Crowdfunding do Concello de Amoeiro para sufragar placas de memoria

Colaborar

Traducción Estación Atlántica

 

Concello de Amoeiro

Crowdfunding do Concello de Amoeiro para sufragar a instalación de placas de memoria histórica en lugares públicos que presentan simboloxía fascista 

Co obxecto de dar cumprimento á Lei popularmente coñecida como de Memoria Histórica (Lei 52/2007), pola que se recoñecen e amplían dereitos e establécense medidas en favor dos que padeceron persecución ou violencia durante a guerra civil e a ditadura, o Concello de Amoeiro (Ourense) foi autorizado pola Comisión Territorial de Patrimonio Histórico de Ourense (CTPHOU), en data 31 de outubro de 2013, para instalar placas explicativas de Memoria Histórica en lugares públicos rotulados con simboloxía fascista. Tales localizaciones inclúen 13 fontes públicas e unha antiga escola.

 

Deste xeito, trátase de dar cumprida e definitiva resposta ás demandas da cidadanía, recoñecidas como "peticións lexítimas e xustas, que a nosa democracia, apelando de novo ao seu espírito fundacional de concordia, e no marco da Constitución, non pode deixar de atender". Así mesmo, respéctase tamén o manifestado pola Comisión Constitucional do Congreso dos Deputados que o 20 de novembro de 2002 aprobou -por unanimidad- unha Proposición non de Lei na que o órgano de representación da cidadanía reiteraba que "ninguén pode sentirse legitimado, como aconteceu no pasado, para utilizar a violencia coa finalidade de impoñer as súas conviccións políticas e establecer réximes totalitarios contrarios á liberdade e dignidade de todos os cidadáns, o cal merece a condena e repulsa da nosa sociedade democrática". Ademais, tamén se asume a condena do franquismo contida no Informe da Asemblea Parlamentaria do Consello de Europa asinado en Paris o 17 de marzo de 2006, no que se denunciaron as graves violacións de Dereitos Humanos cometidas en España entre os anos 1939 e 1975.

Sobre a base destas consideracións, o Concello de Amoeiro instalará ditas placas explicativas para cumprir, polo menos, catro funciones:

1. pedagógica, ao reflectir a finalidade propagandística e opresora da ocupación simbólica de lugares públicos,
2. de reparación do sentir de repulsa, ao actuar como expresión de denuncia dos abusos acometidos,
3. de concienciación respecto das dramáticas consecuencias da ditadura e, en xeral, das ideoloxías que priman a imposición sobre o diálogo, e
4. de contribución a crear concordia, ao declarar a supremacía da paz e a democracia sobre os totalitarismos e a violencia.

As placas inclúen o seguinte texto:

Memoria Histórica

Estas imaxes pértencen á propaganda dunha ditadura que ocupou cos símbolos os espazos públicos máis emblemáticos. Permanecen aquí como denuncia histórica daquel réxime opresor.

 

A iniciativa, xusta en si mesma, recibiu numerosos apoios a través de comentarios publicados nos medios de comunicación. No entanto, tamén se verteron un número reducido de opinións críticas que consideran inadecuada esta proposta polo custo económico que conlleva; é máis, esgrimiuse -desde posicións que entendemos como demagóxicas- que esta acción non conduce a saír da situación de crise actual e supón un evidente despilfarro.

De ningún xeito compartimos as posicións contrarias á implantación dunhas placas cuxa finalidade é dar cumprimento á lei e reparar os danos cometidos, e menos aínda as que se basean en razonamientos populistas e absurdos. En todo caso, son as instancias gobernamentais as verdadeiras responsables de non dotar de fondos a unha lei que foi consensuada por todos os grupos políticos democráticos do territorio español, así como por outras instancias europeas.

O baixo custo desta actuación -459,80€- pode ser asumido sen gran menoscabo polo concello de Amoeiro, pero consideramos que esta causa require dun impulso adicional que demostre o respaldo popular que concita a implementación de accións dirixidas a materializar a Lei de Memoria Histórica. Tal argumentación ética e solidaria é a que nos impulsa a propugnar un sistema de financiamento colectivo ou crowdfunding que ampare esta e outras iniciativas semellantes nun país que ten moitas débedas pendentes coas vítimas dunha ditadura que ha represaliado a multitude de familias e sumido no esquecemento as barbaries cometidas sen aliviar -sequera simbólicamente- tales atrocidades.

No caso que nos ocupa, solicitamos a realización de donativos de dous euros (2€), que poderán realizarse a través da seguinte plataforma:

http://www.amoeiro.é/CROWDFUNDING/.

Mediante tal medio as axudas recibidas ingresaranse no seguinte número de conta do concello de Amoeiro: 20800418573110006529.

A cantidade recaudada ata o 28 de febreiro de 2014 dedicarase a sufragar o importe antes mencionado, xerándose, así mesmo, un listado cos nomes e apelidos das persoas donantes para mostrar deste xeito a gratitud e o recoñecemento deste concello cara a quen apoiaron esta causa, salvo desexo expreso de que se manteña a achega no anonimato.

Si a cantidade recaudada superase a cifra mencionada, informaríase públicamente do montante sobrante, o cal destinaríase a unha serie de accións dirixidas a homenajear -durante 2014- a memoria da corporación municipal democrática vigente no concello de Amoeiro entre 1931 e 1936, así como a todas as persoas do municipio que foron vítimas do franquismo. A este respecto, debe subliñarse que Amoeiro foi un dos municipios que padeceu máis cruentamente os efectos da represión, xa que a totalidade da súa corporación durante a II República estaba constituída por concelleiros socialistas e eran moitas as persoas do municipio que se integraron en agrupaciones de UGT ou que simpatizaban co progresismo. O seu alcalde, Castor Sánchez Martínez, foi vilmente asasinado, sen recibir xuízo algún, e abandonouse o seu cadáver, xunto ao dun compañeiro, nunha cuneta; outros padeceron cárcere, estiveron escondidos en cuevas ou cuadras, ou tiveron que exiliarse en América. Finalmente, os que se quedaron nesta terra pasaron o resto das súas vidas esquivando lugares e persoas para evitar burlas, abusos e escarnios.

As achegas que superen o humilde importe das placas informativas servirán, deste xeito, para tratar de honrar simbólicamente a memoria e restañar os danos que padeceron as vítimas e os seus familiares, algúns deles aínda vivos. Si as donaciones tamén excedesen estas actuacións, destinaríanse a paliar as situacións de urxencia social que a crise actual ocasiona. Reiteramos que todos os gastos ocasionados serán dados a coñecer públicamente, utilizándose para iso a páxina oficial do concello de Amoeiro (www.amoeiro.es) e as noticias que se difundirán a través dos medios de comunicación en xeral.

Reciban nosa maior gratitud todas as persoas que apoien esta iniciativa de cuestación popular e, en xeral, a honra cara á memoria de quen foron represaliados e esquecidos durante tantos anos por mor da losa do franquismo. A todas as mulleres e homes que contribúan a estes fins: Grazas, moitas grazas.

