coñecida feminista Lidia Falcón. O acto quere lembrar que o día 9 de decembro de 1914 tivera lugar o nacemento de Hildegart en Madrid, cidade onde desenvolveu a súa vida e onde morreu o 9 de xuño de 1933.

 

O Comité Organizador do Congreso
http://congresohildegart.ateneoferrolan.org/

 

 

Agradecimiento pola homenaxe da Deputación de Lugo

Texto cedido pola sua sobrina en nome do seu tío

Traducción Estación Atlántica

 

17/11/14

Estas lineas preceden ás do meu tío Darío Rivas Cando, quen moi emocionado escribiu o seguinte:

 

Agradecimiento a quen participaron da homenaxe recibida no Palacio San Marcos da Excelentísima Diputación de Lugo o pasado 31 de xullo de 2014.

 

Desexo manifestar o meu profundo agradecimiento a quen me acompañaron na emotiva homenaxe que recibín, en nome de todos os que padeceron as inxustizas dunha guerra incivil.

 

Ao Señor Presidente da Diputación de Lugo, os Tres Alcaldes represaliados, aos Representantes Municipais, aos Familiares de Alcaldes, Querellantes e Denunciantes.

 

Ao Equipo de Avogados da Querella, as Asociacións de Recuperación de Memoria Histórica e Fundaciones, ás Plataformas de Apoio á Querella en España e en Arxentina.

 

Ao Señor Consul de Arxentina da Cidade de Vigo.

 

A Quen se fixeron presentes coas súas adhesións, escritas ou filmadas.

 

Aos Escritores, Representantes da Cultura e outras Personalidades.

 

Aos Familiares, Amigos e Público en xeral.

 

En fin, a todos os que co seu afecto, o seu apoio e recoñecemento permanente, demóstranme que non estaba equivocado cando iniciei esta loita pola Verdade, a Xustiza e a Reparación.

 

Moitas Grazas.

Darío Rivas Cando.

O franquismo na rúa exponse a ´interpretación´

Membros da CRMH tapan un monolito en Alférez Provisional, en 2009. e. v.

Traducción Estación Atlántica 

O Concello non retirou do callejero nomes vinculados ao franquismo, polo que incumple a lei de memoria histórica, pero o alcalde négao

La Opinión A Coruña - Rubén D. Rodríguez - A Coruña 21.11.2014

A Comisión pola Memoria e o Concello teñen unha interpretación distinta do cumprimento da lei de memoria histórica que obriga a suprimir simboloxía franquista, como advertiu onte o alcalde, Carlos Negreira. Rúas, placas e distincións que deberían haberse retirado por lei, aínda non se eliminaron

"Non vou ser eu quen defenda que non estou cumprindo a lei". Con esta frase que inclúe dúas oracións negativas afirmou onte o alcalde, Carlos Negreira, que o Goberno local acata a lei de memoria histórica de 2007, aínda que con "interpretacións" que non desvelou en que se apoian.

 

Precisamente a interpretación sobre esta norma é a que analiza a asesoría xurídica do Concello para responder a un recurso da Comisión pola Recuperación dá Memoria Histórica admitido a trámite por un xulgado que investiga si o Concello incumple, como denuncia a asociación, a retirada de símbolos franquistas.

O artigo 15.1 da lei de memoria histórica dicta que "as Administracións públicas, no exercicio das súas competencias, tomarán as medidas oportunas para a retirada de escudos, insignias, placas e outros obxectos ou menciones conmemorativas de exaltación, persoal ou colectiva, da sublevación militar, da Guerra Civil e da represión da ditadura". O callejero da cidade aínda mantén o nome de 22 rúas, prazas ou avenidas vinculadas ao franquismo, denuncia a comisión; é dicir, o Goberno municipal non procedeu ao seu eliminación, como indica a lei.

A Comisión pola Memoria (CRMH) reprocha ademais ao Concello que non cumpra os acordos dun pleno de 2009, aos que o PP abstívose, no que se aprobou retirar a simboloxía franquista, que incluía 32 rúas, prazas e placas e 21 distincións honoríficas outorgadas a protagonistas da ditadura (Fillo Predilecto, Fillo Adoptivo, Medalla de Ouro da cidade e Concelleiro Honorario da cidade), sen que haxa constancia da súa supresión.

A día de hoxe a Comisión sinala que non se certificou a eliminación de 22 indicativos do callejero: viaducto do Generalísimo, General Sanjurjo, General Mola, Teniente General Gómez Zamalloa, General Millán Astray, General Cánovas Lacruz, Teniente Coronel Teijeiro, Comandante Barja, Cabo Santiago Gómez, Almirante Vierna, División Azul, Sarjento Provisional, Alférez Provisional, Avenida de los Caídos, Plaza de los Caídos, Juan Canalejo, Arcadio Vilela Gárate, Salvador y Merino, Castillo de Olite, Pepín Rivero, Joaquín Planell Rise e paralela a Joaquín Planell Rise.

A sustitución do nome dalgunha destas rúas, como Alférez Provisional, General Sanjurjo ou Juan Canalejo, foi aprobada polo Concello ou ordenada por sentenzas do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia, pero nunca se executou e o callejero mantense inalterable.

O actual Goberno local, que afirma que non incumple a lei, esconde a súa interpretación do texto normativo. O artigo 15.2 da mesma lei reza que "o previsto no apartado anterior non será de aplicación cando as menciones sexan de estrito recordo privado, sen exaltación dos enfrontados, ou cando concorran razóns artísticas, arquitectónicas ou artístico-relixiosas protexidas pola lei". Pero o Executivo de Negreira non se pronunciou sobre este argumento.

O Concello da Coruña terá que responder ante a xustiza por manter rúas franquistas

Placa da rúa División Azul na Coruña

Praza.gal - Miguel Pardo 19/11/14

O xulgado do contencioso-administrativo número 4 da Coruña vén de admitir a trámite o recurso interposto pola Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica (CRMH) contra o Concello da cidade polo incumprimento dos acordos municipais do propio goberno local para a retirada de máis de trinta símbolos franquistas aínda presentes na urbe e por incumprir tamén con este desleixo a Lei da Memoria Histórica, aprobada en 2007, e que exixe a retirada de todo tipo de simboloxía franquista por parte das administración

 

Con esta admisión a trámite, o Concello terá agora que achegar toda a documentación que teña sobre ese presunto -pero evidente- incumprimento do acordo plenario e da lexislación e ante o silencio que se lle deu por contestación á CRMH da Coruña tras varios requirimentos. "Ante a falta de resposta, houbo que recorrer ao xulgado para que o goberno local cumpra a lei e os seus propios acordos", lembrou Pablo No Couto, avogado do colectivo, que lembra que un caso semellante ocorreu en Vigo cando, ante o desleixo da administración local, a xustiza obrigou á retirada da cruz franquista do Castro tras a denuncia doutra organización pola recuperación da memoria.