Imaxe dunha das mencionadas fontes

A CRMH revisa nun caderno o pasado franquista de Manuel Fraga

CRMHC

Presentación do Caderno Republicano nº 3: "O 'Camarada Fraga' e as vítimas da represión franquista
 

Martes, 21 de xaneiro, a partir das 19,30 h., no local da Real Academia Galega (rúa Tabernas, 11, A Coruña).

 

Participarán nesta presentación:

 

Fernando Souto Suárez, Presidente da CRMH da Coruña.

Manuel Monge González, autor do Caderno Republicano nº 3, e ex-presidente da CRMH da Coruña.
                                                     -------------------------------------------------

 

Cuestiona que non se acepte que se derrogue lei de amnistía e solicitará que lle sexa retirado o titulo de fillo adoptivo da cidade

 

A Voz de Galicia Dolores Vázquez - A Coruña  20 de xaneiro de 2014                                            

A Comisión pola Recuperación dá Memoria Histórica acaba de editar «Ou «camarada Fraga» e ás vítimas dá represión franquista», o terceiro volume de Cadernos Republicanos que será presentado mañá, ás 19.30 horas na sede da Real Academia Galega. Esta obra, realizada por Manuel Mongue, «recolle ás cousas que non se din de Fraga, xa que ou que se publica é ou guión oficial», apuntou o autor.

 

Con esta obra, indicou, preténdese contar a «historia silenciada polo pacto dá Transición». Recordou que Fraga foi «un alto dirixente dá ditadura franquista e de graves violacións aos dereitos humáns». Neste caderno repásase a vida de Fraga e cuéstionase que se lle considere un home de Estado, galeguista, con bondade ou impulsor da liberdade nos medios, cando realizou cuestionables declaracións, cando era dirixente do Goberno exerceuse a represión provocando vítimas mortais e censurouse a medios de comunicación.

 

Monge indicou que aínda que respectaba a elección democrática de Fraga como presidente da Xunta, entende que foi «unha vergonza» para a comunidade manter a un ministro dunha ditadura no poder e apuntou que traballan para que lle sexa retirada a distinción de fillo adoptivo da cidade concedida en 1968.

 

O autor tamén se mostrou moi crítico con que o Goberno español teña evitado calquera tipo de revisión da ditadura. Recordou que a ONU solicitou, sen éxito, a derrogación da lei de amnistía e tamén a exhumación de 150.000 cadáveres. Así mesmo, estimou que se o Executivo segue impedindo investigar á Xustiza arxentina, o caso pode trasladarse ao Tribunal da Háya, danando a imaxe das institucións españolas.

 

Pola súa banda, o presidente da CRMH coruñesa, Fernando Souto Suárez, apuntou que o obxectivo da obra é divulgar con rigor e seriedade os acontecementos da represión e entende que esta visión de Fraga supón un descubrimento para parte da cidadanía. «A historia é interminable e sempre está aberta», apuntou sobre se cre posible que se revise a actuación dos ministros franquistas que aínda viven.

Denuncia propia do BNG, que se suma á querela arxentina contra os crimes do franquismo

 

17 de Xaneiro de 2014 Cadernos de comunicación e análise

Apoio á denominada “querela arxentina” contra os crimes do franquismo, aberta pola Xustiza do país andino tras a denuncia presentada polo galego Dario Rivas, cuxo pai fora alcalde do concello lucense de Castro de Rei fusilado no 36 e, ademais presentará unha denuncia propia ante o consulado arxentino para incluír a investigación da persecución do nacionalismo como ideoloxía e dos e das nacionalistas que, cando menos, “serva de crítica e denuncia dunha ditadura atroz”.

 

O portavoz nacional, Xavier Vence, fixo este anuncio na sede da Fundación Alexandre Bóveda en Pontevedra co seu presidente, Valentín Bóveda, onde cualificou de “fracaso da democracia española” o feito de que para investigar os crimes do franquismo sexa necesario saír fora do Estado español en base ao principio da “xustiza universal”.

 

“Esa lei é un parapeto para os que cometeron crimes do franquismo, cubrindo cun velo a responsabilidade dos autores da represión institucional contra todos os demócratas incluídos moitos e moitas nacionalistas, pero a proposta do Bloque foi rexeitada polo PP e polo PSOE”, explicou o dirixente nacionalista, quen insistiu que esa impunidade “debe derogarse”.

 

Vence alertou contra o “clima de violencia verbal e argumental similar a de tempos pasados” que está a mostrar unha parte da dereita e da extremodereita española, e cualificou de “inadmisible” que no Goberno central e na Xunta estea un PP “que aínda hoxe é incapaz de recoñecer e condenar os crimes dunha ditadura feroz”.

 

Desde a Fundación Alexandre Bóveda, Valentín Bóveda, salienta que a institución está preparando a querela pola asasinato de Alexandre Bóveda que remitirá a causa aberta pola xuíza arxentina, Maria Severini, e ofrece a fundación, como entidade xurídica, para poder presentar querelas de calquera outra vítima ou familiares de vítimas do franquismo na provincia de Pontevedra e no conxunto e Galiza.

 

Igualmente, anuncia que a Fundación promove a posta en marcha dunha Plataforma de apoio á querela arxentina que pretende plural, como xa existen noutros territorios do Estado, á que convida a sumarse a todas as asociacións de apoio ás vítimas, de recuperación da memoria histórica e a todas as forzas políticas.

 

Vence animou ás vítimas e familiares a presentar denuncias para sumarse á querela arxentina para restituír a xustiza e a dignidade dos perseguidos, “pero tamén como unha necesidade de exercicio democrático para o conxunto da sociedade e para que a sociedade aprenda que hai feitos que non deben repetirse. Para iso ten que haber unha valoración crítica daquela represión”, concluíu.

Portavoz do PP en Sanxenxo: “En época de Franco estariades no calabozo, agardando a pena de morte”

Sermos Galiza - A.V. 14/1/14                           

"Antes, en época de Franco, pola súa maneira de falar vostedes estarían no calabozo agardando a pena de morte”. Esta foi literalmente, e segundo recolle o Diario de Arousa, a frase que a voceira do Partido Popular en Sanxenxo dixo no transcurso dun pleno municipal e a raíz de que a oposición pedise que se afastase a técnicos imputados nunha investigación.

 

Non é esta a primeira vez que cargos e representantes do PP de Galiza fan declaracións desta índole. Cómpre lembrar as do alcalde de Baralla na que xustificaba os asesinatos franquista na súa propia comarca.

 

As declaracións de Deza xa tiveron resposta en formacións como Compromiso por Galicia, que pediron a súa demisión.

O PSOE pide que se retiren do panteón de mariños ilustres de Cádiz dous almirantes franquistas ferrolanos

 

Un deles é Salvador Moreno, que lideró o golpe de 1936 na cidade natal de Franco

A Voz de Galicia - Francisco Varela - Ferrol 11 de xaneiro de 2014 

A deputada socialista ferrolana Paloma Rodríguez anunciou esta mañá a presentación dunha proposición non de lei no Congreso dos Deputados sobre a memoria histórica. Asegura que quedou practicamente derrogada polo seu incumplimiento e por iso reclama que sexan reatirados do panteón de mariños ilustres de Cádiz os restos mortais de dous militares ferrolanos, un deles o Almirante Salvador Moreno que lideró o golpe militar de 1936 en Ferrol e que logo foi ministro con Franco, un segundo mariño, irmán do anterior, igualmente enterrano no mesmo panteón e solicita tamén que se lle quite do lugar. Ao mesmo tempo, a deputada reclama que se retiren das rúas interiores do Arsenal Militar de Ferrol os nomes doutros moitos militares franquistas como Carrero Branco e outros.

A deputada presentou a súa iniciativa esta mañá acompañada do historiador Enrique Barrera Beitia. Ambos demandaron que o antigo edificio de Aduanas do Porto de Ferrol, xa inutilizado, sexa dedicado a un centro da memoria histórica pola especial importancia que tivo a ría de Ferrol tanto para o triunfo do golpe militar de Franco como nos anos da ditadura a longa loita dos antifranquistas por recuperar as liberdades democráticas.

Presentación do libro “Emigrados, exiliados e perseguidos” e das listaxes de vítimas do franquismo na comarca de Tabeirós-Terra de Montes

Tabeiros Montes

Presentación do libro “Emigrados, exiliados e perseguidos” e das listaxes de vítimas do franquismo nun acto de homenaxe á comunidade portuguesa na Galiza vítima do franquismo personificada no estradense Manuel Graciano

Sala de Exposicións de Novagalicia Banco, A Estrada, 24 de enero de 2014

A Asociación Cultural “Vagalumes” a Asociación Ecoloxista-Cultural “Verbo Xido” presentan o vindeiro o libro “Emigrados, exilados e perseguidos. A comunidade portuguesa na Galiza (1890-1940)” de Dionisio Pereira, e faremos pública a listaxe de vítimas do franquismo na comarca de Tabeirós-Terra de Montes nun acto de homenaxe ao portugués, veciño da Estrada (Rubín, O foxo) e fusilado no 1936, Manuel Graciano Araujo, personificando nel a comunidade de inmigrantes leais á república que foron inmolados por defender a xustiza e a liberdade.

Este acto celebrarse na sala de exposicións de Novagalicia Banco da Estrada o vindeiro venres 24 de xaneiro ás 20:30, coa intervención do historiador Dionisio Pereira. Portugués, veciño da Estrada fusilado no 1936

Referencia da obra:
Emigrados, exilados e perseguidos. A comunidade portuguesa na Galiza (1890-1940) é o título da última publicação da Através Editora, carimbo editorial da AGAL, um trabalho de história transnacional que visa aprofundar na recuperação da memória coletiva entre ambos países. Dionísio Pereira, historiador e economista, é o autor deste ensaio que mostra os efeitos da perseguição política perpetrada pelos franquistas, depois do golpe do 36, contra cidadãos de origem portuguesa residentes ou exilados na Galiza.

Uma pesquisa histórica centrada nas décadas anteriores a julho de 1936 que identifica o coletivo português como uma coletividade integrada secularmente na sociedade galega. A descoberta da sua importância naquele contexto repressivo permitem uma nova abordagem da sua presença como corrente migratória, do seu grau de integração laboral e social e também avançar na caracterização das perseguições perpetradas pelos golpistas. O autor procura, desde finais do século XIX, como é a sua incorporação ao mercado de trabalho e como se produz a progressiva integração de multidão de trabalhadores de além Minho nas organizações operárias galaicas, mesmo a nível de dirigentes, como prólogo das perseguições de que foram alvo após o golpe militar de 1936.

A conivência do regime de Oliveira Salazar com o golpe contra a República espanhola é bem historiada: desde a participação da coluna de voluntários dos “Viriatos” à expulsão de fugidos e extradição de perseguidos a território rebelde. Porém, a presença portuguesa do ponto de vista das vítimas está pouco documentada e analisada. Trata-se de um assunto muito significativo, quase desconhecido como fenómeno coletivo, que permite nesta altura formular várias perguntas: a perseguição sofreram-na enquanto portugueses ou enquanto cidadãos ou habitantes do território espanhol? Por que foi obscurecida na memória e na história? A invisibilidade deste coletivo reflete a integração ou a ocultação deliberada?

Dionísio Pereira (Corunha, 1953) é licenciado em Ciências Económicas pela Universidade de Santiago de Compostela (USC). Investigador especializado na história dos movimentos sociais na Galiza contemporânea; entre 2006 e 2013 participou no projeto de pesquisa interuniversitária “Nomes e Voces”, encabeçado pela USC. Nos últimos tempos também trabalhou  no campo da história e da cultura marítima da Galiza.

Alfonso Daniel Rodríguez Castelao falece o 7 de xaneiro de 1950

 En 1950, falece en Buenos Aires o día 7 de xaneiro

 

 COMPAÑEIRO DANIEL

Compañeiro Daniel de vida innumerable
como os astros do ceo i os camiños do mar
na tenebrosa noite da patria inhabitable
témoste no recordo con mao á luz alba.
A ti falo Daniel morto lonxe da terra
es noso i a túa luz alumea a escuridá
que nos deixou a historia de tres anos de guerra
en que os lobos mataron a luz e libertá.
Compañeiro Daniel, as pistolas sonaban
i enloitaron cunetas con sangue loitador
as pistolas sonaban i os panbidos berraban
a terrible victoria do odio e do terror.
E ti fúcheste lonxe predicar no deserto
pra erguerdes un exército que endexamais loitou
e morriches un día sin veres entreaberto
o camiño da volta que a túa alma soñou.
Pro na Patria abatida e do pobo explotado
nacimos nós os fillos da morte e do tristén
percurando furiosos vinganza e novo Estado
i unha roxa alborada sin cabo nin comén.
I a ti bo compañeiro que o furacán aleibe
matou desesperado na outra banda do mar
prometémosche a terra dunha Galicia ceibe
pra enterra- los teus ósos onde teñen que estar.

Darío Xohán Cabana

Homenaxe a Santiago Álvarez

 

A Voz 28/12/13

A figura do histórico militante comunista Santiago Álvarez foi recordada pola mañá en Valdeorras e pola tarde en Ourense, con motivo do centenario do seu nacemento. Nos actos participaron Manuel Peña -Rey , presidente do PCG; Xesús Alonso Montero, presidente do Foro pola Memoria Republicana de Galicia; Carlos Portomeñe, secretario xeral do partido; e Rubén Pérez, secretario de organización. En San Miguel de Outeiro, en Vilamartín de Valdeorras, colocaron unha placa conmemorativa do centenario do líder comunista que foi tamén comisario do exército da República. E xa pola tarde, no centro social da capital, recordaron a súa vida e a súa traxectoria política.