 

Foi en setembro de 2009, hai máis de cinco anos, cando o pleno municipal aprobou un acordo polo que se obrigaba á eliminación de 52 símbolos franquistas da cidade, entre eles o nome de 23 rúas, ademais de 4 placas en grupos de vivendas, 21 distincións honoríficas e outros 4 monumentos. Os votos a favor de PSOE e BNG e a abstención do PP fixeron posible o devandito acordo, do que pouco se soubo máis alá da colocación simbólica de novas placas que debían substituír as anteriores -como o caso da avenida de Oza en lugar de General Sanjurjo- e que acabaron por ser retiradas para manter a denominación anterior. O Concello licitara incluso por máis de 70.000 euros os traballos de retirada da simboloxías franquista e publicitara uns bosquexos sobre a futura imaxe das novas placas.

 

"Chegouse a contratar unha empresa pero nada se fixo; non sabemos o que pasou", confirma Pablo No, que aclara que o Concello deberá agora aclarar en que situación se atopa este acordo para a retirada da simboloxía franquista, claramente incumprido se reparamos na cantidade de rúas dedicadas a importantes persoeiros franquistas que se manteñen na Coruña. Quedan máis de vinte denominacións no rueiro (Viaducto del Generalísimo, praza General Mola, rúa Teniente Coronel Teijeiro, Cabo Santiago Gómez, División Azul, Alférez Provisional ou Avenida de los Caídos, entre outras) así como placas conmemorativas nalgún grupo de casas ou un baixorrelevo na sede do Concello que recorda a visita á cidade de Franco en 1939. Nada diso, que se acordara retirar naquel pleno municipal co goberno presidido polo socialista Javier Losada, foi suprimido. Coa chegada do popular Carlos Negreira á alcaldía, calquera intención de cumprir coa lei e co acordo foi paralizada.

 

Así, a CRMH lembrou que na Coruña "o incumprimento da Lei da Memoria Histórica é total" e considera que "é difícil atopar" un lugar onde se obvie como nesta cidade a normativa. "A compensación á que aludía o ex alcalde Francisco Vázquez, que lembraba a cantidade de rúas dedicadas a vítimas da ditadura ou republicanos ilustres, non serve; a lei obriga a retirar a simboloxía franquista", destacou Fernando Souto, presidente da Comisión.

 

Agora, e logo do silencio de máis dun ano que o Concello deu por resposta á CRMH, só queda esperar por unha sentenza que debería estar lista antes do vindeiro verán. Será daquela cando a xustiza determine o incumprimento ou non da lei e dos seus propios acordos por parte do goberno local da Coruña e cando, presuntamente, constante a evidencia do mantemento de rúas e simboloxía franquista nas rúas, unha situación que fora criticada pola ONU a través do seu relator na súa última visita a España. Daquela, as Nacións Unidas advertiran de que nos edificios da Administración central do Estado fora retirado o 86% da simboloxía. Na Coruña, e agás algunha excepción puntual como o caso da estatua de Millán Astray, nada se fixo aínda por acabar con ela.

 

O mantemento de rueiro franquista, maior cuantitavimante na Coruña, repítese en moitas outras vilas e cidades galegas. Onte mesmo, o BNG esixiu a retirada dos 13 símbolos franquistas aínda existentes en Vigo. A campaña Fascismo Nunca Máis identificou unha ducia de elementos ilegais en Vigo, Baiona e Nigrán e a formación denunciou o cumprimento da Lei de Memoria Histórica. Noutra outras vilas e urbes do país tamén se mantén simboloxía da ditadura.

Conmemoración 96 aniversario do Manifesto de Lugo

Participantes da Asemblea de Lugo

Texto íntegro do manifesto

Aniversario da Asemblea de Lugo conmemorado o venres 21

 

Praza.gal - David Lombao 19/11/14

Uralitas no canto de tellas ou pizarras, fachadas ou edificios enteiros sen rematar, urbanizacións mastodónticas a medio facer, bloques de vivendas propios do centro dunha cidade chantados nunha contorna rural... Son só algúns exemplos do que popularmente se deu en coñecer como feísmo e que persoas expertas prefiren denominar "maltrato da paisaxe" ou "canibalismo urbanístico", entre outras denominacións. Estas mostras de desleixo polo propio territorio, que a Xunta asegura que atallará a futura Lei do Solo, eran parte das preocupacións dos participantes no encontro que, hai este martes 96 anos, serviu para bosquexar o primeiro programa do galeguismo político: a Asemblea Nacionalista de Lugo.

 

Aquela xuntanza auspiciada polos "persoeiros das Irmandades da Fala", que supuña subir un chanzo no movemento que antes fora agrarista, provincialista ou rexionalista, tivo entre as súas conclusións máis relevantes a reclamación da "autonomía integral para Galicia" ou a aposta por "nomearse para sempre nacionalistas galegos", toda vez que a "verba rexionalismo" non era quen de "recoller" todas as "aspiracións" do país. Xunto a estas grandes liñas políticas a Asemblea abordou outros "problemas que interesan dun xeito fondísimo a vida nacional da Galicia" en ámbitos tan diversos como a economía, a xudicatura ou as institucións, pero tamén varios "aspectos artísticos".

 

Tal e como recolle o Manifesto resultante daquela asemblea, cuxo manuscrito foi adquirido en 1999 pola Fundación Galiza Sempre e depositado no Museo do Pobo Galego, a asemblea resolveu  "proclamar a soberanía estética da Nazón Galega", un principio inspirador que, sinalaban, tería que concretarse nas leis. Esta soberanía estética, di o manifesto, tería que ser exercida, en primeiro termo, "sobre as construcións urbanas e rurais". Con esta finalidade tería que ditarse "unha lei que obrigue os propietarios a axeitar o estilo das súas construcións ao estilo xeral de cada vila galega". Ademais, o "poder galego" tería a facultade de expropiar "monumentos e paisaxes" e de organizar o "ensino artístico" coa "creación dunha Escola Musical Galega".