O fin de ano máis infame

Traducción Estación Atlántica
Marín recordou aos fusilados o 31 de decembro de 1936, vítimas das tropas franquistas

Faro de Vigo - F.M. 29.12.2013

O 31 de decembro de 1936 eran asasinados, a mans dos militares sublevados contra a República, o alcalde de Marín, Antonio Blanco Solla, xunto a outras persoas vinculadas ao movemento obreiro, ao Goberno republicano, ou á cultura. A Asociación pola Recuperación dá Memoria Histórica recordalles nunha homenaxe que se celebrou hoxe.

Marín recordou ás vítimas dos militares sublevados en 1936, co acto de homenaxe que organiza a Asociación pola Recuperación dá Memoria Histórica e que se celebra todos os 31 de decembro no Paseo Alcalde Blanco Solla desta vila. Neste acto, que comenzou ás 13.00 horas, se homenaxeou aos once marinenses executados fai 77 anos polos franquistas.

Son Albino Agraso Santamaría, Armando Iglesias Pérez, Bernardino de la Torre Fernández, Demetrio Lorenzo Ordoñez, Santiago Ramos Ramos e o alcalde Antonio Blanco Solla, que foron fusilados o 31 de decembro de 1936 en Monte Porreiro (Pontevedra).

Amable Soto González "Virulo", Eugenio González Veiga "Conexo", Juan Domínguez Tourón "Pirón" e Santiago García Area "Pixota", protagonizaron o 22 de xuño de 1937 unha fuxida no vapor "Avión", con porto basee en Marín. Dirixíanse ao Mediterráneo, pero a evasión fracasou cando foron apresados nos arredores de Lisboa, de onde foron deportados. Foron fusilados en Pontevedra o 27 de xaneiro de 1938.

Neste acto de recordo e homenaxe intervirá Rexina Veiga, escritora e profesora universitaria, premio Sthendal e finalista do Premio Nacional de Tradución pola obra de Georges Perec "O secuestro". No ano 2007 obtivo o Premio Xerais de Novela con "Cardume", inspirada no recordo histórico do seu devanceiro Urbano R. Moledo, figura silenciada durante sete décadas e que Rexina Veiga sacou das sombras do esquecemento colectivo.

O acto contará ademais coa actuación do cantautor marinense Samuel Acuña e do gaitero Felipe Rea. Concluirá cunha ofrenda floral ás vítimas.

“Queremos que o nome de Manuel Fraga apareza na querela arxentina contra os crimes do franquismo”

Manuel Monge Expresidente da CRMH da Coruña

Preséntase como causa particular na querela que se está a seguir na Arxentina contra os crimes do franquismo pola súa dupla condición de vítima e familiar de represaliados. Manuel Monge, ex-presidente da Comisión para a Recuperación da Memoria Histórica da Coruña, entidade que tamén se persona na causa, manifesta a vontade de que se faga xustiza e que remate o pacto de silencio que borrou os culpábeis da represión franquista

Sermos Galiza - Carmen Vidal 28/12/13

-Preséntase como particular na querela arxentina contra os crimes do franquismo polo asasinato de catro familiares. Por que decide presentarse como causa no xuízo?

Na querela existe a posibilidade de presentarse como represaliado ou por ter familiares de represaliados. No meu caso danse as dúas circunstancias e asisto como vítima e familiar. Como vítima da represión, no informe conto como en 1968 estiven mes e medio no cárcere de Bilbao, onde coincidín con Nicolás Redondo ou Ibarrola ao ser detido por levar unha pomba da paz de Picasso. No 1973 militaba na ORT e estiven dous meses no cárcere. Entón recibín unha carta do colexio Tirso de Molina de Ferrol, dos padres Mercedarios, anunciándome que me despedían por reiteradas ausencias. No 74 incorporeime como profesor interino do Ministerio e tanto eu como a miña muller quedamos despedidos por orde gobernativa, sen nos poder incorporar até o 79. Cando foron as primeiras eleccións, a ORT non estaba legalizada e puxemos unha mesa informativa dous meses antes de se celebraren e veu a policía e detívonos co cal estivemos toda a noite presos. Estou a falar de dous meses antes das primeiras eleccións.

-En canto a súa familia en Dueñas?

A represión foi brutal. Era unha vila de 3.800 habitantes na que 100 foron asasinados. Eu tiña un tío concelleiro de Unión Republicana, que era tenente alcalde. Cando se produce o levantamento fascista metérono no cárcere e unha noite sacárono e matárono nunha gabia. Dueñas, en Palencia, foi a poboación de todo o Estado na que houbo máis asasinatos por represión porcentualmente, cun 25 % de mulleres. Na miña familia mataron a dous tíos, un de 36 anos e outro de 22 e tamén a unha tía de miña nai de 66. Viñeron a súa casa preguntar polo fillo e como non o toparon matárona a ela. Incorporo tamén no informe a historia dos fillos dos asasinados que os metían no comedor levado por Auxilio social e facían que os rapaces cantaran o Cara ao Sol e escribiran unha carta de agradecemento aos mesmos que mataran aos seus pais.

-Que significa que sexa na Arxentina onde se xulgan os delitos da represión franquista?

Unha vergoña de Estado que transcende o noso propio ámbito. Ningún país democrático estivo nesta situación. A xustiza internacional permitiu a Garzón coller a Pinochet ou levar a xulgar aos militares da ditadura arxentina. Cando ao xuíz Garzón se lle ocorre investigar os crimes franquistas paráronlle os pés. O Estado español é un refuxio de criminais. Independentemente do que ocorra co proceso, o realmente relevante é a situación insólita que se está a dar de non colaborar coa xustiza, apoiándose nunha lei de amnistía que está a ser mal aplicada. Eu puiden recobrar o traballo pola aplicación da lei mais non se pode utilizar para amnistiar criminais. No mes de setembro un comisionado da ONU estivo de visita durante dous meses e ao cabo enviou un escrito ao goberno español dicíndolle que tiña que derrogar a Lei de Amnistía. Cando reclaman desde a Arxentina a dúas persoas, fiscalía responde que van investigar aquí. O problema é que se envían aos dous que reclaman, que cometeron barbaridades comprobadas, ábrese a veda e a xuíza xa anunciou que ten datos para encausar a máis persoas, e pode que se estenda aos ministros. Na actualidade viven once ministros que teñen entre 80 e 90 anos. Como membros de órganos como o Consellos de ministros poden ser chamados na causa.

-Que suporía unha condena dos responsábeis vivos?

Sería un acto de xustiza, tamén un acto de reparación ás vítimas do franquismo. A xente e os colectivos que están a reivindicar a memoria reclaman coñecer a verdade, que se faga xustiza e que se reparen os danos. A condena dos responsábeis sería un acto de reparación coas vítimas. Garzón dixo que había entre 130.000 e 150.000 que aínda están desaparecidos. Cando se fala destas desaparicións forzosas en Arxentina fálanse de 20.000 e aquí estamos a dar unha cifra de 150.000. Resulta incríbel que unha represión desta dimensión quede só nas entidades de recuperación da memoria. Houbo tamén 30.000 nenos desaparecidos roubados. Onde se viu que un estado non interveña para buscar o que pasou con trinta mil nenos roubados. Por iso nos mostramos tan esperanzados con que a xustiza arxentina inicie este proceso aínda que o noso obxectivo sería que se xulgaran aquí. Responde ao pacto da transición que foi un de silencio, e supuña que non había que tocar a Fraga, a Martín Villa e demais persoa significadas na ditadura e a represión. O PP e o PSOE son protagonistas dun pacto para non facilitar que se fixese xustiza, un pacto que aínda hoxe se mantén.

-A CRMHC remitiulle á xuíza arxentina documentación sobre a represión máis a relación de ministros franquistas vivos. Cre que teñen que comparecer na querela?

Nós entendemos que a lei non pode supor unha lei de punto final. Imos apoiar as teses dos organismos internacionais e da propia ONU que está de parte das vítimas. En canto ás posibilidades de que os ministros sexan xulgados, a tal altura a xuíza ten material abondo de todo o que fixeron e das decisións que tomaron nos Consellos.

-Por que aportan tanta documentación de Manuel Fraga se xa non vai poder ser acusado no xuízo?

Dedicámoslle un anexo na que contamos toda a súa participación na represión. Relatamos desde o asasinato de Grimau ao exilio do abade de Montserrat que tivo que marchar despois de escribir un artigo en Le Monde contra o réxime franquista. Imos contando o que significou a súa Lei de Prensa e como foi a súa actuación como ministro do réxime e o inaudito que foi que un ministro de propaganda do franquismo chegara a presidente da Xunta. Falamos tamén da súa campaña contra o galego desde o ministerio con casos como a multa a Francisco Pillado, subdirector de 'La Voz de Galicia', pola publicación nese xornal do artigo Sobre el idioma gallego, de Augusto Assía, ou o secuestro do libro de Alberto Míguez El pensamiento político de Castelao. Pasado o tempo, el mesmo foi o encargado de entregar as medallas Castelao. Cando hai unha causa nela poden aparecer moitas persoas. Nesta a xuíza pediu a extradición de catro e na contestación que recibiu constatábase que dúas delas non poderían acudir porque estaban mortas. Nós queremos que Manuel Fraga apareza aínda que logo se diga que morreu, mais queremos que o seu nome estea na causa.

-Como valora que o PP votase en contra da iniciativa do BNG para que apoiase a querela?

Continúa coa política dos últimos anos. Hai máis de catro anos que se aprobou a eliminación de rúas franquistas e o goberno do PP negouse a retirar os seus nomes. Aínda perduran “División Azul”, “Rúa dos Caídos”, “General Mola” ou “General Sanjurjo”. A Comisión para a Recuperación da Memoria Histórica da Coruña levou o tema aos xulgados porque é gravísimo que non execute un acordo plenario. O alcalde Negreira chegou a chamar a Millán Astray “coruñés de pro”, e negábase a retirarlle os recoñecementos. Están a mimar moito os votos da extrema dereita. Antes presentábanse ás eleccións na Coruña candidaturas de extrema dereita que agora xa non existen. Está todo o voto centralizado no PP e non queren perder eses apoios. 

Traducción Estación Atlántica:

A CRMH da Coruña entrega tres novas denuncias por crimes do franquismo dentro da querela arxentina

lainformacion.com - venres, 27/12/13

A Comisión pola Recuperación dá Memoria Histórica (CRMH) da Coruña presentou este venres, no Consulado da República Arxentina en Vigo, tres novas denuncias por crimes contra a humanidade durante a etapa do franquismo.

Nelas, pide o procesamiento, dentro da querella arxentina, de 11 membros do Consello de Ministros de 1969 a 1977, "que aínda viven", precisa a Comisión. Ademais, sinala que o fai "pola súa participación en crimes contra a humanidade que non prescriben".

O expresidente da CRMH da Coruña, Manuel Monge, tamén se sumou á querella arxentina "como vítima da represión franquista e polo asasinato de catro familiares en Doñas (Palencia)", explica esta entidade.

Á súa relación de ministros da etapa do franquismo, a CRMH engade o nome de Rodolfo Martín Villa, ministro do Goberno de UDC, de xullo de 1976 ata abril de 1979.

Respecto diso, argumenta que "neste período, houbo numerosos asasinatos por parte das Forzas de Orde Pública, sendo Martín Villa ministro de Gobernación", apostila.

DENUNCIADOS
Desta forma os exministros que figuran nestas denuncias por crimes contra a humanidade --as cales non prescriben--, que foron dirixidas a un xulgado arxentino, son: José María López de Letona, de 90 anos --ministro de Industria entre 1969 e 1974--; Licinio de la Fuente, de 89 anos --ministro de Traballo entre 1969 e 1975--; Alberto Monreal, de 86 anos --ministro de Facenda entre 1969 e 1973--; José María Gamazo, de 82 anos --subsecretario dá Presidencia entre 1973 e 1974--; e Antonio Barreira, de 84 anos --ministro de Facenda entre 1973 e 1974--.

Ademais, tamén incluíron a Fernando Liñán, de 82 anos --ministro de Información e Turismo entre 1973 e1974--; Antonio Carro, de 89 anos --ministro de Presidencia entre 1974 e 1975--; Fernando Suárez, de 79 anos --ministro de Traballo entre marzo e decembro de 1975--; José María Sánchez-Ventura, de 90 anos --ministro de Xustiza entre marzo e decembro de 1975--; José Utrera, de 86 anos --ministro de Vivenda entre 1973 e 1974--; e Rodolfo Martín, de 79 anos --ministro de Gobernación de xullo de 1976 a abril de 1979--.

Tal e como transmitiu a asociación, estas denuncias responden á petición da xuíza María Servini, que solicitara, "entre outras cousas, información sobre os ministros da ditadura de Franco" desde xullo de 1936 a xuño de 1977.

Con iso, buscan "recuperar a memoria histórica, a verdade, a xustiza e a reparación para as vítimas do franquismo". "Non se trata de xulgar agora a traxectoria persoal dalgúns destes ministros", asegurou a asociación, senón que se está analizando o seu papel como membros activos do réxime de Franco e a súa participación nun órgano colegiado, como o Consello de ministros da ditadura, que aplicaba unha política de graves violacións dos dereitos humanos".