 

Estes aspectos estéticos, aínda sen resolver case un século despois, serían parte das responsabilidades da Xunta Gobernadora, isto é, do Goberno galego que propuña a asemblea e que estaría composta por "un presidente e seis secretarios", persoas que xestionarían algo semellante ás actuais consellerías con responsabilidades en "Administración, Xustiza, Ensino, Obras Públicas, Agricultura, Industria e Comercio". Esta Xunta sería a encargada de aplicar as decisións do "poder autónomo" representado "por un xuntoiro ou Parlamento Galego" elixido por sufraxio universal para rexer un territorio no que xa non habería deputacións provinciais, toda vez que a Asemblea apostaba polo seu "acabamento".

Á Xunta Gobernadora teríanlle que corresponder "todas as funcións administrativas" e tamén toda a xestión dos impostos "sen intervención do Poder Central" xa que Galicia, sinalaban, tería que dispoñer dun sistema de concerto económico semellante ao que gozan aínda na actualidade Euskadi ou Navarra. Ese "poder galego" tamén exercería, en exclusiva, a competencia en materia educativa e o ordenamento do sector bancario, "no que intervirá pola función social que hoxe teñen os bancos", abondaban. A Xunta, asemade, tería a responsabilidade de construír e administrar o ferrocarril e de impulsar as leis que correspondesen para tipificar como "crime contra Galicia" o "permanente absentismo dos propietarios da terra".

 

Fragmento do manuscrito do Manifesto de Lugo

 

O BNG reclama a retirada da simboloxía franquista do Templo Votivo do Mar en Panxón.

 Templo Votivo do Mar en Panxón

11 Setembro 2014  Redaccion @valminorinfo

Os nacionalistas de Nigrán reclaman a retirada dunha placa de mármore “carente de calquera simboloxía relixiosa” e destinada a lembrar a José Primo de Rivera e aos “caídos do bando vencedor”, situada no Templo Votivo do Mar en Panxón. Nese senso, Xavier Rodríguez, voceiro do BNG-Nigrán, presentou unha moción de acordo a debaterse no vindeiro pleno de Nigrán. Na mesma, solicítase que o goberno municipal realice xestións ante o bispo da diocese de Tui-Vigo, “ofrecéndolle a colaboración do Concello se é necesario” coa finalidade de acadar a retirada desta simboloxía franquista da igrexa.

 

Lembran que xa pasaron máis de corenta anos de rematada a ditadura franquista e case sete da aprobación da lei de Memoria Histórica, que obriga a retirar dos espazos públicos toda conmemoración ou exaltación “persoal ou colectiva, da sublevación militar, da Guerra Civil e da represión da ditadura”.

 

Denuncian que sen embargo, a devandita placa permanece “incomprensiblemente” e “ben visible” nun dos monumentos emblemáticos de Nigrán. A mesma presenta unha relación dos mortos do bando franquista na guerra civil.

 

“Franco, certamente, pertence á historia, pero non cabe que símbolos que renden recoñecemento social á ditadura permanezan nos espazos públicos do concello, a non ser que se comparta ese recoñecemento”, sinala Xavier Rodríguez.

 

Entende que por outra banda, “supón unha ofensa e provoca un sufrimento innecesario a moitos familiares de persoas perseguidas e represaliadas durante a guerra e os anos seguintes, constituíndo un agravio inútil para aquelas persoas que non secundaron a ideoloxía da ditadura”.

 

“Estes símbolos non teñen sentido nunha democracia polo que cómpre levar a cabo as accións precisas para facilitar a súa retirada tal e como estabelece a lei, dando deste xeito resposta aos sentimentos democráticos da cidadanía”, conclúe.

O BNG localiza 13 símbolos franquistas en Vigo, Baiona e Nigrán, a metade na cidade



 

Desde a polémica cruz do Castro ao IES Santa Irene ou as vivendas de Ramiro Pascual en Matamá             

 

EFE 18 de novembro de 2014                           

Portavoces municipais do BNG en Vigo, Baiona e Nigrán presentaron esta mañá o resultado da campaña «Fascismo Nunca Máis», unha iniciativa que lles permitiu localizar, con axuda dos veciños da comarca, un total de trece símbolos franquistas que, segundo reclaman, «deben ser retirados».

 

A portavoz municipal nacionalista en Vigo, Iolanda Veloso, destacou que, á marxe da polémica cruz do Castro, na cidade existan diversos símbolos franquistas, en forma de «placas, escudos e inscricións», que son contrarios ao cumprimento da Lei de Memoria Histórica.

 

En concreto, denunciou que as paredes externas do IES Santa Irene, as do edificio de Aduanas ou as das vivendas sociais de Ramiro Pascual en Matamá, entre outras, manteñan este tipo de simboloxía que «é necesario retirar» non só para cumprir a lei, tamén para que as vítimas non se sentan «insultadas».

 

Por iso, Veloso solicitou que o goberno local elimine este tipo de placas ou escudos dos edificios públicos e inste aos particulares a facer os propio no caso de inmobles de titularidade privada.

 

Durante a súa comparecencia ante os medios, Veloso volveu a incidir ademais no caso da cruz do Castro, un momento que o alcalde, Abel Caballero, «négase a retirar» a pesar de que unha sentenza xudicial así o orde.

 

O Val Miñor

No Concello de Nigrán os casos «máis destacados» de simboloxía franquista perviven, en palabras do concelleiro Xavier Rodríguez, en edificios relixiosos como o tempo votivo de Panxón.

 

O BNG xa presentou unha moción ante o pleno da corporación da localidade que derivou nunha declaración institucional desde o Consistorio para solicitar que a diocese de Tui-Vigo cumprise coa Lei de Memoria Histórica.

 

En Baiona , localizáronse catro símbolos situados na ex Colexiata, a fonte de subida á Virxe da Roca, un lavadoiro no río Groba e na fachada do cemiterio municipal.

 

O edil do BNG en Baiona, Iago Pereira, criticou que a permanencia deste tipo de simboloxía supoña «un insulto á memoria de galegos e galegas que sufriron o franquismo por defender a liberdade e os dereitos democráticos do pobo».

´O exilio comunista galego foi monolítico, porque o que se movía non saía na foto´

 

Traducción Estación Atlántica

Víctor Santidrián Doutor en Historia pola Universidade de Santiago
"Case todo o exilio republicano tiña un toque de anticomunismo porque era propio da época. Estabamos na guerra fría e eles eran os inimigos"

 

La Opinión A Coruña - Manolo Rodríguez - A Coruña 14.11.2014
O Consello dá Cultura en Santiago acolle hoxe e mañá un seminario sobre Os exilios ibéricos en clave comparada. O profesor Víctor Santidrián será o encargado de ofrecer unha das conferencias. O título é O caso galego dentro do exilio comunista internacional. Pese a que non foi un grupo numeroso, os exiliados comunistas contan coas súas propias particularidades.