PROPÓSITO
Pola súa banda, o responsable de comunicación dá CRMH dá Coruña, Rubén Afonso, explicou a Europa Press que o propósito da presentación destas denuncias é "que se saiba a verdade, que se faga xustiza ás vítimas do franquismo". Ademais, criticou que "non é de recibo que España sexa o único país en democracia no que non se fixo depuración tras unha ditadura".

Finalmente, Afonso sinalou que a asociación non ten "unha especial inquina" contra estas persoas, senón que queren, "simplemente, que se diga o que fixeron e xúlgueselles". "Por moi vellos que sexan teñen que pagar", finalizou.

(EuropaPress)

Outra mirada da represión

Traducción Estación Atlántica

Manuel Romero Mengotti presentou na librería Areas 'El Defensor', unha historia real novelada sobre a represión vivida na Guerra Civil a través da historia do seu pai.

La opinión a Coruña - Miguel Rodriguez 17-12-2013
Na España de 1936, a inxustiza non só se vertió como un reguero de sangue polas cunetas. Tamén inundou o ambiente dos tribunais franquistas nos que centos de inocentes foron sentenciados a matar polo simple delito de discrepar. Agora, un libro quere arroxar luz sobre o que foi a represión durante a guerra a través dos ollos dunha figura sobre a que pouco se escribiu: o do defensor dos acusados polo franquismo. O seu autor, Manuel Romero Mengotti, finaliza con esta obra un traballo de investigación familiar que se remonta a fai 20 anos e que ten como protagonista ao seu pai, Gonzalo Romero Osende, antigo empregado de banca que actuou como defensor nos consellos de guerra de Santiago de Compostela desde xuño do 36 a xullo do 37.

O Defensor, que o autor presentou o día 18 de decembro na librería Areas, é unha novela de non ficción que se nutre dos documentos que Manuel Romero atopou fai dúas décadas na vella casa do seu avó e do traballo de pesquisa que, a raíz destas informacións, puido facer no Arquivo Histórico de Ferrol.

"Un labor de arqueología" que foi máis que unha simple reencontro co pasado. Ademais de arroxar luz sobre unha das etapas vitais máis traumáticas da vida do seu pai, este antigo profesor aprendeu, en contacto con fontes directas, toda unha lección de historia. "Ata entón pensaba como o alcalde de Baralla, que os mortos polo franquismo algo farían. Con esta investigación comprobei que o que houbo foi unha represión institucionalizada en toda regra", asegura o autor.

A intención inicial non era outra que recompilar datos para unha mera divulgación familiar, pero a magnitude, cuantitativa e cualitativa, da información solicitada fixo que se animase a publicar un libro. "Primeiro, por contar o que pasou, e, segundo, por facer xustiza coa figura dos defensores. Fálase moi mal do seu papel durante a guerra pero houbo de todo. Este libro tamén é un arma contra a xeneralización", recalca Romeu Mengotti.

A novela, que conta nas súas páxinas con nomes históricos como o do mítico Foucellas ou Modesto Pasín, retrata as horas inmediatamente anteriores e posteriores ao golpe militar na capital de Galicia e, a través de tráxicas historias reais, como a do médico de Frades e amigo de Gonzalo Osende, Arturo Briones, evidencia o choque dun home "monárquico e católico" que defendeu a homes e mulleres de esquerdas ante a inxustiza do totalitarismo. Romero Mengotti recolle, polo menos, 95 defensas das que o seu pai fíxose responsable. Delas, 35 homes e mulleres foron condenados a matar sen xuízo xusto.

A Manuel Romero Mengotti, acompañoulle na presentación do libro o expresidente da Real Academia Galega (RAG), o historiador Xosé Ramón Barreiro, e Ángela Fernández, en representación de Finis Terrae_edicións, a editorial que apostou por levar o libro ao mercado.

Un informe en Lugo estima que dedicar unha rúa a Fraga non incumpre a Lei de Memoria

Transformacions de Fraga en Cambados

19/12/2013 - O Progreso (Lugo)

A Lei de Memoria Histórica non impide a dedicatoria dunha rúa en Lugo ao expresidente da Xunta e exministro franquista, Manuel Fraga. Polo menos si o estima o secretario do Concello, José Antonio Carro Asorey, no informe que lle encargou o alcalde despois de que a comisión do rueiro acordase levar a pleno a posible inclusión no nomenclátor lucense do político vilalbés.

O secretario municipal, logo de facer un breve resumo da actividade pública de Fraga e recordar que exerceu tamén como profesor de Dereito e diplomático, e que participou na redacción da Constitución española, alude a varios artigos da Lei de Memoria, entre eles o que expón a retirada de escudos, placas ou mencións de exaltación persoal ou colectiva da sublevación militar, a Guerra Civil ou a ditadura. Neste sentido, Carro Asorey pregúntase se dedicarlle unha rúa ao político vilalbés supón un acto de reivindicación desas etapas históricas ou se pode dar lugar a enfrontamento, ofensa ou agravio, para acto seguido determinar que, en base á súa biografía, «pódese argumentar que ou nome de Manuel Fraga non conmemora a exaltación» deses acontecementos.

Ademais, xustifícase indicando que na actualidade hai moitas rúas e nomes doutros políticos daquela época como Adolfo Suárez, «e non se coñecen maiores problemas», sinala.

O mesmo mutando o pelaxe

Charla-Coloquio e Homenaxe "Os últimos Dias da II República en Marín"

A Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica de Marín homenaxea aos executados en decembro do 36 por defender os seus ideais de liberdad.

Venres 20 de decembro ás 20h. na Biblioteca Municipal

Placas e vidreiras

A Voz de Vigo - Eduardo Rolland 13 de decembro de 2013  

O alcalde de Vila de Cruces ordenou repor as placas franquistas que foron retiradas da súa casa consistorial. Para sortear a Lei de Memoria Histórica, di que forman parte dunha exposición. A laxa honra ao «Excelentísimo y Ilustrísimo Generalísimo Don Francisco Franco», xunto a outros líderes da rebelión fascista como os xenerais Mola, Aranda ou Queipo de Llano.

A escusa do rexedor soa un pouco a chufla. Porque a lei vixente di moi claro que as autoridades deberán adoptar «as medidas oportunas para a retirada de escudos, insignias, placas e outros obxectos ou mencións conmemorativas de exaltación, persoal ou colectiva, da sublevación militar».

A ocorrencia chega semanas despois de que entrase en razón o alcalde ourensán de Beade, quen acaba de retirar do seu despacho os retratos, botellas de viño, cinceiros e chaveiros coa efixie de Franco e o lema «Non se vos pode deixar sos». Pero está visto que, en materia de desatinos, a substitución sempre está asegurado. Outro tanto sucede no Real Club Náutico de Vigo, onde a directiva repuxo unha vidreira franquista, con escudo preconstitucional incluído. Ante as queixas dalgúns socios, dan desculpas vagas. E alegan que teñen que pedir permiso a Patrimonio Histórico. Coma se a lei non fose moi clara. Ou ás igrexas románicas non se lles retiraron as listas de nomes baixo o lema ¡Presentes!...

Medo dá pensar que alguén na directiva do Náutico teña verdadeiro interese en exaltar a ditadura franquista. Alguén que cantase o Cara ao sol nalgunhas reunións tabernarias, como outros entoan Vai ou gato ou Clavelitos. E que xerencia e presidencia apoien estes delirios carpetovetónicos. Un club con tanto prestixio non se merece isto.

A agresión ao monumento ás vítimas do franquismo, ao xulgado

Pintada franquista sobre un monumento ás súas vítimas. // S. Álvarez

 Traducción Estación Atlántica

A Asociación pola Recuperación dá Memoria Histórica de Marín presenta unha denuncia pola pintada dun símbolo anticonstitucional

Faro de Vigo - F.M. | Marín 11.12.2013
A Asociación pola Recuperación dá Memoria Histórica de Marín presentou unha denuncia nos xulgados da localidade, ante a agresión sufrida polo monumento ás vítimas da represión franquista na Cruz dá Maceira.

A formación denuncia un "atentado" de corte fascista contra un monolito erigido en recordo das vítimas do franquismo.

O monumento foi cuberto "cun símbolo anticonstitucional e contra a democracia; feito que pode ser constitutivo dun delito contra a Lei da Memoria Histórica, pola que se recoñecen e amplían dereitos e establécense medidas a favor de quen padeceron persecución ou violencia durante a guerra civil e a ditadura", expón a Asociación pola Recuperación dá Memoria Histórica de Marín. A norma referida foi aprobada polo Congreso dos Deputados o 31 de outubro de 2007.

"Desde esta asociación queremos expresar nosa máis absoluta condena destes feitos", expón, ademais de recordar a necesidade de "non banalizar" estas actitudes, que "non son actos vandálicos comúns, senón apología do fascismo e un flagrante delito de odio, motivado por prejuicios ou fobias que danan a persoas, ás súas propiedades e ao grupo co que se identifican; son actitudes que violan e denigran a dignidade e dereitos das persoas e que nos trasladan a tristes tempos do noso pasado e que toda persoa democrática e de ben rexeita e condena", expón na súa denuncia a Asociación pola Recuperación dá Memoria Histórica de Marín.

O colectivo argumenta, ademais, que este monumento foi instalado, "recollendo o sentir do vecindario de Marín, nun dos lugares máis representativos da represión na comarca de Ou Morrazo, tal como reflíctese, entre outros, no proxecto universitario Voces e Nomes". A agresión sobre o monumento da Cruz dá Maceira foi descuberta o pasado fin de semana.

Comunicado da Asociación

Enviado Por E. Otero a MJBarreiroLG

A ASOCIACIÓN POLA RECUPERACIÓN DA MEMORIA HISTÓRICA DE MARÍN DENUNCIA NO XULGADO A AGRESIÓN SUFRIDA POLO MONOLITO DA CRUZ DA MACEIRA

            A Asociación pola Recuperación da Memoria Histórica de Marín ven de presentar unha denuncia nos xulgados da localidade ante o atentado sufrido no monolito en lembranza das vítimas da represión franquista situado no lugar de A Cruz da Maceira, que foi cuberto cun símbolo anticonstitucional e contra a democracia; feito que pode ser constitutivo dun delito contra a Lei 52/2007, pola que se recoñecen e amplían dereitos e se establecen medidas a favor de quen padeceu persecución ou violencia durante a guerra civil e a ditadura, aprobada polo Congreso de los Diputados o 31 de outubro de 2007 (máis coñecida como Lei da Memoria Histórica).

            Dende esta asociación queremos expresar a nosa máis absoluta condena destes feitos e lembra a necesidade de non banalizar estas actitudes que non son actos vandálicos comúns senón apoloxía do fascismo e un flagrante delito de odio, motivado por perxuizos ou fobias que danan a persoas, ás súas propiedades e ó grupo co que se identifican;  son actitudes que violan e denigran a dignidade e dereitos das persoas e que nos trasladan a tristes tempos do noso pasado, e que toda persoa democrática e de ben rexeita e condena.

            Lembramos, ademáis, que o citado monumento foi instalado, recollendo o sentir da veciñanza de Marín, nun dos lugares máis representativos da represión na comarco do Morrazo, tal como se reflicte, entre outros, no proxecto universitario Voces e Nomes.

Non hai lugar para a memoria

O monolito da Cruz dá Maceira aos represaliados apareceu co escudo franquista

Faro de Vigo - Cristina G. | Moaña 09.12.2013
"É volver ter medo, o rexurdir do franquismo larvado, é ir para atrás", asegura Xosé Vilas, membro da Asociación Memoria Histórica de Marín, nunha primeira valoración persoal tras ter coñecemento da pintada co escudo franquista que apareceu no monolito que en honor aos represaliados inaugurouse en abril de 2012 no lugar da Cruz dá Maceira. O monolito está nunha zona illada de monte, xunto á estrada que une Moaña e Marín. A pintada en negro, que representa a aguia que simboliza a época da ditadura, tapa xa o poema de Celso Emilio Ferreiro que se tallou sobre a pedra: "Pode ou corpo ser vencido / pode ou dereito ser torto / mais ou lume que alampea / mais ou lume que alampea / xamais ou veredes morto".

A presidenta de Memoria Histórica de Marín, Enriqueta Otero, asegura que hoxe poñerá a denuncia correspondente, que si que é verdade que fai tempo atrás roubáronse as placas da Memoria Histórica postas no peirao de Marín, pero supuxeron que foi debido ao seu valor xa que eran de bronce e di que precisamente esta semana repúxose a do alcalde Blanco, en pedra. Otero confía en que se trate dun feitos puntual e non un rexurdir colectivo xa que nestes momentos non hai ningún enfrontamento en Marín que poida lugar a pensar noutra cousa.

Desde a Asociación Memoria Histórica 28 de agosto de Cangas, mostran o seu repulsa máis completa a este tipo de accións que supón un atentado e unha falta de respecto a un lugar da memoria e ás liberdades democráticas, tal e como recoñece un dos seus membros destacados Xoán Chillón. Cangas, con dous monumentos en honor aos represaliados -un monolito aos mártires de Angueiro e unha escultura á liberdade na Praza do Concello, nunca sufriu unha pintada semellante e confía en que se trate dunha acción illada porque si fose algo organizado xa se verían noutros monolitos.

A inauguración do monumento aos represaliados na Cruz dá Maceira reuniu a representantes de asociacións comarcales e veciños de Marín, Moaña, Bueu, Cangas e Vilaboa, como Camilo Camaño, Pepe Novas ou Álvarez Cáccamo.

Presentación do libro "Pontevedra nos anos do medo"

Asociación pola Recuperación da Memoria Histórica de Marín 4/12/13

O venres 13 de decembro, ás 20 horas, no salón de actos da Biblioteca Pública Municipal de Marín (Avenida de Ourense 6), o mestre e historiador Xosé Álvarez Castro presentará o seu libro  “Pontevedra nos anos do medo. Golpe militar e represión (1936-1939)".