-Os exiliados comunistas galegos coa chegada de Franco son moitos?

-O exilio galego, en comparación con outros de España, é numéricamente minoritario. E os comunistas que se exilian tamén son minoritarios ou non é a maioría dentro do grupo de galegos exiliados e non o é, en primeiro lugar, porque non era unha forza maioritaria e, en segundo, porque os que se exilian son, en gran parte, os que non estaban en Galicia o 18 de xullo de 1936. Por iso son poucos.

-Ten cifras?

-Houbo uns 1.200 exiliados galegos, que representan menos do 3% do exilio republicano español. E o exilio galego comunista é moi minoritario: unhas 200 persoas. Aínda que dentro dos 1.200 non é unha cifra despreciable, pero dentro do conxunto español é unha minoría moi minoritaria.

-E a onde se exilian?

-Están expandidos por todos os territorios onde hai exiliados galegos. O primeiro paso vai ser Francia porque unha vez que o exército republicano é derrotado van atravesar a fronteira. O destino natural dos galegos vai ser América Latina polas relacións coa emigración: Cuba, Arxentina, Chile, Venezuela, Estados Unidos? Outros se van a quedar en Francia durante toda a guerra mundial e o franquismo. E a peculiaridade do exilio comunista galego é que hai uns cantos que se van á Unión Soviética.

-Que tipo de lazos manteñen entre eles?

-Os galegos non se exilian por ser galegos, senón por ser comunistas. E no exilio, aínda que en determinados momentos si que manteñen as súas propias organizacións como galegos, os comunistas van pertencer a unha organización xa non só española senón internacional, que naquel momento era a Internacional Comunista. É un partido de ámbito mundial. O seu carácter galego téñeno, pero o que hai que destacar é que pertencen a un partido de ámbito internacional.

-Hai diferenzas entre os comunistas galegos no exilio e outras formacións como os socialistas ou os anarquistas?

-É un exilio profundamente dividido, moi dividido. En España e en Galicia. O republicanismo galego está moi dividido non só por loitas entre partidos, senón que os propios partidos están enfrontados entre si. Os comunistas dan a imaxe de ser máis monolíticos, porque, sencillamente, o que se movía non saía na foto. É un partido que purga aos seus disidentes e o núcleo forte mantense máis cohesionado por disciplina. É unha característica propia do exilio comunista galego e, en xeral, do exilio comunista. E aínda que ten as súas divisións, e moi gordas, fronte a outras formacións dan esa imaxe de monolitismo.

-E como son as relacións entre os diversos partidos no exilio?

-Son sempre moi complicadas. E non hai que esquecer que case todo o exilio republicano ten sempre un toque de anticomunismo porque é propio da época. Estamos na época da guerra fría e os comunistas son os inimigos.

-O exilio galego foi perdendo forza co paso do tempo. Cales foron as causas?

-O destino natural dos galegos foi América Latina e a dirección do republicanismo e tamén do comunismo deixa de estar en América Latina segundo pasan os anos 40 e céntrase en Francia. E os galegos non van estar presentes en Francia e van perder comba. Cando crece un novo galleguismo nos anos sesenta xa non ten lazos con América Latina porque xa é outra xeración e rompéronse prácticamente todos os lazos.

Quince toneladas de pedra e bronce pola memoria histórica

 

Sergio Portela asina o monólito que se instalará na praza José Adrio o venres día 21

 

D. Guimarey | Pontevedra 14.11.2014 |

Un monumento lembrará as figuras do impresor Ramiro Paz; o avogado José Adrio; os médicos Amancio Caamaño, Telmo Bernárdez e Luís Poza; os mestres Paulo Novás, Germán Adrio e Benigno Rei; o xornalista Víctor Casas e o capitán Juan Rico. Pontevedra homenaxeará a todos eles, fusilados pola ditadura franquista.

 

Sete metros de altura e quince toneladas de peso. Son as dimensións do monólito que se instalará na praza José Adrio, coñecida popularmente como "pasarela", para lembrar aos fusilados o 12 de novembro de 1936. O escultor pontevedrés Sergio Portela asina este deseño composto por dez cubos de granito nos que irán gravados os nomes de cada unha das vítimas e que contará con bandas con iluminación LED de cor azul.

 

"O monumento ten que chamar a atención e ter un efecto singularizante", indicou Portela sobre o seu deseño. O escultor partiu dun estudo da contorna a través do cal concluíu que a obra debería ser vertical. "A zona está marcada pola horizontalidad demasiado forte dos elementos que lle rodean", indicaba Portela para xustificar a súa elección. Dentro da idea principal, o autor decidiu utilizar materiais "eternos" como a perda e o bronce, mesturado coa tecnoloxía actual, engadíndolle os elementos de iluminación.

 

O monólito contará na zona da base cunha figura feminina cun cuenco nas súas mans. Está previsto que durante os actos que se celebre en homenaxe ás vítimas da represión fascista, o recipiente acollerá un lume azul.

 

"Estamos diante dunha achega que enriquece o patrimonio histórico, cultural e urbanístico de Pontevedra", indicaba o concelleiro de Urbanismo, Antón Louro durante a presentación do monumento. Tras agradecer o traballo do escultor engadiu que será "un recordo plantado na terra de Pontevedra e o corazón dos pontevedreses na loita pola liberdade e pola democracia".

 

A instalación deste monólito realizarase a principios da próxima semana, sempre que o permitan as condicións meteorolóxicas. A intención do goberno municipal é poder realizar o acto cívico de homenaxe aos fusilados o venres día 21, durante o cal se inaugurará a escultura, con algo de atraso debido á execución da peza. Será un monumento cívico que, en palabras do concelleiro socialista, "que tamén un monumento á vida".

 

Para Louro "é un orgullo que Pontevedra conte con este novo referente" e destacou o enriquecemento paisajista que terá na zona coa súa instalación.