O acto está organizado pola Asociación pola Recuperación da Memoria Histórica de Marín e Edicións Xerais de Galicia.

Xosé Álvarez participa activamente no asociacionismo cultural (Cedofeita), de recuperación da memoria histórica (Cidadanía pola Verdade, Sempre con vós) e renovación pedagóxica (Nova Escola Galega).

É autor de numerosos artigos sobre historia, medio ambiente e didáctica en revistas como Cedofeita, Revista Galega de Educación ou Cuadernos de Pedagogía.  Ademáis é autor do blog "Pontevedra nos anos do medo" anosdomedo.blogspot.com dedicado á difusión da historia da represión na comarca pontevedresa.

En 2011 a Fundación Alexandre Bóveda concedeulle o VI Premio Día da Galiza Mártir á recuperación da memoria histórica.

Resultado de varios anos de investigación, “Pontevedra nos anos do medo. Golpe militar e represión (1936-1939)" céntrase na represión levada a cabo na comarca de Pontevedra tras o golpe militar de xullo de 1936. O enfoque divulgativo desta obra combínase cun tratamento sistemático e global do tema, que se estrutura en tres grandes apartados: a situación político-social previa á sublevación, a trama conspiratoria coa execución do golpe, e os axentes e mecanismos da represión posterior.

O emprego de fontes documentais inéditas, así como de testemuños orais, contribúe a proporcionar un tratamento novidoso no estudo do fenómeno represivo, concedendo especial atención ao achegamento ás historias da vida das vítimas. O autor da obra salienta a necesidade de divulgar, de contar o que aconteceu, porque a investigación perde o seu sentido cando non se perfecciona coa divulgación.

Neste traballo recóllese diversa información sobre o Marín daqueles tempos. O papel do fascista alemán domiciliado en Marín, Bruno Schwieger Damboeck, o "capitán Bruno"; o bando emitido o 9 de setembro de 1936 polo alcalde imposto e delegado de Orden Público de Marín, José Alcántara Fernández; a sublevación e posterior intervención militar dos hidroavións Saviola-Marchetti S62 do "Destacamento Aeronaval de Marín" así como da "Escuela de Artillería Polígono de Tiro Naval Janer" baixo o mando de Francisco Bastarreche, etc...

Estimamos contar coa vosa presenza neste acto.

  

Saúdos

“Derribar a Franco. Oposición al régimen y guerra fría en el noroeste de la Península Ibérica”

Traducción Estación Atlántica

O conflito mundial terminara e Franco seguía no poder. Ninguén o derribou. No libro War Zone (2012) analizamos como o nor-oeste peninsular fora unha peza fundamental no puzle estratéxico da Segunda Guerra Mundial.

Os sucesivos intentos de invasión militar da Península Ibérica fracasaran. Trala vitoria aliada, a oposición antifranquista mantivo as súas esperanzas nun retorno do réxime democrático republicano. Confiaban en que o triunfo da democracia occidental non consentise a pervivencia dun goberno que tan implicado estivera con Alemania e Italia.

Aquela zona de guerra na que se converteu o noroeste peninsular durante o conflito mundial será escenario dos intentos da oposición antifranquista por acabar coa ditadura nos albores da Guerra Fría.

Derribar a Franco converteuse no obxectivo.

Emilio Grandío Seoane (A Coruña, 1967), Profesor Titular do Departamento de Historia Contemporánea e de América dá Universidade de Santiago de Compostela, especializado no estudo da Segunda República e o primeiro franquismo. Coordinador do Proxecto Interuniversitario Nomes e Voces, sobre a represión en Galicia (1936-1939). Director e investigador principal de varios proxectos sobre o tema.

Javier Rodríguez González (Fene-A Coruña, 1968), Profesor Titular de Historia Contemporánea da Universidade de León. Especializado no estudo da Guerra Civil e a Ditadura Franquista. Director e investigador principal dos proxectos Represión e clandestinidad política no noroeste da Península Ibérica (1939-1945) e Represión e clandestinidad política no noroeste da Península Ibérica (1945-1953).

Un alcalde galego do PP recoloca placas de Franco e Primo de Rivera retiradas fai 30 anos

Placas recolocadas en Vila de Cruces

Traducción Estación Atlántica

• O Concello de Vila de Cruces repón nun local para os veciños as exaltaciones aos golpes de 1923 e 1936 da antiga casa consistorial
• O PSdeG local advirte de que a decisión vai contra a lei e advirte ao alcalde, do PP, de que pode acabar ante os tribunais 

Eldiario.es - David Lombao 2/12/13

Case seis anos logo da súa aprobación, a Lei da Memoria Histórica aínda non chegou a moitos lugares públicos. Mentres algunhas institucións públicas vanse desfacendo, amodo, dos últimos vestixios franquistas nos seus espazos públicos, xa sexa física ou simbólicamente, outras percorren o camiño contrario e, nunha inefable decisión, repoñen a simboloxía da ditadura que xa fora retirada, ata antes da propia lei. Isto é o que acaba de ocorrer en Vila de Cruces, segundo denuncia a oposición deste municipio pontevedrés pertencente á comarca de Deza.

"Hai cousas que xa pensabamos que estaban superadas pero, polo que se ve, o noso alcalde ou aínda vive na posguerra ou lle traizoou o subsconciente". Son as dúas posibles explicacións que se lle ocorren ao PSdeG local tras comprobar que dúas placas de exaltación de senllas ditaduras, a de Primo de Rivera e a de Franco, foron recolocadas no local social municipal da parroquia de Carbia. Isto acontece, explican, "máis de trinta anos despois" de que fosen retiradas do seu emprazamento orixinal, a antiga Casa do Concello, por iniciativa do entón edil socialista José María Vilariño.

Pero agora, denuncian, o popular Jesús Otero (PP), que goberna o municipio con maioría absoluta, "desempoounas e recolocounas nun novo local público, vulnerando a lei" de xeito consciente e "espertando vellas pantasmas do pasado". "Porque si o feito de ter placas franquistas sen retirar en lugares públicos pode resultar grave, máis delito ten recolocar as que xa foran retiradas no seu día", evidencian.

Mentres esperan a que "se pronuncie o resto dos concelleiros do goberno municipal", e especialmente, din, unha edil veciña da parroquia "na que tiveron a feliz idea de colocar as placas", o PSdeG xa solicitou formalmente "que se retiren inmediatamente as placas fascistas para evitar a vergonza que supoñería para Vila de Cruces que tivese que ordenar a súa retirada a fiscalía ou o xuíz correspondente". "Para máis colmo -advirten- o local onde o alcalde recolocou as placas vén servindo como local electoral", circunstancia que, "a recado, propiciará impugnacións" en futuros comicios.