Acto sobre a cruz dos caidos do Castro

A Volta dos Nove en Cangas

Viaxe dunha delegación da CRMH da Coruña ao Parlamento Europeo

CRMH da Coruña 6 de nov 14

 

Os pasados 2, 3, e 4 de novembro unha delegación da CRMH da Coruña viaxou a Bruxelas, convidados por Compromiso x Galicia, como parte dunha delegación galega de distintas asociacións, para expoñer alí á eurodiputada do PNV Izaskun Bilbao as nosas reivindicacións. Logo de visitar o parlamento europeo o lúns pola mañán, e pasarlle á devandita eurodiputada dous informes feitos pola CRMH da Coruña, ún sobre a simboloxía franquista aínda presente na Coruña, e outro sobre o pazo de Meirás, además da sentanza favorable ao derribo da Cruz do Castro en Vigo, como o informe pericial relativo ao mesmo tema. Izaskun Bilbao, eurodiputada do PNV, mostrounos unha interpelación preparada polo seu grupo parlamentar para presentar no parlamento, exixindo o derrubo da Cruz do Castro. Quedaron en mandarnos unha copia da mesma, por correo electrónico. Pola tarde conseguimos contactar con distintxs representantes de diferentes forzas políticas do estado español, como Lidia Senra, do grupo da Esquerda Plural, como Ana Miranda, do BNG, como Tania González, de Podemos, como Jordi Sebastiá, de Compromís -do País Valenciá-. A todxs estes eurodiputados pasámoslle os informes que levamos da Galiza, e tamén pasámoslles os devanditos informes por correo electrónico aos distintos representantes de todas as forzas politicas do estado español representadas no parlamento europeo, no correo que pegamos abaixo. A intención está en que, logo do falado cos eurodiputadxs arriba mencionados, temos que buscar algúnha referencia na Convención Europea de Dereitos Humanos, lexislación asinada polo goberno español, que entre en contradicción cos feitos denunciados nos informes que alí levamos, e que tamén adxuntamos a este correo. Isto para que os distintos grupos parlamentares europeos fagan unha petición de informe, para que se debata no parlamento, petición que se pode subir a calquera grupo parlamentar por calquera cidadán e/ou asociación de calquera país da Unión europea. Por iso, desde a CRMH estamos, logo desta visita, empezando a traballar neste sentido, para que, logo de informados os grupos parlamentares europeos dos informes que alí levamos, teñan a ben presentar as devanditas peticións de informe, para que logo se debatan no pleno. Cremos desde a CRMH que o debate é necesario en tódolos niveis das institucións, por iso informamosvos destas iniciativas presentadas pola CRMH da Coruña, como así informamos na última xuntanza da IGM.
 

Rubén Afonso Lobato, secretario da CRMH da Coruña.
 

TEXTO DO CORREO ENVIADO A TODOS OS GRUPOS PARLAMENTARES DO PARLAMENTO EUROPEO
 

Buenas tardes a todxs,

Estos pasados 2,3 y 4 de noviembre una delegación de la Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica (CRMH) de A Coruña visitó, atendiendo a la invitación del grupo Compromiso x Galicia, que se presentó a las últimas elecciones europeas coaligado con el PNV, visitó el parlamento europeo. Como material informativo para los grupos parlamentarios -para TODOS los grupos parlamentarios-, llevamos un dossier sobre la aún existente simbología franquista en A Coruña, ciudad en la que tenemos el triste "sabor" de ser la capital de provincia del estado español con más nombres franquistas en el callejero, además de en otros sitios públicos. También llevamos un dossier sobre la permanencia en propiedad de la familia del dictador Francisco Franco del pazo de Meirás, que, como seguramente sabeis, no fue "donado" por el pueblo gallego al dictador, sino expropiado -mejor dicho: ROBADO-, como demuestran la documentación que adjuntamos en el dossier que os mandamos sobre el pazo de Meirás. También, y dado que la CRMH de A Coruña está en la coordinadora de los grupos memorialistas de Galiza -Iniciativa Galega pola Memoria-, recibimos la sentencia judicial favorable al derribo de la Cruz de O Castro en Vigo, que nos pasaron lxs compañeros de la Asociación Viguesa Memoria do 36, junto con el informe pericial relativo al mismo tema, que también os enviamos.

 

Todo esto es con la finalidad de que, si así lo considerais, tomeis las medidas oportunas para que en el parlamento europeo se conozcan estos imcumplimientos de las distintas legislaciones, bien al acuerdo tomado dentro del ayuntamiento de A Coruña -que aprobó en la anterior legislatura municipal la retirada de 53 símbolos franquista de nuestra ciudad, con el resultado de que, cuando el Partido Popular ganó las siguientes elecciones municipales, se "olvidó" de cumplir los propios acuerdos adoptados en el pleno municipal de A Coruña-, bien al incumplimento de la Ley de la Memoria Histórica -que obliga claramente a las instituciones públicas del estado español a la retirada de la simbología franquista-, bien el hecho escandaloso de que la familia del dictador Franco aún siga utilizando el pazo de Meirás para sus vacaciones y sus fiestas -aunque esté declarado como Bien de Interés Cultural por la Xunta de Galiza, cuya ley de patrimonio cultural no especifica CUÁNTOS días tiene que estar abierto al público al mes, pueden ser 30 días al mes o menos, cuando la actual Xunta de Galiza, con el gobierno del PP sólo concede 4 días al mes-, hecho este unido a la inmoralidad que supone que no es de recibo que en otros países, como por ejemplo Alemania o Italia, que la familia de sus respectivos dictadores anteriores -Hitler o Mussolini-, sigan disfrutando de los bienes robados por sus antepasados con la complicidad descarada de las actuales autoridades en sus respectivos países, y también a que, si la donación recibida por Franco por parte del pueblo de Galiza fuera cierta, esa donación lo fue al jefe del Estado español entonces, cosa que Franco ya no es, por lo que, aplicando el sentido común más básico, ese pazo debería estar en propiedad de las actuales autoridades españolas, no en propiedad de la familia descendiente del dictador Franco. También, en virtud de la más elemental justicia, exigimos el derribo de la Cruz de O Castro en la ciudad de Vigo, dado que ese monumento es una exaltación del franquismo, como así recoge la sentencia judicial que os mandamos, la cual exige su derribo.
 

Agradecemos vuestra atención, y también vuestra colaboración, en la confianza de que nuestros representantes en Europa sabrán hacer lo posible para que estas injusticias tengan pronto fin, ya que la difusión de las mismas contribuirán en todo el continente a saber que la democracia es un bien a respetar y a valorar, porque si en toda Europa esto se sabe, las fuerzas políticas democráticas tendrán la obligación de poner todo su empeño en que cesen estas acciones antidemocráticas y contrarias a la convivencia pacífica y respetuosa entre todas las personas de nuestras respectivas nacionalidades. Naturalmente, si tuvierais alguna duda o comentario que hacer, no dudeis en hacerlo, respondiendo a este correo.
 

Sin más, reiterando nuestro agradecimiento, recibid un cordial saludo,
 

Rubén Afonso Lobato, responsable de comunicación de la Comisión pola Recuperación de la Memoria Histórica de A Coruña

A Asoc. pola Recuperación dá Memoria Histórica de Marín celebra un acto de desagravio ás vítimas do franquismo

Traducción Estación Atlántica

Poetas, historiadores e músicos participan nun recital pola "Memoria, Xustiza e Dignidade"
 

Faro de Vigo - F.M. | Marín 28.10.2014
A Asociación pola Recuperación dá Memoria Histórica de Marín celebrou o pasado fin de semana un acto pola "Memoria, Xustiza e Dignidade", tralos atentados perpetrados contra o monumento situado no lugar de Cruz dá Maceira. Ademais dunha ofrenda floral neste símbolo da represión, desenvolveuse un acto no Multiusos da Praza, no que interviñeron Enriqueta Otero, presidenta do colectivo, a profesora Ana Acuña que leu un manifesto, ademais de celebrarse un recital poético musical, no que interviñeron varias persoas do ámbito social, artístico e musical, como Alba Méndez, Ana Acuña, Carmen Branco, Claudio Rodríguez Fer, David Iglesias, Felipe Rea, Laura Romero, Lucia Novas, Mardeafora, Mini e Mero, Pepe Cáccamo, Samu Acuña, Marina Quintillán, Lía e Pepe Álvarez.

A asociación agradeceu a participación de todos os que colaboraron con esta iniciativa en desagravio ás vítimas da represión franquista. A presidenta, Enriqueta Otero, destacou a satisfacción do colectivo pola "masiva asistencia" ao acto, o que supuxo "unha clara e rotunda manifestación de repulsa aos atentados perpetrados contra o monumento de Cruz dá Maceira, así como tamén cara ás pintadas realizadas en diferentes lugares de Marín e contorna, de clara apología do fascismo".

"Queremos destacar e agradecer de xeito especial a presenza de Francisco Martínez Quico, guerrilleiro antifranquista e de Fernanda Cedrón, neta do guerrilleiro coñecido como Gardarríos, testemuñas directas daquela barbarie pero tamén persoas transmisoras incansables de esperanza e de restitución da nosa memoria", engadiu Otero.

Galiza e a revolución de outubro de 1934

Detidos durante a revolta de outubro do 34

Manuel Mera - Sermos Galiza 13/10/14

Este mes cúmprense 80 anos do movemento revolucionario de 1934, que tivo especial relevancia en Asturias, e certa repercusión en Cataluña e Euskadi. Moitos historiadores coidan que este feito é o principal antecedente do levantamento militar de 1936 e da ditadura franquista. A revolta foi consecuencia da designación do novo goberno presidido por Lerroux, onde se integraban tres membros da CEDA, considerada unha forza fascista, e dirixida por Gil Robles. A esquerda valorou esta decisión como a constatación de que se pretendía desandar todo o avanzado dende a proclamación da Segunda República, e así o veu asemade unha parte considerábel do nacionalismo.

 

A folga revolucionaria encetou o 5 de outubro. En Madrid producíronse asaltos aos cuarteis. A revolta sería controlada axiña cun saldo de varios mortos e feridos e 400 persoas detidas, aínda que o paro duraría, como noutras zonas do Estado, máis dunha semana. Presidida por Compays, e con hexemonía de Esquerra Republicana, a Generalitat de Catalunya decidiu apoiar o 6 de outubro o movemento revolucionario e proclamar o Estado Catalán e a República Federal Española. Ese mesmo día, Lerroux anunciou por radio a declaración do estado de guerra en todo o Estado español. O 9 de outubro, La Vanguardia informaba do confronto armado a noite do 6-7 de outubro entre as forzas da República e da Generalitat, e a capitulación desta última, despois duns 20 disparos de canón contra a sede do Goberno Catalán. Comezaban os xuízos sumarísimos. Un día despois, o Congreso aprobaba unha lei que restablecía a pena de morte e afirmaba controlar a situación. 

 

A revolución en Asturias acadou unha grande dimensión social e eco internacional. Corenta pobos da conca mineira, así como a cidade de Oviedo, foron tomados pola UHP (Uníos Hermanos Proletarios) integrada pola CNT e a UGT. O Goberno convocou 40.125 recrutas a filas e procedeu contra os rebeldes con total dureza, alentado por Gil Robles. A represión do movemento estivo a cargo de Franco, con plenos poderes e unidades de regulares mouros e a Lexión. O cruceiro “Libertad” bombardeou o monte Santa Catalina en Xixón, e as forzas desembarcaron o día 7, ocupando Xixón tres días despois e Oviedo o día 15. Producironse 1.335 mortos, dos que 1.051 eran revolucionarios, e serían detidas máis de 30.000 persoas.  Cómpre lembrar que dos 60.000 mineiros calcúlase que uns 15.000 eran de orixe galega. Como contraste, a revista Vida Gallega destaca a participación de tropas do país na represión da revolta en Asturias, e reproduce fotografías da recepción triunfal cando retornan á Coruña e Lugo.  

 

Agora ben, debido á importancia que esta revolta tivo en Asturias e á presenza de tropas con base na Galiza na represión, esquécese que o noso país non estivo á marxe da folga xeral, das protestas e da solidariedade coa insurrección. E, malia que El Pueblo Gallego destacaba o día 11 que a tranquilidade voltaba á cidade de Ferrol, porque entraran a traballar o día anterior uns 200 obreiros ao arsenal e estaleiros, tiña que recoñecer que faltaran un milleiro ao traballo, seguindo as consignas da UGT e CNT (en realidade o estaleiro tiña 3.000 operarios, polo que a incidencia do paro foi moi elevada). Mentres que La Zarpa, do día 12, indicaba que en Ferrol: “rexistráronse graves sucesos a consecuencia de choques entre os revoltosos e a forza pública”; mais en titulares salientaba todo o contrario: “os obreiros reintégranse ao traballo restabelecendo a normalidade”. Tamén relataba que forzas de artillaría fixeran unha batida polos barrios periféricos perseguindo a algúns grupos. Seica houbo un tiroteo no que resultaron feridos dous mozos. Noutro número deste periódico, informábase que fora atopado un agocho con armas, e que se fixeron consellos de guerra sumarísimos. 

 

Sobre a cidade da Coruña, La Zarpa destacaba que se clausuraron os sindicatos obreiros por orde do gobernador, practicándose moitas detencións, e que foi incendiada unha igrexa en San Pedro de Visma.  Pola súa banda, La Voz de Galicia do día 13, (o primeiro día que saíu á rúa por mor da folga), destacaba que o día 6 cando unha compañía de infantaría proclamaba o estado de guerra no Cantón Pequeno da cidade, diante do Casino Republicano, alguén dende o balcón do edificio botou un aturuxo, polo que arrestaron a máis de trinta persoas que se atopaban no lugar e arredores. Ao día seguinte, tamén na Coruña, foron detidas varias mulleres por exercer “coaccións” (seguramente un piquete informativo). O día nove entraron a traballar algúns afiliados da UGT e, segundo El Pueblo Gallego, esperábase que o día 15 se normalizase totalmente a situación. O Gobernador nomeou delegados, entre outros concellos, na Coruña, Betanzos, Fene, Boimorto, etc. O mércores 10, fixéronse no cuartel de Átocha na Coruña tres consellos de guerra, condenando a cada un dos procesados a quince anos de prisión temporal. Aínda o día doce, estaban amarrados no porto os barcos de pesca, esperando que saísen pescar á mañá seguinte. 

 

En relación a Compostela, dicía o día 12 El Pueblo Gallego que a folga era tranquila, e que a noite anterior fixeran explosión dúas bombas, unha delas colocada nun transformador eléctrico, e que se realizaron unha morea de arrestos. La Voz de Galicia informaba que a Garda Civil detivera catro persoas na estrada de Noia, seica electricistas de Compostela, que pretendían voar a planta hidroeléctrica.

 

Sobre a provincia de Lugo, faise referencia na Zarpa a que varios números da Garda Civil de Petín (Ourense) e tropas de Lugo arrestaran a unha persoa que participou no movemento sedicioso de San Clodio. Seica unha parte dos revolucionarios fuxiron internándose en Portugal. Chama a atención a noticia de que en Lugo fora atopada unha emisora clandestina de radio, “que emitía novas falsas e alarmistas” e encarcerado o dono da mesma, así como “significados membros de partidos extremistas”. Na provincia foron destituídos varios concelleiros do municipio de Lugo, Láncara, Mondoñedo, Ribadeo, etc. El Pueblo Gallego salientaba, como anécdota, que a folga era total en todas as parroquias da contorna agás na vila de Monforte. Segundo este xornal, o luns 15 incorporáranse ao traballo todos os folguistas na capital provincial.

 

El Pueblo Gallego daba a coñecer que o 8 de outubro mobilizouse o exército en Ourense;  en Baños de Molgas e Maceda, así como na Ravela, houbo protestas que foron sufocadas pola Garda Civil; a estrada de Allariz foi cortada, xa que se tombaron numerosos postes de telégrafos e tendido eléctrico; e ademais foron disolvidas as asociacións de empregados municipais. Neste mesmo xornal, co título de “Ourense, o oitavo día de folga” (ou sexa o 12 de outubro) anunciábase que o día anterior reintegráronse ao traballo os perruqueiros, panadeiros, peóns de ferrocarril, tipógrafos, e camareiros. Informa o xornal que todos foron admitidos agás os camareiros, aos que os patróns anunciaron que estaban todos despedidos. Indícase asemade que no monte da Torre en Paderne (Ourense) xuntáronse unhas 300 persoas pertencentes a asociacións obreiras da comarca; a Garda Civil tomou posicións e realizou varias detencións. En Maside houbo un corte de luz e tamén se fixeron arrestos. O día 17 de outubro, nese mesmo xornal  indicábase que Ribadavia recobrou a normalidade e a Casa do Pobo foi clausurada, e que os afiliados da Falange Española e de Acción Popular puxéronse a disposición do alcalde, saíndo pola noite á rúa en roldas armadas. O Gobernador destituíu os alcaldes de Entrimo e Maside e todos os de  Ourense.

 

La Zarpa informa que o día 6 iniciouse a folga en Pontevedra, que foi secundada polos obreiros dos gremios. E que facían labores de vixilancia forzas de asalto, Garda Civil, carabineiros, artillaría e mariña. Que se practicaron varias detencións. O día 7 declarouse o estado de guerra. O día 8 reincorporáronse algúns sectores ao traballo: ferroviarios, tranvías, bancarios, etc. O Gobernador destituíu o concello de Pontevedra, por falta de asistencia ás autoridades. Por idéntica razón, fixo outro tanto coa corporación de Vigo. Informa este xornal que na Illa de Arousa proclamárase “o comunismo libertario” e que se nomeou un goberno cuxos integrantes foron arrestados. Cando chegou ao peirao da illa un tenente con varios soldados, para poder desembarcar tiveron que efectuar varios disparos ao ar, para dispersar os numerosos habitantes que o ocupaban; indicando que ondeaba a bandeira vermella e o comercio estaba pechado. 

 

Como dado clarificador do modo de proceder dalgúns dos estamentos e clases da sociedade galega durante estes graves acontecementos, recollo deseguido algunhas das noticias da prensa. O comandante da praza militar de Vigo, dicía que a tranquilidade era absoluta, e que se establecera a censura na radio e nas oficinas de telégrafos e teléfonos “pra evitar a difusión de noticias alarmantes”. Pola súa banda a “Federación Gremial de los Patronos” abría unha subscrición pra premiar as forzas e axentes da autoridade que cooperaron no mantemento da orde durante a folga revolucionaria. O grupo de Ferrol do Partido Galeguista pedía ao Goberno o indulto dos condenados a morte. Nesta última cidade, prohibíuselle aos gardas municipais e aos empregados de arbitrios estar afiliados a sindicatos e partidos políticos. Como se pode comprobar, foron uns dez días de conflito que se alargou por todo Galiza, dende as cidades, ate as vilas e parroquias. Foi unha radiografa da confrontación social e política existente. Aínda o día 17 de outubro, nunha zona tan illada como Larouco (preto da Pobra de Trives en Ourense) realizouse unha manifestación “con berros subversivos e alteración da tranquilidade” (segundo El Pueblo Gallego do día 18). Polo que a Garda Civil detivo 22 persoas de entre 19 e 29 anos. Era aquela unha mocidade inqueda.  

 

Por último, algúns dados en relación a nosa nación naquela altura, para que o leitor/a poda facer unha comparación acaída. A poboación galega era no ano 1930 o 10,32% do total do Estado español, e o PIB galego atinxía o 6,05%. A poboación activa adicábase nun 69,5% ao sector primario, un 14,41% ao secundario, e un 14,41% ao terciario. Comparemos con outros territorios que se mencionan no artigo. Daquela a poboación de Cataluña representaba o 11,42% e a de Asturias un 3,49% do total. O PIB catalán era o 21,38% e o de Asturias o 2,75% do total do EE. Con relación á poboación activa, o 54,41% estaba ocupada en Cataluña no sector secundario, e en Asturias atinxía o 46,86%. Son cifras esclarecedoras sobre a composición social, o grao de desenvolvemento, e o peso económico e político de cada territorio no Estado español. Tamén sirve como referencia para comparar a evolución demográfica posterior.

 

Como conclusión, pódese afirmar que a folga foi importante na Galiza, tal como se pode ollar polos acontecementos referidos, que por suposto este artigo non recolle todos. E pódese afirmar isto, tanto porque durou moitos días en non poucas cidades, vilas e parroquias rurais, cunha confrontación que tivo nalgúns casos carácter violento, como porque a represión non se fixo esperar, tanto en destitucións, como en detencións e condenas de prisión exemplarizantes. 

Conferencia: "Bibliotecas e bibliotecarios na II República: Do compromiso á depuración"

Conferencia: "Bibliotecas e bibliotecarios na II República: Do compromiso á depuración"(co gallo do día das bibliotecas)

A charla correra a cargo de  Francisco Xavier Redondo Abal  bibliotecario da Universidade de Santiago de Compostela e autor de

"Bibliotecarias e bibliotecarios "infames: A depuración franquista do corpo bibliotecario republicano. O caso galego “  

“O Fulgor e as tebras. As bibliotecas na Galiza da II República e a súa destrución durante a Guerra Civil"  

 "Proceso a unha biblioteca. A persecución de Castelao a través da incautación da súa bibloteca"

Entrevista en Praza Pública: “Coa vitoria franquista as bibliotecas convertéronse en espazos mortos, elitistas, confesionais e reaccionarios”

Un filme recupera a historia do wolframio en Galicia na II Guerra Mundial

 

Traducción Estación Atlántica
O rodaje da ópera prima do realizador coruñés Simón Casal, 'Lobos Sucios', comezará a próxima semana en exteriores da provincia

 

La Opinión A Coruña - Manuel Varela  - A Coruña 16.10.2014

A Segunda Guerra Mundial librouse máis aló da soada batalla de Stalingrado ou do Desembarco de Normandía. Entre 1939 e 1945, Galicia non só foi o lugar no que Leslie Howard -o desexado Ashley Wilkes de Scarlett O'Hara no que O vento levouse- caeu abatido polos bombardeiros da Luftwaffe, senón tamén un dos principais abastecedores da Wehrmacht nazi. As esquecidas minas de wolframio galegas regresarán á memoria colectiva a través da película Lobos Sucios, unha coproducción galega, catalá e belga que comezará a súa rodaje o vindeiro luns en localizaciones da provincia e Zamora.

O coruñés Simón Casal debuta como director nun largometraje, contando cun elenco encabezado polas actrices Manuela Vellés (Camino, Velvet) e Marián Álvarez, premio Goya o pasado ano a mellor interpretación feminina pola 'La Herida'. "Estamos orgullosos de poder recuperar un episodio da nosa historia desaparecido", presumiu a productora Paula Cons onte, durante a presentación do rodaje, que cun orzamento "medio-baixo" espera realizar unha obra "de gran calidade" e cunha acción "trepidante". A galega Agallas Films parte da idea orixinal de Felipe Rodríguez, autor dun curto documental que viraba en torno a un maquis fuxido das minas.

Na película, que se estreará no outono de 2015, as protagonistas serán dúas irmás e a súa relación cos personaxes que rodean á mina: franquistas, guerrilleiros, presos republicanos, espías e nazis. A obra tratará de demostrar como dúas mulleres galegas tiveron nas súas mans cambiar o curso da historia da Segunda Guerra Mundial. "Hai historias pequenas que son máis emocionantes que bombardeos de avións e tanques", destacou Marián Álvarez, que di aceptar o guión "enseguida". A actriz subliñou a posibilidade de "contar algo grande desde un punto de partida pequeno" ou "sen artificios", como apostilou o actor galego Ricardo de Barreiro.

Outra das peculiaridades desta película reside no compoñente "máxico" que ofrece a atmosfera galega. O personaxe de Álvarez, Manuela, é unha minera rexeitada por ser "medio meiga", un elemento que sorprendeu ao alemán Pierre Kiwitt, un dos artistas internacionais que participan no rodaje da película. O actor descoñecía a existencia das minas de wolframio e a "mística" que rodea o país, polo que se mostra "feliz" de traballar nunha cinta onde ofrecerá un papel diferente ao resto de soldados nazis que interpretara anteriormente, tras títulos como Hitler´s Grave ou Stauffenberg.

Por diante quedan cinco semanas de grabaciones en localidades de Lousame, As Pontes, Santa Comba ou Cabanas de Bergantiños. "Meterémosnos dentro das minas, traballaremos con zuecos sobre barro e usaremos luces de carbono", avanzou ilusionado o director, Simón Casal de Miguel, que realiza a súa primeira película para a gran pantalla trala televisiva Eduardo Barreiros ou Henry Ford Galego. O cineasta contará nas grabaciones con extras procedentes das minas da zona, que ensinarán aos actores como utilizar as ferramentas.

Unha ambientación que tratará de rememorar as longas xornadas de traballo nas minas de wolframio de Casaio, Ourense, a donde non foi posible levar o rodaje porque as excavaciones atópanse soterradas. "É unha historia europea e universal", valorou Rosa Vilas, directora da TVG, participante no proxecto xunto a TVE e TV3. Os productores aseguran "non poñerse teito", polo que esperan exportar a película trala súa estreo.

Pasamento de Ramón Pérez (Acto intimo no monumento de Mos)

Convidamos aos amigos e amigas de Ramón ó acto de deitar as súas cinzas o sábado día 25, ás 6 da tarde.

 

Unha parte das cinzas de Ramón serán exparcidas no xardín do monumento de Mos.

 

A familia honrounos -A Asociación Viguesa pola Memoria do 36- coa metade das cinzas de ramón para que a Asociación as deitara onde lles parecerá ben.

 

O criterio que tomamos foi nese Lugar de Memoria que tanto él apoiou e colaborou a levantar.

 

Ramón deitaba caraveis na estrada onde seu pai e outros foran asesinados, agora as súas cinzas fertilizarán a Memoria de Mos.

 

Paz para sempre

 

Telmo Comesaña

Asociación Viguesa pola Memoria do 36